ADGZ
| Dane podstawowe | |
| Państwo | |
|---|---|
| Producent | |
| Typ pojazdu | |
| Trakcja |
kołowa 8×4 |
| Załoga |
6 osób (w tym 2 kierowców) |
| Historia | |
| Prototypy |
1934 |
| Produkcja |
1935–1937 |
| Egzemplarze |
52 |
| Dane techniczne | |
| Silnik |
6-cylindrowy, gaźnikowy silnik rzędowy o pojemności 12 000 cm³ typu Austro-Daimler M612 |
| Pancerz |
stalowy do 11 mm |
| Długość |
6260 mm |
| Szerokość |
2160 mm |
| Wysokość |
2560 mm |
| Rozstaw osi |
1850+1050+1850 mm |
| Prześwit |
275 mm |
| Masa |
własna: 7,5 t |
| Moc jedn. |
12,5 KM/t (9,6 kW/t) |
| Osiągi | |
| Prędkość |
70 km/h |
| Zasięg pojazdu |
450 km po szosie, 225 km w terenie |
| Dane operacyjne | |
| Uzbrojenie | |
| 1 × działko 2 cm KwK 35 L/45 100 pocisków 2 lub 3 × karabin maszynowy MG 34 1500 nabojów każdy | |
| Użytkownicy | |
| Austria, Niemcy | |

Steyr ADGZ – austriacki ciężki samochód pancerny z okresu międzywojennego, używany podczas II wojny światowej przez jednostki SS.
Produkcja
Do konstruowania samochodu przystąpiono w 1931 roku w austriackich zakładach Austro-Daimler-Puch, a prototyp powstał w 1933 roku[1]. Był pierwszym w świecie czteroosiowym samochodem pancernym[1]. Miał nietypową, symetryczną budowę, w celu osiągnięcia takich samych możliwości jazdy w obu kierunkach. Produkcję uruchomiono w 1935 roku w zakładach Steyr-Daimler-Puch, które przejęły Austro-Daimlera[2]. Zbudowano do 1937 roku łącznie 27 samochodów: 12 dla armii austriackiej oraz 14 dla sił policyjnych, w tym 6 dla wiedeńskiej Sicherheitswache[2]. W 1941 roku Heinrich Himmler zamówił w firmie Steyr dodatkowe 25 samochodów dla niemieckich sił policyjnych, które zbudowano w 1942 roku[3].
Konstrukcja
Były to ciężkie, czteroosiowe pojazdy, uzbrojone w działko 20 milimetrów (z zapasem 100 nabojów) i trzy karabiny maszynowe. Jeden z nich znajdował się w wieży, a dwa w kadłubie (kąt ostrzału w pionie od -15° do 45°, w poziomie 15° w obie strony).
Opancerzenie składało się z płyt grubości 11 milimetrów spawanych do szkieletu[1]. Kadłub mocowany był na ramie. Do wnętrza załoga wchodziła przez cztery sześciokątne drzwi, po dwa po każdej stronie z przodu i tyłu, przy czym ich górne części mogły być otwierane niezależnie dla wentylacji[1]. Załoga mogła liczyć od 4 do 6 osób[4].
Napęd stanowił sześciocylindrowy, gaźnikowy, górnozaworowy silnik rzędowy Austro-Daimler M612 o pojemności skokowej 12 litrów (11 946 cm³) i mocy 110 kW (150 KM) przy 1800 obrotach na minutę[5]. Silnik umieszczono w tylnej części pojazdu, w wystającej obudowie[5].
Pojazd posiadał skrętne skrajne osie i dwa stanowiska kierowców, dzięki czemu identyczna była manewrowość i osiągi podczas jazdy do przodu i w tył. Na dwóch środkowych napędzanych osiach znajdowały się koła bliźniacze[1].
Służba
Po Anschlussie Austrii w ręce niemieckie dostało się poza innym sprzętem 27 samochodów pancernych tego typu (przez armię austriacką oznaczanego jako M35 Mittlerer Panzerwagen). W momencie Anschlussu 12 z nich znajdowało się w austriackiej Dywizji Szybkiej, zaś 15 posługiwała się policja.
Przejęte pojazdy zostały przydzielone jednostkom policji i Waffen-SS i wzięły udział w ataku na Polskę. Dwa samochody o nazwach Ostmark i Sudetenland wspierały pułk SS-Heimwehr Danzig podczas szturmu na Pocztę Polską w Wolnym Mieście Gdańsku 1 września 1939 roku[2]. W kolejnych dniach uczestniczyły w walkach z siłami Lądowej Obrony Wybrzeża, a jeden z nich jako pierwszy niemiecki pojazd wjechał 14 września do Gdyni[2]. Później były używane do celów okupacyjnych w Polsce oraz przez jednostki zwalczające partyzantkę radziecką na okupowanych terenach ZSRR. W 1941 roku zamówiono dla Ordnungspolizei dodatkowe 25 egzemplarzy tego pojazdu[3].
W niemieckiej służbie stosowano karabiny maszynowe MG 34, których liczbę zmniejszono po pewnym czasie do dwóch[3]. Ostatecznie, prawdopodobnie w 1943 roku, zmniejszono załogę do czterech osób (dowódcy, dwóch kierowców i strzelca)[3]. Prawdopodobnie w 1943 roku wyposażono je też w radiostacje FuG 12 z anteną typu gwiazda[3].
Przypisy
- ↑ a b c d e Skotnicki 2006 ↓, s. 73.
- ↑ a b c d Skotnicki 2006 ↓, s. 74.
- ↑ a b c d e Skotnicki 2006 ↓, s. 75.
- ↑ Skotnicki 2006 ↓, s. 76.
- ↑ a b Skotnicki 2006 ↓, s. 73, 76.
Bibliografia
- Janusz Ledwoch, Niemieckie wozy bojowe 1933-1945, Warszawa 1997, Wydawnictwo Militaria, ISBN 83-86209-57-7.
- Mariusz Skotnicki. Ciężki samochód pancerny ADGZ. „Nowa Technika Wojskowa”. 6/2006, czerwiec 2006. Warszawa: Magnum-X.
Linki zewnętrzne
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.