Zenobiusz Poduszko

Zenobiusz Poduszko

Зиновій Григорович Подушко

Zenobiusz Poduszko około 1927 roku.
Data i miejsce urodzenia	29 października 1887 Oczeretyne
Data i miejsce śmierci	3 marca 1963 Łódź
Alma Mater	Akademia Sztuk Pięknych w Petersburgu
Dziedzina sztuki	malarz, scenograf
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Zenobiusz Poduszko, właśc. Zinowij Poduszko (ukr. Зиновій Григорович Подушко^[1], ur. 17 października^?/29 października 1887^[1] w Oczeretyne^[2], zm. 3 marca 1963 w Łodzi^[1]) – ukraińsko-polski malarz, scenograf^[3], oficer Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej^[1].

Poduszko w młodości uczył się w zawodowej szkole kolejowej, w szkole realnej w Jekaterynosławiu^[4]. W latach 1906–1911 uczył się w Kijowskiej Szkole Artystycznej(inne języki)^[3] pod kierunkiem Ołeksandra Muraszki i Ilji Riepina^[4]. W latach 1911–1918 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu^[3] pod kierunkiem Jana Ciąglińskiego i Mikołaja Dubowskiego. W czasie studiów uczestniczył w wystawach Pieriedwiżników^[5]. Był wówczas także członkiem tzw. „Społeczności Artystów” oraz należał do Towarzystwa im. Archipa Kuindżego^[6]. Następnie jako oficer Wydziału Kulturalno-Oświatowego Sztabu Generalnego^[7] Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej był internowany w Łańcucie^[8] – szczegóły jego kariery wojskowej nie są znane^[2]. W 1921 zamieszkał w Łodzi, gdzie do 1939 pracował jako technik-rysownik w Zarządzie Miejskim oraz jako nauczyciel rysunków w Państwowej Szkole Włókienniczej i Miejskiej Dokształcającej Szkole Zawodowej Grafików nr 10 w Łodzi^[4]. Jednocześnie pracował w latach 1926–1935 jako scenograf Teatru Miejskiego w Łodzi^[3]. Współpracował z czasopismem „Forma” redagowanym przez Karola Hillera i Stefana Wegnera^[9].

Podczas II wojny światowej Poduszko z powodu złych warunków materialnych oraz choroby podupadł na zdrowiu, tracąc znaczną część dorobku artystycznego i zaprzestając pracy artystycznej. Po wojnie powrócił do malowania, jednocześnie pracując w Pracowni Urbanistycznej Prezydium Rady Narodowej miasta Łodzi. W tym okresie wyjeżdżał również w Sudety i Beskid Śląski na kuracje, dzięki czemu w latach 1948–1954 powstał cykl dzieł zatytułowany „Krajobraz śląski”, reprodukowany na pocztówkach wydanych przez Spółdzielnię Wydawniczą „Poziom”^[4].

Należał do Zarządu Związku Polskich Artystów Plastyków Okręgu Łódzkiego^[5], którego był współzałożycielem. Był również członkiem grupy malarskiej „Start” i grupy „Zachęta” (od 1957)^[4].

Jego obrazy znajdują się w Galerii Piotra Uznańskiego w Łodzi^[6], Muzeum Okręgowym w Sieradzu, Miejskim Muzeum Historii i Sztuki im. Juliana i Kazimierza Bartoszewiczów w Łodzi, zbiorach Ministra Kultury, Muzeum Okręgowym w Toruniu, Muzeum Narodowym we Lwowie^[4], Obwodowym Muzeum Sztuki Chmielnickiego(inne języki)^[6] oraz innych muzeach w Polsce, Ukrainie i Rosji^[10].

Poduszko był synem tokarza kolejowego – Grzegorza Poduszki i jego żony – Eufrozyny. Jego żoną była Zinaida z domu Kibardin^[4].

Został pochowany na cmentarzu prawosławnym na Dołach^[11].

Poduszko malował niemal wyłącznie pejzaże – przedstawiały głównie krajobraz Wołynia, Podola, a także Łodzi i okolic^[5] oraz Śląska^[2]. Stosował technikę olejną oraz akwarele^[4] – tworzył dekoracyjne plamy barwne i uproszczenia motywów naturalnych^[2] W jego dorobku artystycznym znajduje się ponad 1000 prac^[8]. Do najbardziej znanych należą cykle: „Step”, „Do domu”, „Zachód słońca”, „W stepie”, „Chutor”^[8], „Zachód słońca”, „Na pastwisku”, „Obóz Czumacki”, „Wioska stepowa”, „Wieczór na stepie”, „Pola zbożowe”, „Wiatraki”, „Orka”, „Nad Dnieprem”, „Hajdamacy jedzą obiad”, „Stary Młyn”^[6], „Krajobraz śląski”, „Ziemia łódzka”^[4], a także obrazy „Hucuł ze stadem o świcie” (1917) i „Zakarpacki krajobraz z domami” (1917)^[6].

W latach 1908–1909 brał udział w wystawach Stowarzyszenia Artystów Kijowian^[4]. Następnie wystawiał swoje prace we Lwowie (w 1924), razem z Pawłem Kowżunem(inne języki) i Wasylem Kryżaniwskym^[8], jak również w Krakowie^[12], Warszawie (na wystawie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych)^[10], Łodzi (w Miejskiej Galerii Sztuki)^[4], Lublinie i Poznaniu^[12]. Jego obrazy były również prezentowane m.in. na wystawach Ośrodka Propagandy Sztuki (1953, 1956, 1959–1961), Spółdzielni Związku Artystów Plastyków (1945, 1948, 1951), Politechniki Warszawskiej (1958–1959) oraz Muzeum Narodowego w Warszawie (1961 i 1962). W 1964 odbyła się pośmiertna wystawa jego prac^[4].

• „Otello przyszłości”,
• „Mąż o dwóch żonach”,
• „Dziwak”^[4],
• „Kwadratura koła”,
• „Moja kochana, głupia mama”,
• „W małym dworku”^[3],
• „Codziennie o piątej” (1926),
• „Panna Flute” (1927),
• „Asekuracja wierności” (1928)^[12]

• Brązowy Medal na wystawie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych za obraz „Wieczór – miasteczko kresowe” (1930),
• Złoty Krzyż Zasługi (1954),
• Honorowa Odznaka Miasta Łodzi (1957),
• Nagroda plastyczna województwa łódzkiego przyznawana przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi (1963)^[4].

• Obrazy Zenobiusza Poduszki na portalu DeviantArt