Wyspy Tanimbar

Ten artykuł od 2025-12 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł.
Należy dodać przypisy do treści niemających odnośników do źródeł. Dodanie listy źródeł bibliograficznych jest problematyczne, ponieważ nie wiadomo, które treści one uźródławiają.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
Wyspy Tanimbar
Kepulauan Tanimbar
Ilustracja
Most pomiędzy wyspami
Kontynent

Azja

Państwo

 Indonezja

Akwen

Morze Banda, Morze Arafura

Liczba wysp

65

Powierzchnia

5625 km²

Populacja (2020)
• liczba ludności


123 tys.

• gęstość

21,87 os./km²

Mapa Tanimbaru
Położenie na mapie
Położenie na mapie Indonezji
Mapa konturowa Indonezji, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Wyspy Tanimbar”
7°30′S 131°30′E/-7,500000 131,500000
Multimedia w Wikimedia Commons

Wyspy Tanimbar (Timur Laut, Timurlao[1], Timorlaut[2]; indonez. Kepulauan Tanimbar, fordata: tnebar, yamdena: tanempar[3]) – archipelag położony w południowo-wschodniej Indonezji między Morzem Banda a Morzem Arafura.

Administracyjnie należą do prowincji Moluki i tworzą kabupaten (powiat) Kepulauan Tanimbar. Główną wyspą jest Yamdena, a inne ważne to Selaru(inne języki), Larat(inne języki), Fordata(inne języki) i Wuliaru(inne języki).

Geografia

Archipelag składa się z około 65 wysp, z których większość ma pochodzenie koralowe lub wulkaniczne. Łączna powierzchnia wynosi około 5625 km2, z czego ponad połowę zajmuje wyspa Yamdena (ok. 3000 km2).

Wybrzeża są przeważnie klifowe, a wnętrze wysp porasta gęsty las równikowy. Tanimbar leży w strefie aktywnej sejsmicznie, w obrębie tzw. Pacyficznego Pierścienia Ognia. 9 stycznia 2023 roku region nawiedziło silne trzęsienie ziemi o magnitudzie 7,6, którego epicentrum znajdowało się pod Morzem Banda. Wstrząsy były odczuwalne nawet w północnej Australii. Wydano ostrzeżenie przed tsunami, które później odwołano[4].

Ludność

Według danych z 2020 roku archipelag zamieszkuje około 123 tys. osób, z czego większość na wyspie Yamdena. Główne miasta to Saumlaki(inne języki) (stolica administracyjna) i Larat(inne języki).

Ludność Tanimbar posługuje się językami: fordata (larat), yamdena, seluwasan, selaru[5]. W użyciu jest także lokalny malajski (wywodzący się z odmiany wyspy Ambon)[6], który służy jako lingua franca[7].

Gospodarka

Gospodarka archipelagu opiera się na rolnictwie, rybołówstwie i rzemiośle. Na wyspach uprawia się ryż, kukurydzę, palmę kokosową, sagownicę, pochrzyn, papaję i mango. Mieszkańcy zajmują się także połowem żółwi i strzykw. Rozwinęło się rzemiosło (łodzie, wyroby ze złota i miedzi)[2].

Historia i kultura

Wyspy Tanimbar były zamieszkane już w plejstocenie – badania archeologiczne z 2024 roku potwierdziły obecność Homo sapiens w archipelagu co najmniej 42 tys. lat temu, co czyni go jednym z kluczowych punktów migracyjnych między Azją a Sahulem (dawnym kontynentem obejmującym Australię i Nową Gwineę)[8].

Transport i dostępność

Głównym portem lotniczym archipelagu jest Port Lotniczy Mathilda Batlayeri w Saumlaki(inne języki), obsługujący połączenia z Ambonem i Makasarem. Transport między wyspami odbywa się łodziami i promami. Infrastruktura drogowa jest ograniczona, szczególnie poza główną wyspą.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Batkunde i in. 2012 ↓, s. 57.
  2. ↑ a b Tanimbar, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2017-04-01].
  3. ↑ Batkunde i in. 2012 ↓, s. 59.
  4. ↑ M. Gostkiewicz, Potężne trzęsienie ziemi w Indonezji. Ludzie w panice [online], WP Wiadomości, 9 stycznia 2023 [dostęp 2025-06-24] [zarchiwizowane z adresu 2024-09-07].
  5. ↑ Hughes 1987 ↓, s. 87.
  6. ↑ Scott Paauw, Ambon Malay, [w:] Susanne Maria Michaelis i inni red., The survey of pidgin and creole languages, t. 3, Oxford: Oxford University Press, 2013, s. 94–104, ISBN 978-0-19-969143-2, OCLC 813856192 [dostęp 2022-08-18] [zarchiwizowane z adresu 2022-08-18] (ang.).
  7. ↑ Hughes 1987 ↓, s. 102.
  8. ↑ Aleksander Kowal, Odizolowane wyspy zawierają przełomowe dowody na temat ludzi. To z nich docierano na zaginiony kontynent [online], Focus.pl, 23 lipca 2024 [dostęp 2025-06-24].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya