Ben Kingsley
Ben Kingsley (2014) | |
| Data i miejsce urodzenia |
31 grudnia 1943 |
|---|---|
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Angela Morant |
| Lata aktywności |
od 1966 |
| Odznaczenia | |
Podpis | |
Ben Kingsley (ur. jako Krishna Pandit Bhanji 31 grudnia 1943 w Snainton) – brytyjski aktor, laureat Oscara, dwóch nagród BAFTA i Złotych Globów za tytułową rolę w filmie Gandhi; dwukrotnie nominowany do nagrody Oliviera. Odtwórca roli Trevora Slattery’ego w Filmowym Uniwersum Marvela.
W 1985 został odznaczony Orderem Padma Shri. W 2002 królowa Elżbieta II uhonorowała go tytułem i odznaką Rycerza Kawalera.
27 maja 2010 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6931 Hollywood Boulevard[1][2].
Życiorys
Urodził się jako Krishna Pandit Bhanji w angielskiej wiosce Snainton[3], w hrabstwie North Yorkshire. Jego rodzicami byli angielska aktorka i modelka Anna Lyna Maria (z domu Goodman; 1914–2010) i lekarz Rahimtulli Harji Bhanji (1914–1968), ismailijski muzułmanin (urodzony w Kenii, ale pochodzący od indyjskich chodżów gudźarackich)[4]. Jego dziadek ze strony ojca przeniósł się z Indii na Zanzibar[5].
Dorastał w Pendlebury, w dystrykcie Salford, gdzie studiował na University of Salford. Następnie przeniósł się do Lancashire, uczęszczał do Pendleton College[3]. Początkowo chciał zostać lekarzem, jak ojciec, ale ostatecznie rozpoczął karierę aktorską, jak jego matka[6].

Po raz pierwszy wystąpił na szklanym ekranie jako Ron Jenkins w brytyjskiej operze mydlanej Coronation Street (1966–1967)[7]. W telewizyjnej adaptacji tragedii ITC Entertainment Antoniusz i Kleopatra (Antony and Cleopatra, 1974)[3] pojawił się jako Thidias, jeden ze sług Cezara.
W 1966 zadebiutował w Londynie w muzycznej produkcji Briana Epsteina, menedżera The Beatles. Kiedy jednak wydawca muzyczny Dick James zaoferował mu kontrakt płytowy, odmówił[3]. W 1967 został członkiem Royal Shakespeare Company[3]. Grał na scenie w Manchester Grammar School, obok Roberta Powella, m.in. jako Mosca w sztuce Bena Jonsona Volpone (1977) w reżyserii Petera Halla w Królewskim Teatrze Narodowym (Royal National Theatre). W tym czasie zmienił nazwisko z Krishna Bhanji na bardziej brytyjskie Ben Kingsley. Według własnego wyjaśnienia „Ben” był pseudonimem, jakiego używano w Anglii w stosunku do jego ojca (Bhanji-Benji-Benjamin-Ben), natomiast „Kingsley” nawiązuje do jego dziadka, który handlował przyprawami korzennymi we wschodniej Afryce (King of the Cloves - król goździków)[8].
W 1971 zadebiutował na Broadwayu w roli Demetriusza w sztuce Sen nocy letniej Williama Shakespeare’a w reżyserii Petera Brooka[9]. W 1984 powrócił na Broadway w spektaklu Edmunda Keana Kean, którego reżyserką była jego druga żona, Alison Sutcliffe[10].
Wielkim sukcesem ekranowym okazała się kreacja Mahatmy Gandhiego w dramacie biograficznym Richarda Attenborough Gandhi (1982)[11], za którą odebrał wiele nagród, w tym Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, Nagrodę Brytyjskiej Akademii Filmowej dla najlepszego aktora pierwszoplanowego i w kategorii najlepszy debiut, Evening Standard British Film Award, Złoty Glob dla najlepszego aktora w filmie dramatycznym i w kategorii najlepszy nowy gwiazdor roku[12].
Filmografia
- 1982: Gandhi jako Mahatma Gandhi
- 1983: Zdrada (Betrayal) jako Robert
- 1987: Maurycy (Maurice) jako Lasker-Jones
- 1988: Po kłębku do nitki (Without a Clue) jako doktor Watson
- 1991: Bugsy jako Meyer Lansky
- 1992: Freddie – agent F.R.O.7. (Freddie as F.R.O.7) jako Freddie (głos)
- 1993: Lista Schindlera (Schindler's List) jako Itzhak Stern
- 1993: Dave jako wiceprezydent Nance
- 1994: Śmierć i dziewczyna (Death and the Maiden) jako dr Roberto Miranda
- 1995: Gatunek (Species) jako Xavier Fitch
- 1995: Józef (Joseph) jako Potifar (dowódca straży przybocznej faraona)
- 1995: Mojżesz (Moses) jako Mojżesz
- 1996: Wieczór Trzech Króli (Twelfth Night: Or What You Will) jako błazen Feste
- 1999: Alicja w Krainie Czarów (Alice in Wonderland) jako Caterpillar
- 2000: Sexy Beast jako Don „Malky” Logan
- 2000: Regulamin zabijania (Rules of Engagement) jako ambasador Mourain
- 2000: Z księżyca spadłeś? (What Planet Are You From?) jako Graydon
- 2001: Anna Frank: cała prawda (Anne Frank: The Whole Story) jako Otto Frank
- 2001: A.I. Sztuczna inteligencja (Artificial Intelligence: AI) jako narrator (głos)
- 2002: Źródło młodości (Tuck Everlasting) jako mężczyzna w żółtym garniturze
- 2003: Dom z piasku i mgły (House of Sand and Fog) jako pułkownik Behrani
- 2004: Sprawca Zero (Suspect Zero) jako Benjamin O’Ryan
- 2005: Pani Harris (Mrs. Harris) jako Herman Tarnower
- 2005: Oliver Twist jako Fagin
- 2005: I uderzył grom (A Sound of Thunder) jako Charles Hatton
- 2006: Zabójczy numer (Lucky Number Slevin) jako Schlomo
- 2007: Mokra robota (You Kill Me) jako Frank Falenczyk
- 2007: Ostatni legion (The Last Legion) jako Ambrosinus
- 2008: Elegia (Elegy) jako David Kepesh
- 2008: 50 ocalonych (Fifty Dead Men Walking) jako Fergus
- 2008: Guru miłości (The Love Guru) jako Guru Tugginmypudha
- 2008: Wojenny biznes (War, Inc.) jako Walken / Wicekról
- 2010: Piaski czasu (Prince of Persia: The Sands of Time) jako Nizam
- 2010: Wyspa tajemnic (Shutter Island) jako dr John Cawley
- 2011: Hugo i jego wynalazek (Hugo) jako Georges Méliès
- 2012: Dyktator (film 2012) (The Dictator) jako Tamir
- 2013: Iron Man 3 (Iron Man 3) jako Trevor Slattery / Mandaryn
- 2013: Gra Endera (Ender’s Game) jako Mazer Rackham
- 2013: Medicus jako Ibn Sina
- 2014: Noc w muzeum: Tajemnica grobowca (Night at the Museum: Secret of the Tomb) jako Merenkahre
- 2014: Exodus: Bogowie i królowie (Exodus: Gods and Kings) jako Nun
- 2014: Imperium robotów. Bunt człowieka (Robot Overlords) jako Robin Smythe
- 2015: Klucz do wieczności (Self/less) jako Damian Hale
- 2015: Tutanchamon jako faraon Aj (miniserial)
- 2016: Księga dżungli jako Bagheera (głos)
- 2017: Ochroniarz (Security) jako Charlie
- 2018: Ostateczna operacja (Operation Finale) jako Adolf Eichmann
- 2019: Operacja Bracia (The Red Sea Diving Resort) jako Ethan Levin
- 2021: Shang-Chi i legenda dziesięciu pierścieni (Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings) jako Trevor Slattery
- 2023: Zdumiewająca historia Henry'ego Sugara (The Wonderful Story of Henry Sugar) jako Imdad Khan
- 2025: Czwartkowy Klub Zbrodni (The Thursday Murder Club) jako Ibrahim
- 2026: Wonder Man jako Trevor Slattery (miniserial)
Nagrody
| Rok | Nagroda | Kategoria | Film / Album |
|---|---|---|---|
| 1982 | National Board of Review | Najlepszy aktor | Gandhi (1982) |
| Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych | Najlepszy aktor | ||
| 1983 | Złoty Glob | Najbardziej obiecujący nowy aktor | |
| Najlepszy aktor w filmie dramatycznym | |||
| Nagroda Akademii Filmowej | Najlepszy aktor pierwszoplanowy | ||
| Nagroda BAFTA | Najbardziej obiecujący debiut aktorski w głównej roli | ||
| Najlepszy aktor pierwszoplanowy | |||
| 1985 | Nagroda Grammy | Najlepszy album ze słowami mówionymi | The Words Of Gandhi (1984) |
| 1994 | Bambi | Film międzynarodowy | Bugsy (1991) |
| 2001 | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Karlowych Warach | Nagroda specjalna za wybitny wkład w światowe kino | – |
| Europejska Nagroda Filmowa | Europejski aktor | Sexy Beast (2000) | |
| 2002 | Nagroda Satelita | Najlepszy aktor drugoplanowy w filmie dramatycznym | |
| Critics’ Choice Award | Najlepszy aktor drugoplanowy | ||
| 2014 | Nagroda Saturn | Najlepszy aktor drugoplanowy | Iron Man 3 (2013) |
| 2015 | Annie | Wybitne osiągnięcie w dubbingu w produkcji animowanej | Pudłaki (2014) |
Bibliografia
- Leila Sorell. Kartka z Hollywood: Debiut najodważniejszy. „Film”. nr 17 (1764/XXXVIII), s. 12–13, 24 kwietnia 1983. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
- „Gandhi”; Biogram Bena Kingsleya. „Filmowy Serwis Prasowy”. nr 21 (521–522/XXIX), s. 12–16, 1–15 listopada 1984. Warszawa: RSW „Prasa-Książka-Ruch”. ISSN 0430-4519.
- Marcin Staniszewski. Portret: Ben Kingsley. „Film”. nr 10 (2445), s. 41, październik 2005. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
Przypisy
- ↑ Ben Kingsley. Walk of Fame. [dostęp 2026-04-11]. (ang.).
- ↑ Patrick Kevin Day, Hollywood Walk of Fame: Ben Kingsley, Actor, „Los Angeles Times”, 26 maja 2010 [dostęp 2026-04-11] (ang.).
- ↑ a b c d e Kingsley 1943–, Ben. Encyclopedia.com. [dostęp 2026-04-11]. (ang.).
- ↑ Ben Kingsley. ČSFD.cz. [dostęp 2017-08-02]. (cz.).
- ↑ Stuart Husband (2013-04-24), Sir Ben Kingsley: 'Without a mask, I haven't got a clue', „The Daily Telegraph” [dostęp 2017-08-02] (ang.).
- ↑ Ben Kingsley Biography, „TV Guide” [dostęp 2026-04-11] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
- ↑ Artista Ben Kingsley (31 de Dezembro de 1943). Filmow. [dostęp 2017-08-02]. (port.).
- ↑ Janusz Wróblewski, Rozmowa z Benem Kingsleyem, „Polityka”, 16 lutego 2012 [dostęp 2020-09-15] (pol.).
- ↑ Ben Kingsley. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-04-11]. (ang.).
- ↑ Hal Erickson: Ben Kingsley Biography. AllMovie. [dostęp 2020-09-15]. (ang.).
- ↑ David Gritten, The Virtuous Career of Ben Kingsley, „Los Angeles Times”, 5 kwietnia 1996 [dostęp 2026-04-11] (ang.).
- ↑ Ben Kingsley Awards. AllMovie. [dostęp 2020-09-15]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Ben Kingsley w bazie IMDb (ang.)
- Ben Kingsley w bazie Filmweb
- Ben Kingsley w bazie Notable Names Database (ang.)
- ISNI: 0000000121419239
- VIAF: 85081118
- LCCN: n84007985
- GND: 129297089
- BnF: 138960039
- SUDOC: 067217052
- SBN: MILV088426
- NKC: pna2005261873
- BNE: XX1177460
- NTA: 071032541
- BIBSYS: 98066820
- Open Library: OL7538475A
- PLWABN: 9810653456605606
- NUKAT: n2008111383
- J9U: 987007449580705171
- LNB: 000189290
- CONOR: 19782499
- KRNLK: KAC2020K4547
- LIH: LNB:BJX2;=BC
- WorldCat: E39PBJwHc4bTQtDkJYYFBQCJDq
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.