Paul de Lagarde

Paul de Lagarde

Pełne imię i nazwisko	Paul Anton de Lagarde
Imię i nazwisko urodzenia	Paul Anton Bötticher
Data i miejsce urodzenia	2 listopada 1827 Berlin
Data i miejsce śmierci	22 grudnia 1891 Getynga
Zawód, zajęcie	orientalista, filozof
Narodowość	niemiecka
Multimedia w Wikimedia Commons

Paul Anton de Lagarde, do 1854 roku nosił nazwisko Paul Anton Bötticher (ur. 2 listopada 1827 w Berlinie, zm. 22 grudnia 1891 w Getyndze) – niemiecki orientalista i filozof^[1].

Nauki pobierał we Friedrich Wilhelms Gymnasium. Studiował na Uniwersytecie Berlińskim (1844-1846) oraz na uniwersytecie w Halle (1846-1847, teologia, filozofia, języki orientalne - arabski i perski). W Halle habilitował się^[2]. Po habilitacji w latach 1852–1853 odbył podróż naukową do Londynu i Paryża, a po powrocie do Niemiec przez dwanaście lat uczył w berlińskich szkołach. Od 1869 roku zaczął wykładać języki orientalne w Getyndze^[2]. W pracy naukowej zajmował się tekstami biblijnymi i ojców Kościoła^[3]. Był autorem przekładów dzieła Giordana Bruna.

W swoich koncepcjach politycznych formułował postulaty socjalne, a także utworzenia Kościoła o charakterze narodowym, co znalazło odbicie w publikowanych od 1886 roku „Deutsche Schriften”. Artykuł „O najbliższych obowiązkach niemieckiej polityki” był pierwszą wzmianką o Madagaskarze, jako miejscu osiedlenia Żydów europejskich (nie wierzył, że można ich zgermanizować^[4]). Lagarde jest w Niemczech uznawany za ojca duchowego holokaustu, szczególnie duży wpływ wywarł na poglądy Alfreda Rosenberga^[5][4].

Popierał nacjonalizm niemiecki, okazywał wrogość wobec Kościoła katolickiego oraz jego dorobku cywilizacyjnego. Był również krytyczny wobec protestantyzmu. W swoich poglądach stał na gruncie neopogaństwa germańskiego i volkizmu^[3].

Był przeciwnikiem liberalizmu, który uważał za ideologię obcą Niemcom. Nie popierał parlamentaryzmu, dał się także poznać jako przeciwnik uprzemysłowienia. Uważał, że uzależnia Niemcy od obcych gospodarek i służy Żydom. Pragnął Niemiec obejmujących w granicach Austrię oraz obszary należące do Rosji, które chciał, by zostały zasiedlone przez niemieckich chłopów^[6]. Oznaczało to depolonizację i germanizację ziem zamieszkałych przez Polaków. Postulat ten został przejęty przez nazistów^[7].

Uważał, że najlepszym ustrojem dla Niemców jest monarchia. Był przekonany, że Niemcy muszą odnaleźć swoją religię, by przewodzić w świecie chrześcijańskim^[3]. Wrogo odnosił się do katolicyzmu, bowiem jego nauczanie miało charakter powszechny, było skierowane do całej ludzkości^[4]. Zapoczątkował ruch „poganochrześcijan”^[8]. W efekcie przyczynił się do rozwoju poganizmu i zwalczania chrześcijaństwa^[9].

• „Gesammelten Abhandlungen” (1866)
• „Symmicta” (1877–80, 2 t.)
• „Semitica” (1878)
• „Orientalia” (1879)
• „Mitteilungen” (1884–91 4 t.)
• „Armenische Studien” (1877)
• „Aegyptiaca” (1883)
• „Persische Studien” (1884)

• Projekt osiedlenia Żydów europejskich na Madagaskarze

• Encyklopedia Gutenberga
• Michael Welte: Biographisch-bibliographisches Kirchenlexikon. s. Band IV (1992) Spalten 984. [dostęp 2010-09-30]. (niem.).