Szymon Koszyk

Szymon Koszyk

Data i miejsce urodzenia	3 lipca 1891 Zaodrze
Data i miejsce śmierci	11 sierpnia 1972 Opole - Zaodrze
Zawód, zajęcie	publicysta
Odznaczenia

Szymon Koszyk (ur. 3 lipca 1891 w Zaodrzu, zm. 11 sierpnia 1972 w Opolu - Zaodrzu) – polski publicysta, działacz narodowy i społeczny związany ze Śląskiem Opolskim, pierwszy burmistrz Głuchołaz w okresie po II wojnie światowej^[1].

Ukończył szkołę nauczycielską w Prószkowie oraz szkołę we Włoszech. Współpracował z „Gazetą Opolską” i pismem „Der Weisse Adler”. Wcielony w 1914 do armii niemieckiej podczas I wojny światowej. Walczył pod Verdun, gdzie został ciężko ranny. Zdezerterował z armii niemieckiej w 1918. Ukrył się w Tarnowie gdzie wyszkolił oddział wojska, z którym zdobył miejscowe koszary austriackie. W 1919 wrócił do Opola skąd został wydelegowany jako konsultant do Paryża na konferencję pokojową^{[potrzebny przypis]}. Po I powstaniu śląskim założył w Gosławicach drużynę skautową pod nazwą Towarzystwo Skautów Opolskich; organizacja pozostała niezależna względem promowanego przez Polski Komisariat Plebiscytowy Związku Harcerstwa Polskiego, ale podporządkowała się mu organizacyjnie^[2].

W 1920 zorganizował w Opolu pochód w dniu 3 maja 1920, który skończył się starciem z niemieckimi bojówkami. W okresie od sierpnia 1920 do lutego 1921 był dowódcą POW na powiat opolski.

W III powstaniu śląskim dowódca I baonu opolskiego, następnie pracował w sztabie dowództwa podgrupy „Linke”. Powstańcze oddziały gr. „Linke” składały się w dużej części z niemieckojęzycznych Ślązaków, sam dowódca Szymon Koszyk po polsku mówił słabo. Do legend powstańczych należy historia, gdy w starciach pod Opolem schwytano polskojęzycznego „orgesza” (członka organizacji „Orgesch” Georga Eschericha), walczącego przeciw Polsce, ten po polsku błagał o litość, Szymon Koszyk zaś po niemiecku: Du verfluchte Hund, sprich deutsch, ich verstehe nicht polnisch! („Przeklęty psie, mów po niemiecku, ja nie rozumiem po polsku!”)^[3].

W 1923 został aresztowany we Frankfurcie nad Menem pod zarzutem szpiegostwa. Po 3 latach został uwolniony na skutek interwencji nuncjusza apostolskiego i powrócił na Górny Śląsk. Od 1926 pracował w Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach i redagował „Tygodnik Ilustrowany”, „Zwrot” i „Polonię”^{[potrzebny przypis]}.

W czasie II wojny światowej ukrywał się na Kresach i w Krakowie. Był w tym czasie członkiem tajnej organizacji „Nowy Węgiel”. Od 4 maja 1945 do końca 1947 pełnił funkcję burmistrza Głuchołaz, gdzie wydał Kalendarz Głuchołaski na rok 1946, po czym wrócił do Opola, gdzie pracował w prasie.

Współtwórca Archiwum Miejskiego w Opolu, gdzie pracował w latach 1948–1951. Wcześniej, w latach 30. pracował jako archiwista w Archiwum Biura Sejmu Śląskiego w Katowicach oraz w Archiwum Książąt Pszczyńskich w Pszczynie.

Członek Związku Literatów Polskich, Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich, Instytutu Śląskiego, ZBoWiD i PTTK. Od 1957 na emeryturze. W 1971 został odznaczony Orderem Sztandaru Pracy I klasy^[4]. Zmarł w 1972.

• Pieśni Skautów Opolskich (1920) (debiut)
• Pogwarki Opolski (gawędy i przyczynki folklorystyczne)
• Opolanie w bitwie pod Grunwaldem (szkic historyczny)