Pranas Domšaitis
| Data i miejsce urodzenia |
15 września 1880 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość | |
| Dziedzina sztuki | |
| Epoka |
Pranas Domšaitis, niem. Franz Domscheit (ur. 15 września 1880 w Cropiens w Prusach Wschodnich, zm. 14 listopada 1965 w Kapsztadzie) – litewski malarz ekspresjonista.
Życiorys
Urodził się w rodzinie litewskich rolników na terenie Małej Litwy. Rysować zaczął w dzieciństwie. W latach 1907–1910 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Królewcu. Po jej ukończeniu doskonalił swoje umiejętności w Berlinie, Francji, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Norwegii i Rosji.
Początkowo tworzył w zgodzie z nurtem impresjonizmu, później jego prace znalazły się pod wpływem ekspresjonizmu. Wystawiał swe dzieła razem z obrazami Maxa Liebermanna, Edvarda Muncha, Käthe Kollwitz, Otto Dixa i Lovis Corintha.
W latach 1919–1938 mieszkał w Niemczech. Wystawiał swoje prace w Galerii Narodowej w Berlinie oraz w Hamburgu, Królewcu, Lubece i Szczecinie, jak również poza granicami kraju: Austrii, Rumunii i Turcji.
Po dojściu do władzy nazistów jego sztuka znalazła się na cenzurowanym. W 1938 wraz z dziełami Emila Noldego, Ernesta Barlacha jego dzieła zaprezentowano na wystawie „sztuki zdegenerowanej” (niem. Entartete Kunst).
W 1938 zdecydował się na wyjazd do Austrii, gdzie przebywał do 1949, gdy wraz z żoną Adelheidą Armhold przeprowadził się do Kapsztadu. W ZPA (RPA) kontynuował twórczość malarską, wzbogacając ją o elementy kultury lokalnej.
Tworzył obrazy o tematyce obyczajowej (Bulves skuta, 1910) i religijnej (Bėgimas į Egiptą – Ucieczka do Egiptu, Apreiškimas, Nukryžiavimas – Ukrzyżowanie), jak również pejzaże (Lietuvos kaimo peizažas, 1918; Žvejų valtys, 1935; Austrijos peizažas, 1938; Kaimas Karoo, 1958), portrety (Autoportretas, 1930; Adelheid Armhold portretas, 1933), martwe natury (Gėlės, 1937, 1960) czy kompozycje malarskie (Šokėjai, 1952, Trys moterys, 1955, Keturios figūros, 1961).
W latach 1989–2001 Fundacja Litwinów Amerykańskich przekazała Litewskiemu Muzeum Sztuki 528 prac Domšaitisa. 26 lipca 2001 w galerii obrazów w Kłajpedzie została otwarta stała ekspozycja dzieł malarza. W 2006 Fundacja Litwinów podarowała Muzeum kolejne 135 prac Domšaitisa.
Bibliografia
- E. Verloren van Themaat. Pranas Domsaitis, Kapsztad 1976
- L. Bialopetravičienė, Pranas Domšaitis, Wilno 2002
Linki zewnętrzne
- Galeria Pranasa Domšaitisa w Kłajpedzie. ldm.lt. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-09)].
- Biografia Pranasa Domšaitisa
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.