Tycjan Tabidze
| |
| Data i miejsce urodzenia |
2 kwietnia 1895 |
|---|---|
| Data śmierci | |
| Narodowość | |
| Język | |
| Dziedzina sztuki | |
Tycjan Tabidze (gruz. ტიციან ტაბიძე, ur. 2 kwietnia 1895 we wsi Szuamta w okręgu wańskim, zm. 1937) – gruziński poeta.
W 1915 współorganizował grupę literacką gruzińskich symbolistów Cisperi rkebi (Błękitne rogi). Jest autorem liryków osobistych, refleksyjnych, m.in. Kaldeas kalakebi (Chaldejskie miejsca) (1917), oraz poświęconych przemianom społeczno-politycznym (poemat Rionis sadguri (Rion port)) (1928) i przyjaźni między narodami (zbiór wierszy Somcheszti (W Armenii)) (1933). Podczas wielkiego terroru w 1937 został aresztowany pod zarzutem nacjonalizmu i zamordowany przez NKWD. Polskie tłumaczenia jego poezji ukazały się w Antologii poezji gruzińskiej (1961), Antologii poezji radzieckiej (1979) i w antologii Poezja gruzińska (1985).
Życiorys
Tabidze był synem gruzińskiego księdza prawosławnego z prowincji Imereti w zachodniej Gruzji, będącej wówczas częścią guberni Kutais w imperialnej Rosji. Wykształcony na Uniwersytecie Moskiewskim, powrócił do Gruzji, by stać się jednym ze współzałożycieli i głównych ideologów Blue Horns, koterii młodych gruzińskich symbolistów założonej w 1916 roku. Późniejsza twórczość Tabidze łączyła europejskie i azjatyckie trendy w eklektyczną poezję, która znacząco skłaniała się ku futuryzmowi i dadaizmowi, jednocześnie oddając hołd klasykom gruzińskiej literatury, która była atakowana przez wczesne Blue Horns. Po ustanowieniu władzy radzieckiej w Gruzji w 1921 r. wybrał pojednawczą linię wobec reżimu bolszewickiego, ale nie porzucił swojego futurystycznego i dekadenckiego stylu, pomimo połowicznych prób wychwalania "budowniczych socjalizmu". Jego poezja poświęcona historii Kaukazu, w szczególności Imamowi Szamilowi, propagowała "awangardową estetykę transgresyjnej świętości".[1]
Tabidze był bliskim przyjacielem rosyjskiego pisarza Borysa Pasternaka i korespondentem w jego Listach do gruzińskich przyjaciół. Pasternak znał Tabidzego jako "powściągliwą i skomplikowaną duszę, całkowicie przyciągniętą do dobra i zdolną do jasnowidzenia i poświęcenia"[2] i przetłumaczył jego poezję na język rosyjski.
Przypisy
- ↑ Rebecca Ruth Gould, Writers and rebels: the literature of insurgency in the Caucasus, Eurasia past and present, New Haven London: Yale University Press, 2016, ISBN 978-0-300-20064-5 [dostęp 2023-12-27].
- ↑ W.E.D. Allen, David Marshall Lang: A modern history of Georgia. (The Weidenfeld and Nicolson Asia-African Series.) xiv, 298 pp., 24 plates. London: Weidenfeld and Nicolson, [1962]. 36s., „Bulletin of the School of Oriental and African Studies”, 26 (2), 1963, s. 434–435, DOI: 10.1017/s0041977x00064831, ISSN 0041-977X.
Bibliografia
- Wielka encyklopedia PWN, Warszawa 2005.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.