Wadów
| Część miasta | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Aglomeracja | |
| Miasto | |
| Dzielnica | |
| W granicach Krakowa | |
| SIMC |
0950902 |
Położenie na mapie Krakowa | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa małopolskiego | |
Wadów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVII Wzgórza Krzesławickie.
Historia
Pierwsze wzmianki o Wadowie pochodzą z 1243 (była własnością rodu Gryfitów i należała do parafii w Ruszczy), a pierwsza wzmianka o Wadowie znalazła się w dokumencie przywileju dla klasztoru benedyktynek w Staniątkach. W XIV lokowana na prawie niemieckim[2].
W 1430 roku wieś została sprzedana przez Spytka z Melsztyna wojewodzie krakowskiemu Janowi z Tarnowa. W połowie XV wieku we wsi znajdował się dwór i folwark. W 1551 roku wieś należała do Mikołaja Jakubowskiego, a w 1699 roku była własnością Hermolausa Ligęzy. W latach 1763–1783 właścicielem wsi był Stanisław Kostka Gostowski[2].
W 1785 roku wieś od Jana Darowskiego kupił Antoni Badurski. W 1792 roku majątek otrzymały siostry Szasterówny, ale w 1801 roku jedyną jego właścicielką zostaje Anna z Szasterow, żona Antoniego Szastera. W lipcu 1826 roku podarowała ona wieś swojemu synowi Antoniemu. Po jego śmierci pozostawiła sobie część majątku, resztę przepisując na wnuczki: Julię z Różyckich Zakrzewską i Annę Różycką. Gdy w 1856 roku Anna zmarła w więzieniu Theresienstadt, właścicielką całego majątku zostaje Julia Zakrzewska. Ta w 1869 roku sprzedaje go Pinkusowi Attesländerowi, a ten w 1873 odsprzedaje Józefowi Badeniemu. Po śmierci Józefa wdowa ponim Helena Badeniowa wychodzi za mąż za Kazimierza Morawskiego. W testamencie z 1882 roku zapisuje część majątku synowi Kazimierzowi Marianowi Morawskiemu. W 1912 roku kupił on drugą część majątku, a 2 marca 1931 roku sprzedał Wadów Zofii z Kulinowskich Pobórkowej (po rozwodzie wróciła do panieńskiego nazwiska), która była jego ostatnią właścicielką[3].
Józef Badeni kazał wybudować dwór według projektu Antoniego Łuszczkiewicza (zachował się on do dzisiaj razem z przyległym parkiem). Otoczony parkiem dwór dawnych właścicieli wsi Badenich, od 2017 roku jest własnością miasta Krakowa[4].
Wadów w 1949 został częścią miasta Nowa Huta a następnie, razem z całą Nową Hutą, włączono go do Krakowa (1 stycznia 1951), jako osiedle dzielnicy Nowa Huta. Od 1991 wieś jest częścią Dzielnicy XVII[2].
Znajdują się tu: szkoła podstawowa nr 78, Samorządowe Przedszkole nr 63 „Wesołe Skrzaty”, stadion Orlik 2012, sklepy spożywcze, cukiernia i 2 pizzerie. Znajduje się tu również kaplica rzymskokatolicka parafii św. Grzegorza w Ruszczy. Na terenie Wadowa znajduje się także 14 bloków stanowiących dawne osiedle Polskich Kolei Państwowych.

Na terenie wsi pozostały: zabytkowa, kamienna kapliczka św. Stanisława Kostki z roku 1780 (róg ulic Wadowskiej i Glinik)[5] i kamienna kapliczka przedstawiająca Jezusa Chrystusa Ukrzyżowanego (róg ulic Wadowskiej i Za Ogrodem).
Na terenie osiedla znajduje się stacja pomiarowa Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ) monitorująca stężenie w powietrzu pyłu zawieszonego PM10[6].
Urodził się tu Walerian Feliks Wiśniewski ps. „Kuba” (ur. 18 sierpnia 1893, zm. 19 października 1946) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Transport
Na teren osiedla można dojechać autobusami komunikacji miejskiej MPK:
- 110 (Aleja Przyjaźni – Węgrzynowice)
- 160 (Aleja Przyjaźni – Pleszów)
- 242 (Kombinat – Krzysztoforzyce)
- 272 (Kombinat –Kocmyrzów Urząd Gminy
Ulice
- ul. Wadowska
- ul. Za Ogrodem
- ul. Sulisława
- ul. Glinik
- ul. Jaskrowa
- ul. Zagościniec
- ul. Zawielgusie
- ul. Kolędnicza
- ul. Kosów
- ul. Kulinowskiej
- ul. Wodocza
- ul. Sajakówka
- ul. Żonkilowa
- ul. Organki
- ul. Spławy
- ul. Trzech Króli
- ul. Wielkich Pieców
Edukacja
- Samorządowe Przedszkole nr 63
- Szkoła Podstawowa nr 78 im. Piotra Michałowskiego
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 143589.
- ↑ a b c Wadów, [w:] Encyklopedia Krakowa, Wyd. 2 zm. i rozsz., t. 2, Kraków 2023, s. 664, ISBN 978-83-66334-92-2.
- ↑ Agata Dworzak, Dwór Heleny i Józefa Badenich w Wadowie, „Modus. Prace z historii sztuki” (XIV), 2014, s. 250-255.
- ↑ Renata Radłowska, Dworek w Wadowie wróci do mieszkańców za dwa lata. Rozpoczęły się konsultacje społeczne [online], krakow.wyborcza.pl, 27 kwietnia 2021 [dostęp 2024-08-24].
- ↑ Rozpoznany po habicie [online], 6 września 2004 [dostęp 2024-08-24].
- ↑ Szczegółowe informacje o stacji: Kraków , Wadów [online] [dostęp 2024-08-24].
Bibliografia
- Maria Lempart, Zapomniane dziedzictwo Nowej Huty - Wadów, Kraków: Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, 2010, ISBN 978-83-7577-065-0, OCLC 750541890.
Linki zewnętrzne
- Wadów, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 879.
- Wadów, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 677.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.