Stenoglene
| Stenoglene | |||
| Felder et Felder, 1874 | |||
Stenoglene rosea | |||
Stenoglene obtusa | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj |
Stenoglene | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Stenoglene hilaris Felder et Felder, 1874 | |||
| Synonimy | |||
| |||
Stenoglene – rodzaj motyli z rodziny Eupterotidae i podrodziny Janinae. Obejmuje 16 opisanych gatunków. Zamieszkują Afrykę.
Morfologia
Motyle o rozmiarach od małych po średnie. Barwa ciała i tła skrzydeł bywa żółta, pomarańczowa, oliwkowa lub brązowa[1].
Głowa ma podwójnie grzebykowane czułki, przy czym u samic wypustki członów są krótsze niż u samców[1].
Przednie skrzydło jest wydłużone, o łukowatej krawędzi zewnętrznej; w jego użyłkowaniu występuje wspólny trzonek dla czwartej i piątej gałęzi żyłki radialnej; we wzorze jego wierzchu zawsze brak znaków dyskalnych, a zakrzywione przepaski zaśrodkowa i przedkrawędziowa bywają pojedyncze lub podwójne, barwy od czerwonej po ciemnobrązową. Spód tego skrzydła może mieć wzór jak wierzch lub nie mieć go wcale. Na tylnym skrzydle brak przepasek, obecne są natomiast ciemne kropki wzdłuż tylnej krawędzi[1].
Samcze genitalia cechują się szerokim tegumenem, całkowicie oddzielonymi wypustkami pośrodkowymi o kształcie zaokrąglonym lub trapezowatym, cienkim, pierścieniowatym gnatosem, wąskim, V-kształtnym winkulum, krótkim i zaokrąglonym na wierzchołku sakusem, półwalcowatą, w zarysie trapezowatą, grzbietowo rozdwojoną jukstą oraz trójkątną walwą podzieloną na trójkątną lub jajowatą część kostalną zwężoną ku odsiebnemu wyrostkowi oraz szeroką, trójkątną, zwężoną ku długiemu, spiczastemu, mieczowatemu wyrostkowi odsiebnemu część sakularną. Przysadzisty edeagus ma zaokrąglone, najczęściej dogrzbietowo zakrzywione cekum, zwężoną listewkę i zaopatrzoną w małą łatkę drobnych guzków wezykę. Unkus jest zmienny i miewa boczne lub środkowe wyrostki[1].
Ekologia i występowanie
Rodzaj afrotropikalny. Owady te zasiedlają równikowe lasy deszczowe oraz tereny z mozaiką formacji sawannowych i leśnych. Najwięcej gatunków związanych jest z prześwietlonymi lasami i zadrzewieniami[1].
Taksonomia i ewolucja
Pozycja filogenetyczna rodzaju względem rodzajów pokrewnych wg Takano (2026)
|
Rodzaj ten wprowadzony został w 1874 roku przez Cajetana F. Feldera i Rudolfa Feldera na kartach atlasu współredagowanego przez Aloisa F. Rogenhofera[2]. Nazwa rodzajowa stanowi połączenie greckich słów στενός (stenos), oznaczającego „wąski”, oraz γλήνη (glene), oznaczającego „źrenica”, i przypuszczalnie odnosi się do wzoru na skrzydle dwóch gatunków umieszczonych w tym taksonie przez Felderów[1].
W 1892 roku William Forsell Kirby wyznaczył gatunkiem typowym omawianego rodzaju Stenoglene hilaris, opisaną w 1874 roku przez Felderów[3]. Wprowadzony w 1894 roku przez Arthura G. Butlera rodzaj Phasicnecus[4] zsynonimizowany został z omawianym taksonem w 1955 roku przez Williama T.M. Forbesa[5].
Rodzaj ten jeszcze w drugiej dekadzie XXI wieku był znacznie szerzej rozumiany. Jego redefinicji dokonał w 2026 roku Hitoshi Takano na podstawie wyników molekularnej analizy filogenetycznej. Stenoglene w nowym sensie znalazła się w pozycji siostrzanej dla kladu tworzonego przez rodzaje Atopojana, Hecateana, Smithiana, Lokiana, Urojana, Epijana[1].
Do rodzaju zalicza się 16 opisanych gatunków[1]:
- Stenoglene basquini Bouyer, 2012
- Stenoglene bipunctata (Aurivillius, 1909)
- Stenoglene elgonae (Bethune-Baker, 1927)
- Stenoglene gregorii (Butler, 1894)
- Stenoglene hilaris Felder & Felder, 1874
- Stenoglene inversa (Gaede, 1927)
- Stenoglene kenyensis Bouyer, 2012
- Stenoglene labda (Druce, 1887)
- Stenoglene leonardi Bouyer, 2012
- Stenoglene lucindae Takano, 2026
- Stenoglene obtusa (Walker, 1865)
- Stenoglene pira Druce, 1896
- Stenoglene rosea (Druce, 1886)
- Stenoglene sarahae Takano, 2026
- Stenoglene similis (Rothschild, 1917)
- Stenoglene susanae Takano, 2026
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h Hitoshi Takano. Revisional notes on the monkey-moth genus Stenoglene Felder & Felder, 1874 and its allies, with descriptions of several new genera and species (Lepidoptera: Bombycoidea: Eupterotidae: Janinae). „Ecologica Montenegrina”. 94, s. 1–75, 2026. DOI: 10.37828/em.2026.94.1.
- ↑ C. Felder, R. Felder, Heterocera, Bombyces & Sphinges, [w:] C. Felder, R. Felder, A.F. Rogenhofer (red.), Reise der österreichischen Fregatte Novara um die Erde in den Jahren 1857, 1858, 1859 unter den Befehlen des Commodore B. von Wüllerstorf-Urbair. Zoologischer Theil. Zweiter Band. Abtheilung 2, Heft 4, Lepidoptera. Atlas der Heterocera, Wien: Kaiserlichköniglichen Hof- und Staatsdruckerei, 1874, s. 75-107.
- ↑ W.F. Kirby: A synonymic catalogue of Lepidoptera Heterocera. (Moths): Vol. 1. Sphinges and Bombyces. London: Gurney & Jackson, 1892, s. 809.
- ↑ A.G. Butler. On a collection of Lepidoptera from British East Africa, made by Dr. J. W. Gregory between the months of March and August, 1893. „Proceedings of the Zoological Society of London”, s. 557-593, 1894.
- ↑ W.T.M. Forbes. The subdivision of the Eupterodidae (Lepidoptera). „Tijdschrift voor entomologie”. 98, s. 85–132, 1955.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.