Telgárt

Telgárt
Ilustracja
Flaga
Flaga
Państwo

 Słowacja

Kraj

 bańskobystrzycki

Powiat

Brezno

Starosta

Peter Novysedlák[1]

Powierzchnia

55,97[2] km²

Wysokość

886[3] m n.p.m.

Populacja (2023)

 

• liczba ludności

1 525[4]

• gęstość

26,72[5] os./km²

Nr kierunkowy

+421 48[3]

Kod pocztowy

976 73[3]

Tablice rejestracyjne

BR

Położenie na mapie kraju bańskobystrzyckiego
Mapa konturowa kraju bańskobystrzyckiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Telgárt”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, w centrum znajduje się punkt z opisem „Telgárt”
48°51′07″N 20°11′19″E/48,851944 20,188611
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Telgárt (1948–1990 Švermovo, węg. Garamfő, niem. Tiergarten) – wieś (obec) na Słowacji w powiecie Brezno. Jest najbardziej wysuniętą na północny wschód miejscowością kraju bańskobystrzyckiego.

Położenie

Znajduje się w górnej części doliny Hronu, u południowo-wschodnich podnóży szeroko rozumianego masywu Kráľovej hole, na granicy trzech regionów geograficznych: Góry Stolickie, Niżne Tatry i Słowacki Raj[6]. Większość zabudowań leży w dolinie potoku Zubrovica i schodzi wzdłuż niego aż do ujścia tego cieku wodnego do Hronu[7].

Do Telgártu administracyjnie należy położona w odległości ok. 6 km od centrum jego zabudowy, już po drugiej stronie przełęczy Besník (a więc w dolinie Hnilca) osada Pusté Pole[8].

Przez miejscowość przebiega linia kolejowa 173 Margecany – Červená Skala, będąca fragmentem tzw. środkowosłowackiej kolei transwersalnej. Na linii tej we wsi znajdują się stacja Telgárt i przystanek Telgárt penzión[7].

Przez Telgárt biegnie ważna droga krajowa nr 66, stanowiąca połączenie Horehronia (Červená Skala) ze Spiszem (Poprad)[7].

Historia

Telgárt został po raz pierwszy pisemnie wspomniany w 1326. Prawie wyłącznie słowacka ludność przyjęła w większości, w wyniku działań gubernatora komitatu Hont generała Istvána Koháryego, obrządek greckokatolicki.

Podczas słowackiego powstania narodowego w rejonie Telgártu toczyły się zacięte walki. Podczas kontrataku prowadzonego 5 września 1944 r. powstańcy wraz z partyzantami zadali znaczne straty oddziałowi niemieckiej 1 Dywizji Pancernej, który zaczął palić wieś i wyparli go na przełęcz Besník. Wieś spłonęła jednak cała, zniszczonych zostało 260 domów, zginęło też 3 mieszkańców.

Za czasów socjalistycznych (w latach 1948–1990) wieś nosiła nazwę Švermovo, na cześć czeskiego komunistycznego polityka, Jána Švermy (1901–1944), który był uczestnikiem słowackiego powstania narodowego i po jego upadku, podczas wycofywania się w góry, zmarł z wyczerpania w górnych partiach Lomnistej doliny w Niżnych Tatrach. Obecnie wieś ma charakter rolniczo-turystyczny. Liczba ludności wynosi 1548 osób (2011), w przeważającej większości grekokatolików. Około 35-40% mieszkańców to Cyganie.

Atrakcje w okolicy

Ważniejsi mieszkańcy

We wsi urodzili się albo działali:

  • Anastázia Miertušová, słowacka projektantka
  • Ivan Andrijovič Stavrovski, pop (ksiądz) greckokatolicki, pedagog i działacz oświatowy
  • Ján Ambróz, piosenkarz folklorystyczny
  • Michal Spišiak, pisarz
  • Pavol Spišák, paroch (ksiądz) greckokatolicki, kanonik tytularny, pierwszy tłumacz liturgii wschodniej na słowacki, pisarz, męczennik za wiarę
  • Widok ogólny
    Widok ogólny
  • Wiadukt kolejowy
    Wiadukt kolejowy
  • Urząd gminy
    Urząd gminy

Przypisy

  1. ↑ Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí. Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-09-24]. (słow.).
  2. ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7014rr_obc: 55,97S_SK, om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter).
  3. ↑ a b c Statistical Office of the Slovak Republic: Základná charakteristika. 2015-04-17. [dostęp 2022-03-31]. (słow.).
  4. ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne). www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7101rr_obc: AREAS_SK.
  5. ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7014rr_obc: AREAS_SK.
  6. ↑ Turystyczna i satelitarna mapa Słowacji. [dostęp 2017-06-05].
  7. ↑ a b c Mapa turystyczna. [dostęp 2024-12-15].
  8. ↑ Kamil Linhart a kolektív: Nízke Tatry – východná časť. Bratislava: Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, 1982, s. 186, seria: Turistický sprievodca ČSSR',' č. 11.
Miejscowości powiatu Brezno
Miasta
Wsie

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya