Piotr Choynowski

Piotr Choynowski
Ilustracja
Piotr Choynowski
Data i miejsce urodzenia

27 sierpnia 1885
Warszawa

Data i miejsce śmierci

25 listopada 1935
Otwock

Narodowość

polska

Dziedzina sztuki

proza, tłumaczenia

Ważne dzieła
  • Ruchome piaski
  • Kuźnia
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi (II RP)
Multimedia w Wikimedia Commons
Grób Piotra Choynowskiego na warszawskim cmentarzu Powązkowskim

Piotr Choynowski (ur. 27 sierpnia 1885 w Warszawie, zm. 25 listopada 1935 w Otwocku)[1] – polski prozaik i tłumacz.

Życiorys

Rodzicami byli Piotr Choynowski (?–1885), adwokat przysięgły[2] oraz Eugenia z domu Kozłowska h. Boleścic (1860-1926), wnuczka Fortunata Saryusz-Wolskiego[3].

Uczęszczał do szkół realnych w Uralsku, potem w Samarze, a od 1896 w Warszawie. Po ukończeniu szkoły średniej, wstępuje na wydział chemii Politechniki Warszawskiej, jako student bierze udział w akcji strajkowej. Przenosi się następnie na Politechnikę Lwowską. Rzuca studia politechniczne i w 1908 przenosi się na wydział historyczno-filozoficzny Uniwersytetu w Zurychu. Studia te kontynuuje następnie w latach 1910–1912 na Uniwersytecie Jagiellońskim.

W 1910 odznaczony zostaje na konkursie literackim „Tygodnika Ilustrowanego” za nowelę „Barowska”. W 1913 wystawia w Teatrze Miejskim w Krakowie „Ruchome piaski”[4]. W 1914 wstąpił do I Brygady Legionów Polskich. Z powodu złego stanu zdrowia (choroba płuc) zmuszony był opuścić wojsko. Udaje się na kurację do Zakopanego, następnie zaś jedzie do Wiednia. W 1916 osiada na stałe w Warszawie. W latach 1920–1922 redaguje „Tygodnik Ilustrowany”. Z „Tygodnikiem” współpracuje do 1930. W 1930 otrzymuje nagrodę Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy Polskich[5]. Od listopada 1933 jest członkiem Polskiej Akademii Literatury[6][7].

Był wybitnym nowelistą. W swych realistycznych utworach opisywał świat szlachecki. Nawiązywał do twórczości Henryka Sienkiewicza. Przetłumaczył m.in. Cierpienia młodego Wertera J.W. Goethego. Szereg jego książek przełożono na inne języki.

Po wojnie niemal całkowicie zapomniany. W 1953 wznowiono sztukę Ruchome piaski (wstęp napisał Wacław Kubacki), w 1988 powieść W młodych oczach, a w 1991 Młodość, miłość, awanturę.

Piotr Choynowski spoczywa na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (Aleja Zasłużonych -1-18)[8].

Życie prywatne

W 1916 Piotr Choynowski ożenił się z Hanną Józefą Gebethner (1892-1969)[9], córką Jana Roberta Gebethnera(1860-1910), księgarza i wydawcy.

Mieli synów Jana i Piotra, uczestników Powstania Warszawskiego[10].

Siostrą Piotra Choynowskiego była Helena Domańska z d. Choynowska (1885–1944), a Mirosław Lemański (1892-1920) – student prawa Uniwersytetu Warszawskiego, porucznik W.P. i Jan Władysław Lemański (1897-1944), żołnierz Legionów Polskich, porucznik kawalerii W.P., uczestnik Powstania Warszawskiego, byli braćmi przyrodnimi

Ordery i odznaczenia

Epitafium na grobie Piotra Choynowskiego

Twórczość (wybór)

  • Ruchome piaski (1913) – sztuka
  • Kuźnia (1919) – powieść
  • Kij w mrowisku (1921) – nowele
  • Dom w śródmieściu (1924) – powieść
  • Młodość, miłość, awantura[12] (1926) – powieść
  • O pięciu panach Sulerzyckich (1928) – nowele
  • W młodych oczach (1933) – powieść
  • Opowiadania szlacheckie – nowele
  • Historia naiwna – nowele
  • Pokusa[13] – nowele

Przypisy

  1. ↑ Choynowski Piotr, [w:] Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. 2: C – F, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1994, s. 34, ISBN 978-83-02-05446-4 [dostęp 2025-01-21].
  2. ↑ Piotr Chojnowski?–1885 – Nekrologia Minakowskiego [online], wielcy.pl [dostęp 2023-11-17].
  3. ↑ Genealodzy PL Genealogia, Metryki – Skanoteka – Baza skanów akt metrykalnych [online], Akt nr 7, metryki.genealodzy.pl [dostęp 2023-11-17].
  4. ↑ Jan Michalik, Repertuar Teatru Miejskiego w Krakowie 1913–1918, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2018, ISBN 978-83-233-4573-2 [dostęp 2023-11-18].
  5. ↑ Towarzystwo Literatów i Dziennikarzy Polskich [online], zaiks.org.pl [dostęp 2023-11-18].
  6. ↑ Ś.p. Piotr Choynowski, „Warszawski Dziennik Narodowy. R. 1, 1935, nr 183B”, 1 (183B), crispa.uw.edu.pl, 1935 [dostęp 2023-11-17].
  7. ↑ Piotr Chojnowski ~1885–1935 – Nekrologia Minakowskiego [online], wielcy.pl [dostęp 2023-11-17].
  8. ↑ Cmentarz Stare Powązki: Piotr Choynowski, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-10-01].
  9. ↑ Genealodzy PL Genealogia, Metryki – Skanoteka – Baza skanów akt metrykalnych, metryki.genealodzy.pl, 1916 [dostęp 2023-11-17].
  10. ↑ Powstańcze Biogramy [online], www.1944.pl [dostęp 2023-11-17] (pol.).
  11. ↑ M.P. z 1932 r. Nr 259, poz. 297 „za zasługi na polu literatury”.
  12. ↑ Piotr Choynowski, Młodość, miłość, awantura. Powieść, wyd. 1926 [online], polona.pl [dostęp 2018-03-28].
  13. ↑ Piotr Choynowski, Pokusa: [nowela], wyd. 1925 [online], polona.pl [dostęp 2018-03-28].

Bibliografia

  • K. Czachowski, Żywioł ujarzmiony („Tygodnik Ilustrowany” 1935, nr 49)
  • M. Kurowski, O pisarstwie P. Ch. („Tygodnik Powszechny” 1953, nr 15)
  • J. Nowakowski, Piotr Choynowski. Zarys monograficzny (Rzeszów 1972)
  • J. Koprowski, Sztuka opowiadania („Argumenty” 1979, nr 7)

Literatura dodatkowa

Linki zewnętrzne

Członkowie Polskiej Akademii Literatury
Członkowie honorowi
Protektorzy

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya