Robert Duvall
Robert Duvall (1984) | |
| Imię i nazwisko |
Robert Selden Duvall |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
5 stycznia 1931 |
| Data i miejsce śmierci |
15 lutego 2026 |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Barbara Benjamin |
| Lata aktywności |
1952–2022 |
Robert Selden Duvall (ur. 5 stycznia 1931 w San Diego, zm. 15 lutego 2026 w Middleburgu) – amerykański aktor, reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Laureat Oscara za pierwszoplanową rolę w filmie Pod czułą kontrolą (1983). Nominowany był do niego jeszcze sześć razy, w tym za kreacje w Ojcu chrzestnym (1972) i Czasie apokalipsy (1979). Zdobył też cztery Złote Globy i dwie nagrody Emmy[1].
Życiorys
Młodość
Urodził się w San Diego jako syn Mildred Virginii (z domu Hart; 1901–1985) i Williama Howarda Duvalla (1904–1984), admirała United States Navy urodzonego w Wirginii, potomka imigrantów z Francji. Jego matka była krewną generała Roberta Lee, przywódcy konfederatów w wojnie secesyjnej. Jego rodzina była pochodzenia angielskiego, niemieckiego, szwajcarskiego, francuskiego, walijskiego i szkockiego[2].
Jego ojciec chciał go wysłać do Akademii Marynarki Wojennej w Annapolis. Kariera wojskowa go jednak nie interesowała. W 1953 ukończył studia na wydziale dramatu w Principia College w Elsah[3] w Illinois. Następnie pełnił krótko służbę wojskową w United States Army jako starszy szeregowy podczas wojny koreańskiej.
Po powrocie do Stanów zamieszkał wraz z innymi początkującymi aktorami (takimi jak Dustin Hoffman, Gene Hackman i James Caan) w wynajętym mieszkaniu w Nowym Jorku. Zimą 1955 studiował w nowojorskiej Neighborhood Playhouse School of the Theatre[4][5].
Kariera
Początkowo występował w teatrze. W 1952 debiutował w Gateway Theatre w Bellport w roli pilota w sztuce Laughter In The Stars, będącym adaptacją Małego Księcia. W 1957 był w obsadzie spektaklu Hortona Foote Rozmowy po północy (The Midnight Caller). W 1958 na off-Broadwayu wystąpił jako Frank Gardner w przedstawieniu George’a Bernarda Shawa Profesja pani Warren. W 1966 trafił na Broadway jako Harry Roat Jr. w sztuce Doczekać zmroku w Ethel Barrymore Theatre. Choć jego role były dobrze oceniane przez krytykę, nie odnosił sukcesów, dlatego musiał jakiś czas zarabiać na chleb, m.in. jako pracownik poczty i kierowca.
Po raz pierwszy był obecny na ekranie jako Boo Radley w dramacie Roberta Mulligana Zabić drozda (1962). Jego rola spotkała się z dużym uznaniem krytyków i otworzyła mu drogę do kariery. Wcielał się przeważnie w silnych mężczyzn - wojskowych, prawników oraz ludzi interesu. Do tych najbardziej pamiętnych należą role w filmie kryminalnym Petera Yatesa Bullitt (1968) ze Steve’em McQueenem w roli głównej, kreacja Toma Hagena, consigliere rodziny Corleone w Ojcu chrzestnym (1972). Po roli ekscentrycznego podpułkownika Billa Kilgore’a z Czasu apokalipsy (1979) Francisa Forda Coppoli został wpisany do Księgi rekordów Guinnessa jako najbardziej wszechstronny aktor na świecie, a jego kwestia z tego filmu: „kocham zapach napalmu o poranku” przeszła do historii kina[1][5].
Otrzymał Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę piosenkarza country Maca Sledge’a w ciepłym, rodzinnym dramacie Bruce’a Beresforda Pod czułą kontrolą (1983). Zajmował się także reżyserią i pisaniem scenariuszy, a nawet produkcją filmów, m.in. Apostoła (1997), w którym zagrał kaznodzieję i dreszczowca Assassination Tango (2002), gdzie wcielił się w płatnego mordercę[1][5].
Ma swoją gwiazdę w Hollywood Walk of Fame, znajdująca się przy 6801 Hollywood Boulevard[6][7].
Życie prywatne

Duvall był żonaty czterokrotnie. Swą ostatnią żonę Lucianę Pedrazę poznał w 1997 roku, w Buenos Aires. Cztery lata później para założyła w Argentynie fundację The Robert Duvall Children’s Fund. Ich związek małżeński trwał od 2005 do jego śmierci[8].
Filmografia


- Zabić drozda (1962) jako Arthur „Boo” Radley
- Kapitan Newman (1963) jako kpt. Paul Cabot Winston
- Koszmar w słońcu (1965) jako motocyklista
- Obława (1966) jako Edwin Stewart
- Detektyw (1968) jako Nestor
- Odliczanie (1968) jako Chiz Stewart
- Bullitt (1968) jako Weissberg, taksówkarz
- Ludzie z deszczu (1969) jako Gordon
- Prawdziwe męstwo (1969) jako Lucky Ned Pepper
- Rewolucjonista (1970) jako Despard
- MASH (1970) jako mjr Frank Burns
- THX 1138 (1971) jako THX 1138
- Szeryf (1971) jako Vernon Adams
- Wielki napad w Minnesocie (1972) jako Jesse James
- Joe Kidd (1972) jako Frank Harlan
- Ojciec chrzestny (1972) jako Tom Hagen
- Porachunki (1973) jako Earl Macklin
- Odznaka 373 (1973) jako Eddie Ryan
- Rozmowa (1974) jako dyrektor
- Ojciec chrzestny II (1974) jako Tom Hagen
- Brawurowe porwanie (1975) jako Jay Wagner
- Elita zabójców (1975) jako George Hansen
- Orzeł wylądował (1976) jako płk. Max Radl
- Obsesja Sherlocka Holmesa (1976; inny tyt. Siedmioprocentowy roztwór) jako Doktor Watson
- Sieć (1976) jako Frank Hackett
- Niepokonany (1977) jako Bill McDonald
- Inwazja łowców ciał (1978) jako ksiądz na huśtawce
- Betsy (1978) jako Loren Hardemann III
- Ike (1979) jako Dwight Eisenhower
- Czas apokalipsy (1979) jako podpułkownik Bill Kilgore
- Wielki Santini (1979) jako podpułkownik „Bull” Meechum
- Prawdziwe wyznania (1981) jako detektyw Tom Spellacy
- W poszukiwaniu D.B. Coopera (1981) jako sierżant Bill Gruen
- Historia Terry’ego Foxa (1983) jako Bill Vigars
- Pod czułą kontrolą (1983) jako Mac Sledge
- Chłopiec z marmuru (1984) jako Joe Hillerman
- Urodzony sportowiec (1984) jako Max Mercy
- Latarniowiec (1985) jako Calvin Caspary
- Barwy (1988) jako Bob Hodges
- Na południe od Brazos (1989, miniserial TV) jako Gus McCrae
- Pokaz siły (1990) jako Howard
- Szybki jak błyskawica (1990) jako Harry Hogge
- Opowieść podręcznej (1990) jako komendant
- Historia Rose (1991) jako pan Hillyer
- Stalin (1992) jako Józef Stalin
- Gazeciarze (1992) jako Joseph Pulitzer
- Dżuma (1992) jako Joseph Grand
- Zapasy z Ernestem Hemingwayem (1993) jako Walter
- Geronimo: amerykańska legenda (1993) jako Al Sieber
- Upadek (1993) jako Martin Prendergast
- Zawód: dziennikarz (1994) jako Bernie White
- Pod niebem Henrietty (1995) jako pan Cox
- Szkarłatna litera (1995) jako dr Roger Prynne/Roger Chillingworth
- Miłosna rozgrywka (1995) jako Wyly King
- Fenomen (1996) jako Doc Brunder
- Blizny przeszłości (1996) jako pan Childers, ojciec Karla
- Wszystko zostaje w rodzinie (1996) jako Earl Pilcher Jr.
- Człowiek, który pojmał Eichmanna (1996) jako Adolf Eichmann
- Apostoł (1997) jako Sonny Dewey (także reżyseria)
- Fałszywa ofiara (1998) jako Dixon Doss
- Dzień zagłady (1998) jako kpt. Spurgeon „Fish” Tanner
- Adwokat (1998) jako Jerry Facher
- 60 sekund (2000) jako Otto Halliwell
- 6-ty dzień (2000) jako dr Griffin Weir
- Zwycięski gol (2000) jako Gordon McCloud
- John Q (2002) jako porucznik Frank Grimes
- Generałowie (2003) jako gen. Robert E. Lee
- Wakacje Waltera (2003) jako Hub McCann
- Bezprawie (2003) jako „Boss” Spearman
- Dziękujemy za palenie (2005) jako kapitan
- Tygrysy murawy (2005) jako Buck Weston, ojciec Phila
- Przerwany szlak (2006, miniserial TV) jako Prentice „Prent” Ritter
- Lucky You – Pokerowy blef (2007) jako L.C. Cheever
- Królowie nocy (2007) jako Albert „Burt” Grusinsky
- Cztery Gwiazdki (2008) jako Howard McVie
- Aż po grób (2009) jako Felix Bush
- Droga (2009) jako Ely, starzec
- Szalone serce (2009) jako Wayne Kramer
- Siedem dni w Utopii (2011) jako Johnny Crawford
- Jack Reacher: Jednym strzałem (2012) jako Cash
- Hemingway i Gellhorn (2012) jako gen. Petrov
- Samochód Jayne Mansfield (2012) jako Jim Calldwel
- Sędzia (2014) jako sędzia Joseph Palmer
- Dzikie konie (2015) jako Scott Briggs (także reżyseria)
- W niepewnym boju (2016) jako Chris Bolton
- Wdowy (2018) jako Tom Mulligan
- Potężne sierotki (2021) jako Mason Hawk
- Bielmo (2022) jako Jean Pepe
Nagrody
- Nagroda Akademii Filmowej Najlepszy aktor pierwszoplanowy: 1984 Pod czułą kontrolą
- Złoty Glob
- Najlepszy aktor w miniserialu lub filmie telewizyjnym: 1993 Stalin
- Najlepszy aktor w miniserialu lub filmie telewizyjnym: 1990 Na południe od Brazos
- Najlepszy aktor w dramacie: 1984 Pod czułą kontrolą
- Najlepszy aktor drugoplanowy: 1980 Czas apokalipsy
- Nagroda BAFTA Najlepszy aktor drugoplanowy: 1980 Czas apokalipsy
- Nagroda Emmy Najlepszy aktor w miniserialu lub filmie telewizyjnym: 2007 Przerwany szlak
- Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych Najlepszy aktor w roli drugoplanowej: 1999 Adwokat
Przypisy
- ↑ a b c d Mike Barnes, Robert Duvall, All-Purpose Actor With Few Peers, Dies at 95 [online], The Hollywood Reporter, 16 lutego 2026 [dostęp 2026-02-16] (ang.).
- ↑ Robert Duvall – What Nationality Ancestry. Ethnicity of Celebs. [dostęp 2022-07-07]. (ang.).
- ↑ Robert Duvall Pictures. FanPix.Net. [dostęp 2019-08-05]. (ang.).
- ↑ Robert Duvall. Hollywood.com. [dostęp 2017-05-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-05)]. (ang.).
- ↑ a b c d Robert Duvall, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2017-05-25] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
- ↑ Robert Duvall. Hollywood Walk of Fame. [dostęp 2017-05-26]. (ang.).
- ↑ Robert Duvall - Hollywood Star Walk. „Los Angeles Times”. [dostęp 2017-05-25]. (ang.).
- ↑ a b Mike Barnes, Robert Duvall's Life in Photos [online], People, 16 lutego 2026 [dostęp 2026-02-16] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Robert Duvall w bazie IMDb (ang.)
- Robert Duvall w bazie Filmweb
- Robert Duvall w bazie Notable Names Database (ang.)
- ISNI: 0000000114558548
- VIAF: 117896134
- LCCN: n85093613
- GND: 123799198
- BnF: 13893554v
- SUDOC: 061603678
- SBN: RAVV088547
- NLA: 35964101
- NKC: ola2002161235
- BNE: XX1110135
- NTA: 073286788
- BIBSYS: 90924709
- CiNii: DA1381317X
- PLWABN: 9810641888005606
- NUKAT: n2008154456
- J9U: 987007456022005171
- LNB: 000293228
- CONOR: 6973027
- KRNLK: KAC201422926
- LIH: LNB:BUAb;=BQ
- WorldCat: E39PBJkXCbxxmBKMJdvdrCMtrq
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.