Rudolf Mosse

Rudolf Mosse
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

8 maja 1843
Grodzisk Wielkopolski

Data i miejsce śmierci

8 września 1920
Schenkendorf

Miejsce spoczynku

Cmentarz żydowski w Berlinie-Weißensee

Zawód, zajęcie

drukarz, wydawca

Multimedia w Wikimedia Commons

Rudolf Mosse (ur. 8 maja 1843 w Grodzisku Wielkopolskim, zm. 8 września 1920 w Schenkendorf) – niemiecki filantrop pochodzenia żydowskiego, drukarz i wydawca.

Życiorys

Uczęszczał do Gimnazjum w Lesznie ale ze względów finansowych musiał przerwać naukę. Wyuczył się zawodu księgarza w Poznaniu, a w 1867 r. założył w Berlinie Annoncen-Expedition Rudolf Mosse. Najbardziej znane tytuły prasowe tego wydawnictwa to Berliner Tageblatt (1872), Berliner Morgen-Zeitung (1889) i Berliner Volks-Zeitung (1904)[1]. Ta pierwsza gazeta stała się wkrótce jednym z najbardziej wpływowych dzienników w Berlinie.

Rudolf Mosse był także filantropem. W Berlinie zbudował w latach 1893-1895 dom dla sierot, który prowadzony był przez Fundację Mosse (Mosse-Stiftung). W 1917 r. przeznaczył 100 tys. marek na stypendia dla studentów, za co uhonorowany został tytułem doktora honoris causa Uniwersytetu w Heidelbergu.

Ufundował także wiele budynków w Grodzisku Wielkopolskim, m.in. szpital. Ulica, przy której znajduje się grodziski szpital nosi jego imię[2]. Wydał także własnym nakładem Księgę adresową Polski. Pochowany został na Cmentarzu żydowskim w Berlinie-Weißensee.

Rodzina

Rudolf Mosse był synem Markusa Mosse i miał w sumie 12 sióstr i braci m.in. Salomona, Maksa, Paula, Alberta i Emila.Rodzinnym wydawnictwem zarządzał wraz ze szwagrem Emilem Cohnem. Jego małżeństwo z Emilią pozostało bezdzietne, ale w 1910 r. adoptował Felicję Marx (1888-1972). Gdy Felicja wyszła za mąż, Rudolf Mosse zgodził się na to, aby zięć przyjął dodatkowo nazwisko „Mosse”. Jako Hans Lachmann-Mosse był zatrudniony w wydawnictwie swego teścia. W latach 30. XX w. Felicja i Hans zostali zmuszeni przez nazistów do emigracji do USA. Synem Felicji, a wnukiem Rudolfa był amerykański historyk George L. Mosse.

Przypisy

  1. ↑ Arno Kraft: … und dazwischen Neutomischel. Eigenverlag Arno Kraft, Berlin 1998, ISBN 3-00-002419-0, str. 409
  2. ↑ Paweł Anders: Grodzisk Wielkopolski, Wydawnictwo WBP, Poznań 1995, ISBN 83-85811-26-5, Str. 84

Bibliografia

  • Paweł Anders: „Grodzisk Wielkopolski”, Wydawnictwo WBP, Poznań 1995, ISBN 83-85811-26-5, Str. 84
  • Elisabeth Kraus, Die Familie Mosse. Deutsch-jüdisches Bürgertum im 19. und 20. Jahrhundert, München: C.H. Beck, 1999, ISBN 3-406-44694-9, OCLC 42021664.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya