Wincenty Janas
.jpg)
| |
| Data i miejsce urodzenia |
12 stycznia 1891 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
21 sierpnia 1919 |
| Zawód, zajęcie |
nauczyciel, działacz narodowy |
Wincenty Janas (ur. 12 stycznia 1891 w Dąbrówce Wielkiej, zm. 21 sierpnia 1919 w Rudzie) – polski nauczyciel, działacz narodowy, propagator polskości Śląska.
Ukończył szkołę ludową w Rudzie, a następnie podjął pracę w kopalni. Należał do Towarzystwa Śpiewu "Dzwon" w Rudzie. Od 1907 roku był działaczem towarzystwa Eleusis. Od 1913 roku uczęszczał do prywatnego gimnazjum w Krakowie.
W czasie I wojny światowej, wcielony do armii niemieckiej, walczył na wszystkich frontach Europy. Mimo odniesionej rany uratował dwóch ciężko rannych żołnierzy. Po powrocie z frontu uzyskał kwalifikacje nauczycielskie i rozpoczął organizowanie kursów języka polskiego i historii.
Po wybuchu powstania na Śląsku stał się celem działań represyjnych wymierzonych w Polaków. Został aresztowany przez Reichswehrę. Zginął w Rudzie Śląskiej[1], zamordowany podczas tego powstania przez oddziały Grenzschutzu. Według przekazów przed śmiercią miał powiedzieć: „Polakiem aż do samej śmierci”.
W 1937 mieszkańcy miasta uczcili jego pamięć wzniesieniem pomnika, zburzonego przez Niemców w 1939 i odbudowanego w 1947[2]. Jest patronem Szkoły Podstawowej nr 28 w Rudzie Śląskiej i ulic w Chorzowie, Zabrzu, Rudzie, Mikołowie, Tarnowskich Górach, Bytomiu, Żorach oraz Katowicach.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Bogdan Snoch: Górnośląski leksykon biograficzny. Katowice: Muzeum Śląskie, 1997, s. 91. ISBN 83-85039-79-1.
- ↑ Wincenty Janas – rudzki bohater
Bibliografia
- Słownik polskiego śpiewactwa Górnego Śląska. Od Wiosny Ludów do przełomu tysiącleci. Rajmund Hanke, Katowice 2001.
- Herbert Gawlik, Joanna Grajewska-Wróbel, Leon Wostal, Zdzisław Bogacki, Piekarzanie. Leksykon mieszkańców Piekar Śląskich, Piekary Śląskie 2010, s. 104–105 (z fotografią)
- Historia Rudy Śląskiej www.rudaslaska.com.pl [dostęp 2011-02-05]
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.