Stanisław Rymkiewicz

Stanisław Rymkiewicz

porucznik pilot
Data i miejsce urodzenia	30 lipca 1895 Wilno
Data i miejsce śmierci	20–22 kwietnia 1940 Katyń
Przebieg służby
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Jednostki	10 eskadra wywiadowcza
Stanowiska	pilot
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa
Odznaczenia

Stanisław Rymkiewicz (ur. 30 lipca 1895 w Wilnie, zm. 20–22 kwietnia 1940 w Katyniu – porucznik pilot Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Syn Alfonsa i Leontyny z Jasiewiczów urodzony 30 lipca 1895 w Wilnie^[1]. Absolwent Szkoły Mechaników Lotniczych^[1]. Uczestnik I wojny światowej. Służył jako chorąży w Awiacji I Korpusu Polskiego w Rosji^[2]. 7 lipca 1919 wstąpił do Wojska Polskiego^[3]. W czasie wojny z bolszewikami walczył jako pilot 10 eskadry wywiadowczej^[4][5]. Wyróżnił się w lotach bojowych 2, 5, 7, 8 i 20 maja 1920^[3][5]. 30 marca 1921 były dowódca 10 eskadry wywiadowczej, podpułkownik pilot Jan Kieżun sporządził wniosek na odznaczenie Orderem Virtuti Militari^[3].

19 stycznia 1921 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w Wojskach Lotniczych, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej^[6].W 19 21 pełnił służbę w Szkole Lotników w Bydgoszczy^[3][7]. Od 1 czerwca 1921 jego oddziałem macierzystym był 1 pułk lotniczy w Warszawie^[7]. Z dniem 25 października 1921 został zdemobilizowany i przydzielony w rezerwie do 1 pułku lotniczego^{[8][9][10][11]}. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 39. lokatą w korpusie oficerów rezerwy lotnictwa^[12][13][14].

W latach 1930–1931 był zameldowany w Brześciu nad Bugiem, ale pracował w firmie Stanisława Kopczyńskiego w Warszawie, w charakterze kierownika kursów samochodowych^[15]. 7 września 1931 został skazany przez Sąd Okręgowy w Warszawie za przestępstwo przywłaszczenia pieniędzy na karę sześciu miesięcy więzienia z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od 15 lipca do 19 sierpnia 1930 i od 20 czerwca do 7 września 1931^[15].

W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Baranowicze i nadal posiadał przydział w rezerwie do 1 pułku lotniczego^[16]. W 1936 został przydzielony w rezerwie do Oficerskiej Kadry Okęgowej Nr IX^[1]. W ramach osadnictwa wojskowego otrzymał działkę w Małych Ostrowczycach, w gminie Zaostrowiecze^[17]. Przed II wojną światową mieszkał w Zaostrowieczu^[18].

W nieznanych okolicznościach, po agresji ZSRR na Polskę (17 września 1939), dostał się do sowieckiej niewoli. Już 13 listopada 1939 przebywał w obozie NKWD w Kozielsku^[18]. Między 19 a 21 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego (lista nr 035/4 z 16 kwietnia 1940)^[18]. Między 20 a 22 kwietnia 1940 zamordowany w Katyniu i tam pogrzebany^[18]. Od 28 lipca 2000 spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu.

Był żonaty z Weroniką z Tarnowskich^[1].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitana^[19][20]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4479 – 19 września 1922^{[21][10][11][22]}
• Krzyż Walecznych^[10][11][23]
• Polowa Odznaka Pilota nr 88 – 11 listopada 1928 „za loty bojowe nad nieprzyjacielem w czasie wojny 1918–1920”^[24]

Porucznik pilot Stanisław Rymkiewicz jest błędnie utożsamiany z wyższym funkcjonariuszem Straży Więziennej, noszącym to samo nazwisko i imię^[25]. 15 sierpnia 1925 Stanisław Rymkiewicz został przyjęty do Straży Więziennej^[25]. W następnym roku powierzono mu pełnienie obowiązków kancelisty w więzieniu na Łukiszkach^[25]. W styczniu 1928 został przeniesiony ze stanowisko asystenta więzienia w Wilnie na stanowisko pełniącego obowiązki naczelnika więzienia w Fordonie w X stopniu służbowym^[26]. Obowiązki naczelnika więzienia sprawował do 1936, kiedy to został przeniesiony na emeryturę^[25].

1 października 2007 minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro nadał komisarzowi SW Stanisławowi Rymkiewiczowi pośmiertnie stopień nadkomisarza Straży Więziennej^[27]. Ten awans również został ogłoszony 9 listopada 2007 w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

20 kwietnia 2017 na murze fordońskiej jednostki penitencjarnej została odsłonięta tablicę upamiętniającą komisarza Rymkiewicza. W tym samym roku minister sprawiedliwości nadał mu złotą odznakę „Za zasługi w pracy penitencjarnej”^[28].

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
• Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
• Pierwsza lista oficerów rezerwowych WP. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
• Alfabetyczny spis oficerów rezerwy. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922-05-01.
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
• Ku czci poległych lotników: księga pamiątkowa. Marian Romeyko (red.). Warszawa: Wydawnictwo Komitetu Budowy Pomnika Poległych Lotników, 1933.
• Убиты в Катыни. Книга Памяти польских военнопленных – узников Козельского лагеря НКВД, расстрелянных по решению политбюро ЦК ВКП(б) от 5 марта 1940 года. Лариса Еремина (red.). Москва: Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья», 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.
• Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
• Bożena Łojek: Pośmiertne awansowanie żołnierzy i funkcjonariuszy Rzeczypospolitej Polskiej zamordowanych w 1940 r. w ZSRR w wyniku zbrodni katyńskiej. W: Zeszyty Katyńskie. Marek Tarczyński (red.). T. 23: Zbrodnia katyńska między prawdą a kłamstwem. Warszawa: Stowarzyszenie Rodzina Katyńska, 2008. ISSN 1426-4064.
• Krzysztof A. Tarkowski: Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką 1919-1920. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1991. ISBN 83-206-0985-2.