Teodor Błoch

Teodor Emil Błoch

major piechoty
Data i miejsce urodzenia	9 listopada 1895 Kołomyja
Data i miejsce śmierci	wiosna 1940 Charków
Przebieg służby
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Jednostki	KRU Sarny
Stanowiska	komendant RU
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Teodor Emil Błoch (ur. 9 listopada 1895 w Kołomyi, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – major piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Syn Ferdynanda i Julii ze Straubów, urodzony 9 listopada 1895 w Kołomyi, ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii^[1][2][3]. Ukończył szkołę powszechną i sześć klas w c. k. Gimnazjum w Kołomyi^[4]. W 1914 należał do Drużyn Strzeleckich^[3]. W czasie I wojny światowej, w latach 1915–1918 służył w armii austriackiej^[3]. W 1917 ukończył szkołę oficerską^[3]. Walczył na froncie rosyjskim, a następnie włoskim^[3]. Po wyjściu z niewoli włoskiej wstąpił do Armii gen. Hallera^[3]. Po powrocie do Polski, został przyjęty do Wojska Polskiego i zweryfikowany do stopnia kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku, a w październiku tego roku przydzielony do 145 pułku piechoty jako adiutant, później jako dowódca kompanii i batalionu^[5][3]. Wraz z tym pułkiem walczył w czasie wojny polsko-bolszewickiej^[3]. Za postawę wykazaną podczas walk, 17 maja 1921 otrzymał order „Virtuti Militari” V klasy^[6], a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.:

Po zakończeniu wojny pozostał w wojsku i w listopadzie 1924 został przeniesiony z 72 pp do 60 pułku piechoty^[8][9], a później przydzielony do 26 Dywizji Piechoty w Skierniewicach^[10]. 2 kwietnia 1929 roku został awansowany na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1929 roku i 24. lokatą w korpusie oficerów piechoty^[11]. W lipcu tego roku został przeniesiony do 10 pułku piechoty w Łowiczu na stanowisko dowódcy batalionu^[12][13], a w grudniu 1932 przesunięty na stanowisko kwatermistrza^[14]. W sierpniu 1935 został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Sarny na stanowisko komendanta^[15]. Na tym stanowisku zastąpił majora Bronisława Antoniego Majewskiego, który został oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr II^[16]. 1 września 1938 roku dowodzona przez niego jednostka została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Sarny, a zajmowane przez niego stanowisko otrzymało nazwę „komendant rejonu uzupełnień”.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 – po agresji ZSRR na Polskę – w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku^[2][3]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie^[3] i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach^[2], gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie^[17]. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD, pod poz. 58^[2][3].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownika^[18][19][20]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”^[21].

Teodor Błoch był żonaty z Amelią z domu Kluge^[4].

W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” w Łasku został zasadzony Dąb Pamięci honorujący podpułkownika Teodora Błocha^[22].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1290 – 17 maja 1921^[6][1][3]
• Krzyż Walecznych^[23][3]
• Srebrny Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”^{[24][25][23][3]}
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921^[23][3]
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości^[23][3]
• Krzyż Oficerski Orderu Korony Rumunii^[23]

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

• Błoch Teodor Emil. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.80-7623 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-01-07].
• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
• Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
• Kazimierz Banaszek, Krystyna Wanda Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
• Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.