Salinomycyna
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||
| ciało stałe, krystaliczne | |||||||||||||||||
| Wzór Hilla |
C42H70O11 | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
751,00 g/mol | ||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
Salinomycyna – organiczny związek chemiczny pochodzenia naturalnego wyizolowany w 1974 roku ze szczepu Streptomyces albus. Wykazuje silne działanie antybakteryjne, kokcydiostatyczne[3] oraz przeciwnowotworowe.
Salinomycyna jest jonoforem monowalentym należącym do grupy kokcydiostatyków. Aktywność biologiczna tego kokcydiostatyku związana jest z jego naturalną zdolnością do kompleksowania kationów metali jednowartościowych, w szczególności do kationu potasu. Kation metalu koordynowany przez salinomycynę jest następnie transportowany przez błonę biologiczną komórki bakterii (bakterie Gram-dodatnie), co prowadzi do zaburzenia naturalnego gradientu stężenia Na+/K+ i ostatecznie powoduje śmierć bakterii[4].
Związek ten wykazuje ponadto szerokie spektrum właściwości biologicznych i farmakologicznych, takich jak aktywność przeciwbakteryjna (zwłaszcza na bakterie Gram-dodatnie). Ponadto salinomycyna wspomaga apoptozę niektórych komórek nowotworowych oraz niezwykle silnie powstrzymuje rozwój pasożytniczych pierwotniaków z rodzaju Coccidia wywołujących kokcydiozę. Sól sodowa salinomycyny znajduje zastosowanie jako antybiotykowy stymulator wzrostu i kokcydiostatyk w przemysłowej hodowli bydła i drobiu (np. preparaty SACOX-60 i Bio-Cox-60).
Działanie cytostatyczne
Salinomycyna jest potencjalnym lekiem przeciwnowotworowym[5]. Niektóre prace sugerują preferencyjne działanie salinomycyny w stosunku do nowotworowych komórek macierzystych, które w koncepcji patogenezy nowotworu związanej z istnieniem macierzystych pełnią kluczową rolę w powstawaniu choroby nowotworowej[6][7]. Przypuszczalnym mechanizmem działania przeciwnowotworowego jest aktywność jako jonofor potasu, ale prawdopodobnie również aktywacja alternatywnej drogi apoptozy, zwiększenie podatności DNA na uszkodzenia i hamowanie szlaku Wnt[5].
Przeprowadzenie salinomycyny w niektóre pochodne (amidy i estry z hydroksybenzotriazolem) prowadzi do podwyższenia aktywności antynowotworowej[8].
Zgodnie ze stanem wiedzy z roku 2013, konieczna była dalsza ocena farmakokinetyki i farmakodynamiki leku, a także ocena toksyczności, szczególnie neurotoksyczności i toksyczności długoterminowej[5].
Przypisy
- ↑ Salinomycin, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 3085092 [dostęp 2026-08-01] (ang.).
- ↑ Potassium iodide [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 2 lipca 2026, numer katalogowy: 221945 [dostęp 2026-08-01].
- ↑ Yukio Miyazaki i inni, Salinomycin, a new polyether antibiotic., „The Journal of Antibiotics”, 27 (11), 1974, s. 814–821, DOI: 10.7164/antibiotics.27.814, PMID: 4452657 [dostęp 2026-08-01] (ang.).
- ↑ Mitsuaki Mitani, Tadashi Yamanishi, Yukio Miyazaki, Salinomycin: A new monovalent cation ionophore, „Biochemical and Biophysical Research Communications”, 66 (4), 1975, s. 1231–1236, DOI: 10.1016/0006-291X(75)90490-8, PMID: 1191289 [dostęp 2026-08-01] (ang.).
- ↑ a b c Shuang Zhou i inni, Salinomycin: A Novel Anti-Cancer Agent with Known Anti-Coccidial Activities, „Current Medicinal Chemistry”, 20 (33), 2013, s. 4095–4101, DOI: 10.2174/15672050113109990199, PMID: 23931281, PMCID: PMC4102832 [dostęp 2026-08-01] (ang.).
- ↑ Adam Huczyński, Polyether ionophores—promising bioactive molecules for cancer therapy, „Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters”, 22 (23), 2012, s. 7002–7010, DOI: 10.1016/j.bmcl.2012.09.046, PMID: 23063400 [dostęp 2026-08-01] (ang.).
- ↑ Cord Naujokat, Roman Steinhart, Salinomycin as a Drug for Targeting Human Cancer Stem Cells, „Journal of Biomedicine and Biotechnology”, 2012, 2012, s. 1–17, DOI: 10.1155/2012/950658, PMID: 23251084, PMCID: PMC3516046 [dostęp 2026-08-01] (ang.).
- ↑ Adam Huczyński i inni, Antiproliferative activity of salinomycin and its derivatives, „Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters”, 22 (23), 2012, s. 7146–7150, DOI: 10.1016/j.bmcl.2012.09.068, 10.1016/j.bmcl.2012.09.068 [dostęp 2026-08-01] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Salinomycin from Streptomyces albus. Product information, Sigma-Aldrich, 2012 [zarchiwizowane 2011-10-27] (ang.).
- Salinomycyna, salinomycyna.pl [zarchiwizowane 2016-11-06].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.