Puferki

Puferki
Gruschkamühle
Część
Ilustracja
Centrum Puferek – skrzyżowanie ulic: Grzybowej i Wincentego Pola
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Powiat

tarnogórski

Konurbacja

górnośląska

Miasto

Tarnowskie Góry

Dzielnica

Sowice

W granicach Tarnowskich Gór

22 maja 1975[1]

Data założenia

ok. 1786[2]

Strefa numeracyjna

(+48) 32

Kod pocztowy

42-609

Tablice rejestracyjne

STA

SIMC

0943983

Położenie na mapie Tarnowskich Gór
Mapa konturowa Tarnowskich Gór, w centrum znajduje się punkt z opisem „Puferki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Puferki”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Puferki”
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa konturowa powiatu tarnogórskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Puferki”
Ziemia50°27′57″N 18°50′29″E/50,465833 18,841389[3]
Multimedia w Wikimedia Commons

Puferki (niem. Gruschkamühle) – miejscowość, stanowiąca część miasta Tarnowskie Góry[4], zlokalizowana na terenie dzielnicy Sowice.

Lokalizacja

Puferki położone są w odległości ok. 2,5 km w linii prostej od centrum miasta[5]. Obejmują kilkanaście domów znajdujących się wzdłuż ul. Grzybowej i przy ul. Wincentego Pola. Przez miejscowość przepływa rzeka Stoła.

Historia i nazwa

Sowice (niem. Sowitz) i Puferki (niem. Gruschkamühle; podkreślone na niebiesko) na fragmencie niemieckiej mapy Górnego Śląska z 1940 roku (na podstawie pruskiej mapy z 1883 roku)

Na rzece Stole przepływającej przez Puferki prawdopodobnie już od XV wieku istniał rozbudowany system stawów piętrzących wodę, przy których powstawały młyny, kuźnie oraz zakłady przeróbki urobku[6]. Zajmowano się w nich rozbijaniem większych brył kruszcu na drobne kawałki. Tego typu zakłady nosiły w języku niemieckim nazwę Pochwerk(inne języki), do której nawiązuje polska nazwa miejscowości. Urzędowa nazwa niemiecka Puferek brzmiała jednak Gruschkamühle i odnosiła się do nazwiska właściciela jednego z młynów założonych pod koniec XVIII wieku, po ustaniu na tym terenie działalności kuźniczej[2][7]. Młyn taki, usytuowany nad Stołą w rejonie dzisiejszej ul. Wincentego Pola, zaznaczony był jeszcze na mapach WIG z lat 30. XX w.[8]

Dr Marek Wroński utożsamia z Puferkami osadę Ruda, inaczej Hammer (od niemieckiego słowa oznaczającego ‘młot’), występującą po raz pierwszy w dokumencie z 15 kwietnia 1415 roku, w którym biskup krakowski Wojciech Jastrzębiec erygował parafię w Tarnowicach. Wcześniej Ruda oraz wsie: Tarnowice, Rybna, Pniowiec, Opatowice, Sowice i Lasowice należały do parafii w Reptach. Nazwa tej miejscowości mogła się odnosić do podmokłej łąki lub bagniska koloru rdzawego, znacznie bardziej prawdopodobne jednak jest odniesienie do miejsca wydobycia i/lub wytapiania rudy żelaza[9][7].

Historycznie oraz administracyjnie południowo-wschodnia część Puferek była częścią gminy Sowice (niem. Gemeinde Sowitz)[10], natomiast północno-zachodnia część miejscowości wraz z sąsiednim Repeckiem przynależała do gminy Opatowice (Gemeinde Oppatowitz)[11][2]. W latach 1945–1954 miejscowości te były częścią gminy Strzybnica, w latach 1954–1958 – gromady Strzybnica, w latach 1958–1966 – osiedla Strzybnica, a w latach 1967–1975 – miasta Strzybnica, które w 1975 roku przyłączono do Tarnowskich Gór, a Repecko oraz cały obszar Puferek stały się częścią dzielnicy Sowice[6].

Archeologia

Dolina rzeki Stoły w Puferkach – miejsce wielu odkryć archeologicznych

Podczas prowadzonych w dolinie rzeki Stoły na terenie Puferek w latach 30. XX wieku prac wykopaliskowych archeolodzy odkryli pozostałości osady z epoki kamiennej oraz dwa ślady osadnictwa z epoki kamiennej i epoki brązu (AZP 94-46 nr 10-12 o współrzędnych: 50°27′53″N, 18°50′12″E; 50°27′52″N, 18°50′24″E oraz 50°27′50″N, 18°50′30″E)[12][13]. Odnalezione tam naczynia reprezentują kulturę łużycką[13].

Komunikacja

Dojazd do Puferek od strony Sowic (od wschodu) i Strzybnicy (od zachodu) umożliwia ul. Grzybowa (stanowiąca fragment drogi powiatowej klasy Z nr 3290S[14]), natomiast od strony centrum (od południa) prowadzi ul. Wincentego Pola (droga gminna klasy D nr 270 198 S[15]).

Publiczny transport zbiorowy zapewnia Zarząd Transportu Metropolitalnego organizujący przewozy autobusowe na liniach 189, 671 i 736[16]. Autobusy zatrzymują się na przystanku o nazwie Puferki[16].

Przez Puferki przebiega szlak turystyczny czarny Szlak Segiecki[17].

Przypisy

  1. ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 88 (ISAP).
  2. ↑ a b c Nowak 1927 ↓, s. 242.
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 112944.
  4. ↑ Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2019 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2019 r. poz. 2360 (ISAP)).
  5. ↑ Pomiary dokonane przy pomocy mapy Systemu Informacji o Terenie (SIT) miasta Tarnowskie Góry.
  6. ↑ a b Informacja z tablicy informacyjnej zlokalizowanej na terenie dzielnicy Sowice.
  7. ↑ a b Wroński 1986 ↓, s. 37–45.
  8. ↑ Mapa topograficzna WIG 1 : 100 000, pas 47, słup 28 Katowice, wyd. uzupełnione i wznowione 1939, Warszawa: Wojskowy Instytut Geograficzny.
  9. ↑ Drabina 2000 ↓, s. 41.
  10. ↑ Tarnowitzer Kreiskalender für das Jahr 1916 ↓, s. VII.
  11. ↑ Tarnowitzer Kreiskalender für das Jahr 1916 ↓, s. VI.
  12. ↑ Drabina 2000 ↓, s. 14.
  13. ↑ a b BIP – Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Gminna Ewidencja Zabytków. 2013-09-06. [dostęp 2018-01-27]. (pol.).
  14. ↑ BIP – Zarząd Dróg Powiatowych w Tarnowskich Górach: Aktualny wykaz dróg powiatowych. 2020-09-09. [dostęp 2021-01-27]. (pol.).
  15. ↑ Wykaz dróg w administracji MZUiM; Biuletyn Informacji Publicznej UM w Tarnowskich Górach.
  16. ↑ a b Lista przystanków: Tarnowskie Góry. [w:] Zarząd Transportu Metropolitalnego [on-line]. [dostęp 2019-03-15]. (pol.).
  17. ↑ Starostwo Powiatowe w Tarnowskich Górach: Powiatowe szlaki rowerowe. tarnogorski.pl. [dostęp 2019-09-18]. (pol.).

Bibliografia

Dzielnice, osiedla i części Tarnowskich Gór
Dzielnice[A]
Części miasta według TERYT
Inne

  1. ↑ Jednostki pomocnicze (dzielnice) wymienione w Rozdz. 4. § 8 pkt. 2 Statutu Gminy Tarnowskie Góry.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya