Szelit

Szelit
Ilustracja
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy

scheelit

Skład chemiczny

CaWO4 – wolframian wapnia

Twardość w skali Mohsa

4,5-5[1]

Przełam

nierówny, muszlowy[1][2]

Łupliwość

wyraźna[2], dobra[1]

Pokrój kryształu

izometryczny, bipiramidalny, tabliczkowy

Układ krystalograficzny

tetragonalny[1]

Właściwości mechaniczne

kruchy[1]

Gęstość

5,9-6,1 g/cm³[1]

Właściwości optyczne
Barwa

biała, szara, żółtawa, brunatna, pomarańczowa, czerwonawa, różowa, fioletowa, zielonkawa, niebieska, brązowa czarna[1] bywa bezbarwny[2][3]

Rysa

biała[1][2]

Połysk

szklisty, tłusty, diamentowy[1][2]

Współczynnik załamania

1,918 - 1,937 (jednoosiowy)[4]

Inne

dyspersja: słaba do silnej[4] dwójłomność: 0.0160 - 0.0170[4] pleochroizm: brak[4]

Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Szelit (lub scheelit) – minerał z gromady wolframianów (wolframian wapnia)[3]. Jest minerałem rzadkim. Nazwa minerału pochodzi od nazwiska szwedzkiego chemika Carla Scheelego[5][2], który odkrył, że jest to sól kwasu wolframowego.

Właściwości

Tworzy kryształy izometryczne, narosłe lub tabliczkowe[6]. Zwykle krystalizuje jako podwójna piramida tetragonalna, czasami zbliżony do oktaedru. Często wykazuje ukośne zbrużdżenia[3]. Występuje w skupieniach zbitych, druzowych, zbitych wrosłych, ziarnistych[6], masywnych, impregnacji[3] i jako naskorupienia[2]. Jest nieprzezroczysty, przeświecający lub przezroczysty[1]; izostrukturalny z wulfenitem[3]. Często tworzy roztwór stały z powellitem o nazwie seyrigit[1][3]. Tworzy zbliźniaczenia[3].

Pod wpływem promieni katodowych świeci na niebiesko[7]. Rozpuszczalny w mocnych kwasach[1].

Występowanie

Powstaje w wyniku procesów magmowych i występuje w utworach pegmatytowych, pneumatoliticznych oraz hydrotermalnych, między innymi jako składnik żył kwarcowych. Obecny jest także w skałach metamorficznych ukształtowanych warunkami kontaktowymi (skarn) oraz kontaktowo-metasomatycznymi (grejzen), a dodatkowo w utworach metamorfizmu regionalnego, żyłach typu alpejskiego i niektórych aluwiach rzecznych[3][2][6][1]. Występuje w paragenezie z wolframitem, kasyterytem, pirytem, dolomitem, molibdenitem, topazem, fluorytem, kwarcem, ferberytem, berylem, schorlem, muskowitem i hübnerytem[2][8].

Miejsca występowania:

Zastosowanie

  • ważna ruda wolframu,
  • poszukiwany okaz kolekcjonerski,
  • część okazów wykorzystywana jest w jubilerstwie.

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f g h i j k l m n Jan Parafiniuk: Atlas Minerałów. Multico Oficyna Wydawnicza, 2019, s. 200. ISBN 978-83-7073-845-7.
  2. ↑ a b c d e f g h i j Eligiusz Szełęg: Minerały i skały Polski. Multico Oficyna Wydawnicza, 2023, s. 186. ISBN 978-83-7073-816-7.
  3. ↑ a b c d e f g h i j Jerzy Żaba: Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 387. ISBN 978-83-8293-231-7.
  4. ↑ a b c d Scheelite.
  5. ↑ Słownik wyrazów obcych, Wydawnictwo Naukowe PWN
  6. ↑ a b c Rupert Hochleitner: Minerały, kamienie szlachetne skały. Multico Oficyna Wydawnicza, 2022, s. 272. ISBN 978-83-7073-816-7.
  7. ↑ szelit, [w:] Encyklopedia techniki. Chemia, Władysław Gajewski (red.), Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1965, OCLC 33835352.
  8. ↑ a b c Scheelite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-02-19] (ang.).

Bibliografia

  • Guillermo Gold Gormaz, Jordi Jubany Casanovas, Atlas mineralogii, Warszawa: Wiedza i Życie, 1992, ISBN 83-85231-10-2.
  • Olaf Medenbach, Cornelia Sussieck-Fornefeld, Minerały, Warszawa: Świat Książki, 1996, ISBN 83-7129-194-9.
  • J. Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, Tow. Geolog. "Spirifer" Warszawa 2005

Linki zewnętrzne

  • Scheelite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-02-19] (ang.).
  • Scheelite, [w:] WebMineral.com [online] [dostęp 2025-02-19] (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya