Pulutan

Isaw, jedna z potraw wykorzystywanych często jako pulutan

Pulutan – zbiorcza nazwa potraw wywodzących się z kuchni filipińskiej.

Nazwa tej grupy posiłków wywodzi się z języka tagalskiego, największego oraz najszerzej rozumianego języka rodzimego dla Filipin[1][2]. Utworzona została od słowa pulot, oznaczającego podnoszenie czegoś[3]. Termin pulutan w kontekście kuchni filipińskiej po raz pierwszy pojawił się w 1613, w pracy franciszkanina Pedra de San Buenaventury znanej jako Vocabulario de la lengua tagala[4].

Odnosi się do jakiegokolwiek posiłku towarzyszącego spożyciu alkoholu[5]. Jest on konsumowany zwłaszcza podczas spotkań z przyjaciółmi czy znajomymi[6][7]. Poszczególne pulutany mogą zatem znacząco różnić się między sobą, na przykład pod względem rozmiaru czy wykorzystanych do ich sporządzenia składników[8]. Po dodaniu doń ryżu mogą z reguły być uznane za pełnowartościowy posiłek, a część z nich spożywa się przy pomocy widelca. Choćby z tych powodów porównywanie ich do hiszpańskiego tapas czy anglosaskiego finger food nie jest do końca właściwe[9].

Trudno określić nawet w przybliżeniu liczbę znanych pulutanów. Ich ogromna różnorodność stoi w wyraźnym kontraście do raczej ograniczonego wyboru lokalnie dostępnych na Filipinach alkoholi[10]. Jako integralna część filipińskiej kultury w zasadzie zawsze spożywany jest w grupie, odgrywając tym samym istotną rolę w budowaniu relacji oraz wzmacnianiu więzi społecznych[11]. Pozwala dzielić się doświadczeniami oraz spędzać czas z bliskimi, w tym z kluczową dla Filipińczyków rodziną[12][13]. W źródłach wymienia się szereg popularnych pulutanów[14]. Daniem wszelako najchętniej wykorzystywanym w tym charakterze jest sisig[15].

Pulutany nierzadko wiążą się z bogatą tradycją filipińskiego jedzenia ulicznego. Jednym z wywodzących się stąd właśnie pulutanów jest isaw, danie ze smażonych lub pieczonych jelit drobiowych albo wieprzowych[16]. Innym mogą być smażone skórki wieprzowe[17]. Jeszcze inny wspominany w literaturze pulutan to pieczone, smażone lub gotowane kurze nóżki, tak zwany adidas[18]. Cieszącym się dużym uznaniem pulutanem jest też balut, gotowane jajko kacze, wewnątrz którego znajduje się w pełni uformowany zarodek ptaka[19][20].

Przypisy

  1. ↑ Aspillera i Canseco Hernandez 2007 ↓, s. 10.
  2. ↑ Pulutan, [w:] Edgie Polistico, Philippine Food, Cooking, & Dining Dictionary [e-book], Mandaluyong City: Anvil Publishing, 2016, lokalizacja 13486, ISBN 978-971-27-3170-9.
  3. ↑ pú•lot. [w:] Diksiyonaryo [on-line]. diksiyonaryo.ph. [dostęp 2026-07-04]. (tagalski).
  4. ↑ Gapultos 2018 ↓, s. 13.
  5. ↑ Gapultos 2018 ↓, s. 19.
  6. ↑ Joi Barrios, Nenita Pambid Domingo, Romulo Baquiran: Tuttle Concise Tagalog Dictionary Tagalog-English / English-Tagalog. Tokyo, Rutland, Vermont, Singapore: Tuttle Publishing, 2017, s. 186. ISBN 978-0-8048-3914-3.
  7. ↑ pu•lú•tan. [w:] Diksiyonaryo [on-line]. diksiyonaryo.ph. [dostęp 2026-07-04]. (tagalski).
  8. ↑ Pulutan Recipes. [w:] Panlasang Pinoy [on-line]. panlasangpinoy.com. [dostęp 2026-07-04]. (ang.).
  9. ↑ Cruz i Rosales 2010 ↓, s. xvii.
  10. ↑ Gapultos 2018 ↓, s. 14.
  11. ↑ Gapultos 2018 ↓, s. 15.
  12. ↑ Gapultos 2018 ↓, s. 15-16.
  13. ↑ Aspillera i Canseco Hernandez 2007 ↓, s. 14.
  14. ↑ Top 10 Pulutan When Drinking. [w:] TAGALOG LANG Learn Tagalog online [on-line]. tagaloglang.com. [dostęp 2026-06-30]. (ang.).
  15. ↑ Filipino Drinking Culture: Popular Alcoholic Drinks and Pulutan Traditions. [w:] Porch Drinking [on-line]. porchdrinking.com, 2026-02-04. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
  16. ↑ Isaw. [w:] TAGALOG LANG Learn Tagalog online [on-line]. tagaloglang.com. [dostęp 2026-02-15]. (ang.).
  17. ↑ Chicharon baboy, [w:] Edgie Polistico, Philippine Food, Cooking, & Dining Dictionary [e-book], Mandaluyong City: Anvil Publishing, 2016, lokalizacja 3867, ISBN 978-971-27-3170-9.
  18. ↑ Adidas, [w:] Edgie Polistico, Philippine Food, Cooking, & Dining Dictionary [e-book], Mandaluyong City: Anvil Publishing, 2016, lokalizacja 307, ISBN 978-971-27-3170-9.
  19. ↑ Magat 2002 ↓, s. 75.
  20. ↑ Balut, [w:] Edgie Polistico, Philippine Food, Cooking, & Dining Dictionary [e-book], Mandaluyong City: Anvil Publishing, 2016, lokalizacja 1803, ISBN 978-971-27-3170-9.

Bibliografia

  • Paraluman S. Aspillera, Yolanda Canseco Hernandez: Basic Tagalog for Foreigners and Non-Tagalogs. Tokyo, Rutland, Singapore: Tuttle Publishing, 2007. ISBN 978-0-8048-3837-5. (ang.).
  • Elmer D. Cruz, Emerson R. Rosales: Pulutan : mula sa kusina ng mga sundalo. Mandaluyong City: Anvil Publishing, 2010, s. I-XIX, 1–139. ISBN 978-971-27-2430-5. (tagalski).
  • Marvin Gapultos: Pulutan! Filipino Bar Bites, Appetizers and Street Eats: (Filipino cookbook with over 60 Easy-to-Make Recipes). Tokyo, Rutland, Singapore: Tuttle Publishing, 2018. ISBN 978-0-8048-4942-5. (ang.).
  • Margaret Magat. Balut: „Fertilized Duck Eggs and Their Role in Filipino Culture”. „Western Folklore”. 61 (1), s. 63–96, 2002. Western States Folklore Society. ISSN 0043-373X. (ang.). 

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya