Welocyped

Informacje w projektach siostrzanych

Multimedia w Wikimedia Commons

Definicje słownikowe w Wikisłowniku

Welocyped (z fr. vélocipède^[1]) – pierwotny rower nieposiadający łańcucha ani hamulców, często z bardzo dużym kołem przednim oraz z małym kołem tylnym (bicykl), niekiedy z dwoma kołami tylnymi (tricykl), czasem z czterema kołami (kwadrycykl)^[2][3]. Pojazdy te najczęściej były napędzane pedałami osadzonymi na osi przedniego koła^[4][5].

Różne wersje welocypedów opracowywali w 2. połowie XIX wieku wynalazcy we Francji i Stanach Zjednoczonych, wśród nich Francuz Pierre Lallement(inne języki)^[4][5]. Konstrukcje te inspirowane były m.in. „maszyną biegową” (nazwaną przez twórcę „drezyną”, choć dziś nazwa ta określa pojazd innego rodzaju) opracowaną przez niemieckiego wynalazcę, barona Karla Draisa i niezależnie przez Denisa Johnsona z Londynu w 1819^[6].

Drais po raz pierwszy użył swojego pojazdu w czerwcu 1817, a w roku 1818 opatentował swój wynalazek^[6][7]. Pojazd Draisa szybko stał się popularny w Wielkiej Brytanii i Francji, gdzie był nazywany draisienne (Francja), draisine, dandy horse lub hobby horse (Wielka Brytania)^[4][6]. Ze względu na zasadę działania każda draisine musiała być indywidualnie dopasowana dla konkretnego użytkownika^[6]. Większość producentów nie znało bowiem wynalazku regulowanego siodełka (poczynionego przez Nicéphore’a Niépce’a w 1818 roku), a więc wielkość pojazdu musiała być dostosowana do wzrostu i długości nóg użytkownika^[8]. Maszyna biegowa była w całości zbudowana z drewna, poruszano się nią wyłącznie po dobrze utrzymanych drogach^[6][7]. O jej popularności świadczy fakt, że niektóre samorządy zakazywały korzystania z niej, ponieważ użytkownicy welocypedu nader często powodowali wypadki z udziałem pieszych^[6][7].

• 
  Bicykl
• 
  Welocyped czterokołowy (1886)
• 
  „Drezyna” Draisa z 1817, poprzednik welocypedu
• 
  Patent Lallementa z 1866