Ziarno aleuronowe

Zabarwiona warstwa aleuronowa na obrzeżach przekrojonego ziarna ryżu

Ziarno aleuronowe (gr. aleuron – mąka[1][2]) – w przybliżeniu kuliste, struktury białkowe, otoczone pojedynczą błoną biologiczną[3], powstające przez odwodnienie i tężenie licznych drobnych wakuoli, rozmieszczonych równomiernie w cytoplazmie[4]. Powstają w końcowym etapie dojrzewania nasion, a zanikają (zostają zużyte) na początku kiełkowania, dostarczając substancji odżywczych kiełkującemu zarodkowi[3].

Budowa

Ziarna aleuronowe mogą się składać tylko z jednolitej, bezpostaciowej masy podstawowej (matriks), tworzonej przez albuminy, lub też zanurzone w niej mogą być globoidy i krystaloidy białkowe, mające zdolność pęcznienia (rącznik pospolity). Globoidy tworzy bezpostaciowa fityna, która składa się z nierozpuszczalnych soli kwasu fitynowego lub kwasu fitowego (inozytyloheksafosforowego)[4][5.1][6][3]. Ziarna aleuronowe mogą zawierać także enzymy hydrolityczne, np. proteazy i kwaśną fosfatazę (np. w nasionach grochu), niezbędne do gromadzenia białek i fityny oraz amylazę i rybonukleazy. Dzięki obecności tych enzymów w ziarnach aleuronowych odbywa się nie tylko gromadzenie i udostępnianie materiałów odżywczych, ale także trawienie innych składników komórki[3]. Ponadto uruchomienie α-amylazy w warstwie aleuronowej ziarniaków rozpoczyna proces kiełkowania[7].

Występowanie

Komórki wypełnione ziarnami aleuronowymi tworzą zewnętrzną warstwę bielma (tzw. bielmo aleuronowe) w ziarniakach traw zwaną warstwą aleuronową. Przy wyrobie białej mąki z ziarniaków zbóż, warstwa aleuronowa wraz z okrywą owocowo-nasienną jest odrzucana jako tzw. otręby. Ziarna aleuronowe występują ponadto w zewnętrznej warstwie bielma w rodzinie rdestowatych oraz we wszystkich komórkach bielma u rącznika pospolitego[5.2], a także w liścieniach, np. grochu i fasoli.

Przypisy

  1. ↑ aleuron, [w:] Słownik języka polskiego [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2020-06-30].
  2. ↑ Biologia. Słownik encyklopedyczny, Warszawa: Wydawnictwo Europa, 2001, s. 428, ISBN 83-87977-73-X.
  3. ↑ a b c d J.L. Hall, T.J. Flowers, R.M. Roberts, Struktura i metabolizm komórek roślinnych, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1982, s. 535–536.
  4. ↑ a b E. Strasburger, Botanika, Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1972, s. 33–34.
  5. ↑ Katherine Esau, Anatomia roślin, Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1973.
    1. ↑ S. 55–56.
    2. ↑ S. 757.
  6. ↑ Peter Sitte, Struktura i ultrastruktura komórki roślinnej, Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970, s. 146.
  7. ↑ Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski, Botanika, t. 1. Morfologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2004, s. 314, ISBN 83-01-13946-3.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya