Stanisław Kaczkowski

Stanisław Kaczkowski
Herb
Świnka
Data i miejsce urodzenia

11 listopada 1783
Ochle

Data i miejsce śmierci

19 kwietnia 1855
Bełchatów

Stanisław Kaczkowski (ur. 11 listopada 1783 w Ochlach k. Widawy, zm. 19 kwietnia 1855 w Bełchatowie) – polski ziemianin, prawnik, działacz polityczny, pisarz i historyk amator, członek opozycji kaliskiej w Sejmie Królestwa Polskiego, wolnomularz[1]. Właściciel dóbr chojeńskich oraz bełchatowskich w XIX wieku.

Życiorys

Ród Kaczkowskich herbu Świnka wywodził się z Kaczek (pomiędzy Dobrą a Turkiem) w dawnej ziemi sieradzkiej. Stanisław urodził się jako czterech synów Józefa Kaczkowskiego i Bogumiły z Chrzanowskich. Nauki pobierał w konwikcie pijarów na Żoliborzu oraz w szkole Francuza Rougeta. W latach 1801-1802 odbył studia prawnicze we Frankfurcie nad Odrą.

W 1808, w czasach Księstwa Warszawskiego minister Feliks Franciszek Łubieński powołał go na zastępcę prokuratora przy Trybunale Kaliskim, później został prezesem Rady Powiatowej w Sieradzu i członkiem Rady Wojewódzkiej w Kaliszu. Po ożenku ze spadkobierczynią dóbr Chojne, Izabellą Babską h. Radwan osiadł w tym majątku.

Był deputowanym z okręgu sieradzkiego na Sejm Królestwa Polskiego w 1820, 1825 i 1830[2]. Jego ojciec, Józef, był również aktywny politycznie. Stanisław Kaczkowski należał do opozycji kaliskiej braci Wincentego i Bonawentury Niemojowskich. Ich polityczne koncepcje wzbogacił ideami ekonomicznymi o konieczności rozwoju handlu i zakładania fabryk.

W Kaliszu wydał Rzut oka na Żydów (1816) i Myśli o handlu naszym (1818). Postulował równouprawnienie Żydów i ich uaktywnienie zawodowe. W 1820 r. podpisał petycję by dobra rządowe sprzedawać wyłącznie chłopom i drugą w sprawie zakazu sprowadzania materiałów angielskich i wzięcia pod ochronę rodzimego przemysłu włókienniczego. W Chojnem 10–11 kwietnia 1825 grupa posłów opozycji kaliskiej odbyła naradę w sprawie przeciwdziałania decyzji króla Aleksandra I Romanowa o zniesieniu jawności obrad Sejmu. Działania Kaczkowskiego sprawiły, że 23 lutego 1826 w Chojnem aresztowali go carscy żandarmi i przewieźli do byłego klasztoru karmelitów w Warszawie.

Po 23 dniach zwolniono go. Kaczkowski przeniósł się do Bełchatowa i zajął urządzaniem majątku przejętego po bracie. W okresie powstania listopadowego przeciwstawiał się dyktaturze gen. Józefa Chłopickiego, krytycznie oceniał działania rządu powstańczego i armii. W proteście złożył mandat poselski i wrócił do Chojnego, skąd nadzorował także majątek w Bełchatowie. Kilka lat po upadku powstania przekazał Bełchatów synowi Ludwikowi, sam zaś pozostał w Chojnem, gdzie oddał się pasji pisarskiej. Po śmierci żony w 1846 roku, przeniósł się do dóbr bełchatowskich, gdzie rezydował do końca życia. Pozostawił po sobie 45 pozycji bibliograficznych: skończonych utworów i traktatów, notatek, pamiętników itp. Wśród nich naczelne miejsce zajmuje sprawa sejmu Królestwa.

Był członkiem loży wolnomularskiej Hesperus w 1818/1819 roku[3].

Większość rękopiśmiennej spuścizny Kaczkowskiego jest w posiadaniu Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Część prac ukazała się drukiem, np. "Krzyżacy a Polska. Wspomnienia historyczne" (Poznań 1845), "Rozprawy tyczące się pierwszych dziejów Polski" (Poznań 1847). W Krakowie (nakładem córki) w 1883 r. ukazały się trzytomowe "Dzieła". W latach 1918-1939 wydano 3 tomy klasycystycznych poezji Kaczkowskiego: "Ballady", "Obóz Wallensteina", "Na nutę Horacego".

Zmarł w Bełchatowie 19 kwietnia 1855 roku. Pozostawił dwóch synów i dwie córki.

Przypisy

  1. ↑ Ludwik Hass, Sekta farmazonii warszawskiej, Warszawa 1980, s. 440.
  2. ↑ Małgorzata Karpińska, Senatorowie, posłowie i deputowani Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego, Warszawa 2002, s. 53.
  3. ↑ Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 223.

Literatura

  • Feinkind M., Dzieje Żydów w Piotrkowie i okolicy, Piotrków Trybunalski 1930.
  • Ruszkowski A., Stanisław Kaczkowski (1784-1855) – polityk, publicysta i historyk z Chojnego koło Sieradza, „Na sieradzkich szlakach” 2002, nr 1-2, s. 15-17.
  • Stasiak R., Postępowi czy reakcyjni? Koncepcje gospodarcze kaliszan w zarysie, [w:] Vade Nobiscum, t. 15, red. K. Banaś, R. Stasiak, Łódź 2015.
  • Stasiak R., Dwór w Chojnem pod Sieradzem - próba analizy formalnej stanu dzisiejszego obiektu i perspektywy na przyszłość [w:] Ars et Scientia, t. 8, red. K. Stefański, B. Ciarkowski, A. Barczyk, Łódź 2016.
  • Więckowska H., Kaczkowski St., [w:] Polski Słownik Biograficzny, 1964-65, s. 377.
  • Więckowska H., Opozycja liberalna w Królestwie Kongresowym, Warszawa 1925.
  • Zawilski A., Bełchatów i jego historyczne awanse, Łódź 1967.
  • Zawilski A., Stanisław Kaczkowski w kaliskiej opozycji sejmowej, „Rocznik Kaliski” 1974, t. 7.

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya