Wincenty Makowski
Wincenty Makowski | |
| Data i miejsce urodzenia |
4 kwietnia 1887 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
13 października 1969 |
| Starosta Łódzki | |
| Okres |
od 10 maja 1933 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Odznaczenia | |
Wincenty Franciszek Makowski, ps. „Wilk”[1][2][3], Andrzej Wilk[3] (ur. 4 kwietnia 1887[2][4][5] w Stopnicy[2][5], zm. 13 października 1969 w Kumowie Plebańskim[6]) – działacz niepodległościowy i starosta powiatowy w Łukowie (1928–1931), Łodzi (1933–1937) i Kole (1937–1939).
Życiorys
Makowski był synem Ignacego Makowskiego[4][5] i Rozalii z domu Krat[5]. Jego bratem był Franciszek Makowski – oficer GRU[7].
Był jednym z przywódców[8] Narodowego Związku Robotniczego[8][9] oraz członkiem Polskich Drużyn Strzeleckich[9], należał do kierownictwa Komitetu Okręgowego Zjednoczenia Stronnictw Niepodległościowych zaboru rosyjskiego w Łodzi[10]. Za działalność niepodległościową został zesłany do guberni wołgogrodzkiej. Przed upływem końca kary, opuścił zesłanie, we Lwowie[11], w sierpniu 1914 zostając żołnierzem Legionów Polskich[7][9]. Należał do Pierwszej Kompanii Kadrowej[2], był członkiem Komendy Naczelnej Polskiej Organizacji Narodowej i komisarzem komisariatu obwodowego miasta Łodzi, a następnie emisariuszem oddziału werbunkowego Naczelnego Komitetu Narodowego w Sosnowcu i od maja 1915 w Częstochowie[9]. Od 1916 działał w Warszawie w Polskiej Organizacji Wojskowej oraz pracował w towarzystwach ubezpieczeniowych[11]. W listopadzie 1918 był zastępcą komisarza na powiat lubelski Rządu Ludowego w Lublinie[9][12].
W 1920 został żołnierzem Armii Ochotniczej, w wojnie polsko-bolszewickiej. Po zakończonych działaniach wojennych osiedlił się na działce osadniczej w powiecie chemłskim. Tam zaangażował się w działalność samorządową, został początkowo radnym gminnym, a następnie radnym sejmiku województwa lubelskiego. Następnie został zastępcą starosty w Krasnymstawie i starostą powiatowym w Łukowie (czerwiec 1928 – kwiecień 1931)[9], następnie do 1933 piastował funkcję naczelnika Wydziału Bezpieczeństwa Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie[7][8][13]. Od 10 maja 1933 do 7 lipca 1937 był Starostą Łódzkim[13][1], a następnie starostą powiatu kolskiego (1937–1939)[14][15][16]. W latach 1936–1939 był Członkiem Rady Związku Powiatów RP w województwie łódzkim[17].
Podczas II wojny światowej prowadził działalność konspiracyjną w polskich organizacjach niepodległościowych, m.in. działał w organizacji charytatywnej Komitety Wolności, którą organizował wraz z Michałem Żymierskim, Antonim Jakubowskim i Mieczysławem Pietraszkiem[7]. W 1951 założył z Antonim Jakubowskim i Tadeuszem Petrykowskim podziemną organizację "Polski Front Ojczyźniany"[6]. 26 stycznia 1952 został aresztowany, a 22 marca 1952 skazany z art. 86 § 2 Kodeksu Karnego Wojska Polskiego na karę 7 lat pozbawienia wolności pod zarzutem usiłowania zmiany przemocą ustroju Państwa Polskiego, następnie przetrzymywany w Więzieniu Karno-Śledczym w Krakowie w okresie od 20 kwietnia 1952 do 5 czerwca 1952. Później przeniesiony do Centralnego Więzienia w Warszawie – Mokotowie, gdzie przebywał do 22 października 1954, a następnie do więzienia w Potulicach, z którego został zwolniony 23 sierpnia 1955[6][4].
Wyróżnienia
- Krzyż Niepodległości – za ofiarną pracę niepodległościową,
- Order Odrodzenia Polski – za zasługi na polu pracy społecznej i samorządowej[11],
- Honorowy Obywatel Miasta Rudy Pabianickiej[16].
Przypisy
- ↑ a b Ludwik Stolarzewicz, Pierwszy żołnierz Polski odrodzonej: życie i czyny Józefa Piłsudskiego, Książnica Polska, 1935 [dostęp 2023-09-06] (pol.).
- ↑ a b c d Stowarzyszenie 19 Pułku Ułanow Wołynskich [online], www.ulan-wolynski.org.pl [dostęp 2023-09-06].
- ↑ a b Wincenty Makowski, Po latach dwudziestu, „Strzelec”, 5 sierpnia 1934 (pol.).
- ↑ a b c Wojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie, Akta osobowe więźnia śledczego/karnego dot. Wincenty Makowski [online], Instytut Pamięci Narodowej.
- ↑ a b c d Genealodzy PL Genealogia, Zespół: 2468d / Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej Stopnica, Jednostka: 1888 / UMZ-1888. Katalog: Urodzenia, metryki.genealodzy.pl, 1888 [dostęp 2023-09-06] (ros.).
- ↑ a b c Janusz Mierzwa Słownik biograficzny starostów Drugiej Rzeczypospolitej. Tom 2, wyd. LTW, Łomianki 2022, s. 178.
- ↑ a b c d Jarosław Pałka, Działalność Michała Żymierskiego w czasie okupacji niemieckiej w świetle akt Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, „Kwartalnik Historyczny” (2), 2014, ISSN 0023-5903.
- ↑ a b c Niepodległość: czasopismo poświęcone najnowszym dziejom Polski, 1974 [dostęp 2023-09-06] (pol.).
- ↑ a b c d e f Jerzy Kochanowski, Sprawozdanie z działalności komisariatu Polskiej Organizacji Narodowej w Łodzi w październiku 1914 roku, „Przegląd Historyczny” (78), 1987, s. 65–77.
- ↑ Jerzy Z. Pająk: Lewica niepodległościowa w Królestwie Polskim (sierpień 1914–sierpień 1915), w: „Czasy Nowożytne”, 1998, t. 5, s. 41. wersja elektroniczna.
- ↑ a b c Nowy starosta powiatu łódzkiego – p. Wincenty Makowski, „Kurier Łódzki” (134), bc.wbp.lodz.pl, 16 maja 1933 [dostęp 2023-09-06] (pol.).
- ↑ „Komunikat”. nr 96, s. 1, 19 listopada 1918 r. Lublin.
- ↑ a b Powstanie i ustrój łódzkiego starostwa powiatowego w latach 1919–1939, [w:] Tamara Kurzyk, Studia Iuridica Lublinensia, t. 3, 2004.
- ↑ Starostowie w województwie poznańskim (1939) | zecernia – składnica tekstów wszelakich [online], 4 listopada 2015 [dostęp 2023-09-06] (pol.).
- ↑ Mariusz Kaszyński, Zarys dziejów powiatu kolskiego, „Rocznik Kolski”, 2, Koło: Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Kole, 2009, s. 85, ISSN 1898-1607.
- ↑ a b Odznaczeni, [w:] Burmistrz Wł. Grzybowski – PDF Darmowe pobieranie, „Głos Rudy Pabianickiej”, docplayer.pl, Ruda Pabianicka, styczeń 1938, s. 11 [dostęp 2023-09-06].
- ↑ Leszek Śliwiński, Ogólnopolska reprezentacja powiatowych związków komunalnych w II Rzeczypospolitej, Częstochowa 2013.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.