Tonwelle

Tonwelle – drugi album studyjny Klausa Schulzego, nagrany pod pseudonimem Richard Wahnfried, wydany 1 marca 1981 roku w Niemczech nakładem wytwórni Innovative Communication^[3]. Kilkakrotnie wznawiany, w tym 27 stycznia 2012 roku nakładem niemieckiej wytwórni MIG (Made In Germany), specjalizującej się we wznowieniach.

Pod koniec lat 70. Klaus Schulze rozpoczął realizowanie pobocznego projektu pod pseudonimem Richard Wahnfried, odzwierciedlającym jego zamiłowanie do muzyki kompozytora Richarda Wagnera, a także pozwalającym mu na swobodną współpracę z muzykami innych gatunków. Na Tonwelle, drugim albumie z tego cyklu, Schulze po raz pierwszy od momentu opuszczenia Ash Ra Tempel nawiązał współpracę z gitarzystą Manuelem Göttschingiem. W realizacji albumu wzięli też udział tacy muzycy, jak wokalista Michael Garvens czy perkusista Michael Shrieve. Schulze ze swej strony stworzył przestrzeń i nastrój, aby jego koledzy muzycy mogli zaprezentować swoje indywidualne umiejętności^[4].

Lista i informacje według Discogs^[5]:

Side 1

1.	Schwung	18:30
		18:30

Side 2

1.	Druck	17:50
		17:50

Muzycy:

• Michael Garvens – wokal
• Manuel Göttsching – gitara
• Klaus Schulze – instrumenty klawiszowe, kompozycja, aranżacja, produkcja, miksowanie, nagrywanie
• Mike Shrieve – instrumenty perkusyjne
• Karl Wahnfried – gitara

Pozostali:

• Michael Weisser – zdjęcie na przedniej okładce
• Claus Cordes – zdjęcie na tylnej okładce
• SST – tłoczenie w lakierze

Lista i informacje według Discogs^[6]:

1.	Schwung (Momentum)	17:03
2.	Druck (Pressure)	18:34
3.	Angry Young Boys BONUS track from „Megatone”	13:27
4.	Rich Meets Max BONUS track from „Megatone”	14:01
		1:03:05

Muzycy dodatkowi w utworach bonusowych:

• Uli Schober – perkusja
• Harald Katzsch – gitara
• Axel Glenn Müller – saksofon

Album został zremasterowany i wydany ponownie 27 stycznia 2012 roku (pod tytułem Richard Wahnfried's Tonwelle) nakładem niemieckiej wytwórni MIG (Made In Germany), specjalizującej się we wznowieniach^[4][7].

Dwa dodatkowe utwory są dłuższe niż dwa utwory oryginalne. Różnica między nimi wzięła się stąd, że winylowa wersja albumu z 1981 roku została omyłkowo wydana w „zbyt szybkiej wersji” (45 RPM zamiast 33 1/3 RPM), czego początkowo nikt nie zauważył. Osobliwość ta została rozwiązana we wznowieniu, gdzie na pierwszej płycie zamieszczono „błędne tłoczenie”, a na drugiej – zaplanowany, wolniejszy oryginał^[8].

1.	Schwung	17:01
2.	Druck	18:33
		35:34

1.	Schwung	22:47
2.	Druck	24:27
		47:14

Muzycy

• Manuel Göttsching – gitara
• Mike Shrieve – instrumenty perkusyjne
• Karl Wahnfried – gitara
• Klaus Schulze – instrumenty klawiszowe, programowanie, produkcja, nagrywanie miksowanie
• Michael Garvens – wokal

Pozostali

• Hoppi – remastering
• Georg Stettner – zdjęcia
• Uwe Doms – grafika

Redakcja AllMusic opisując wznowioną wersję albumu stwierdziła, że „składa się on z czterech długich utworów, trwających od 13 do 18 minut, będących głównie ćwiczeniami z łączenia energetycznej muzyki syntezatorowej z heroicznymi partiami gitary prowadzącej w stylu acid rocka”^[1].

Thoralf Koß z Musikreviews.de ocenił, że wznowienie Tonwelle to „ponowne odkrycie rzadkiej muzycznej perełki, łączącej muzykę elektroniczną z gitarami akustycznymi i elektrycznymi, a także perkusyjnymi arcydziełami byłego perkusisty Santany. Udoskonalone przez przesterowany wokal byłego wokalisty Santany. Małe arcydzieło z czasów, gdy Neue Deutsche Welle (Nowa Niemiecka Fala) przetoczyła się przez Niemcy, by pogrzebać Krautrock”^[8].

Natomiast zdaniem Philippe’a z magazynu Prog Archives, że „album ten nie wnosi nic naprawdę fascynującego. Dwa utwory (prawie identyczne pod względem struktury i brzmienia) są niemal niepasujące, dostarczając złych, elektronicznych rytmów. Syntezatorowe fragmenty elektroniczne wydają się pełnić raczej funkcję programową. Frazy melodyczne są szczególnie nudne, surfując na «egzotycznych» falach new age”. Podsumowując ocenia, że jest to „bardzo rozczarowujące dzieło. Polecane tylko dla tych, którzy lubią współpracę Schulzego z Rainerem Blossem i materiały Ashry z lat 80.”^[2].

• Tonwelle na oficjalnej stronie Klausa Schulzego