Browar Gambrinus

Browar Gambrinus
Państwo

 Polska

Siedziba

Będzin

Data założenia

1879

Data zamknięcia

1971

Właściciel

Będzińskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze

Produkcja piwa

26 tys. hl

Położenie na mapie Będzina
Mapa konturowa Będzina, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Browar Gambrinus (przypuszczalne położenie)”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Browar Gambrinus (przypuszczalne położenie)”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Browar Gambrinus (przypuszczalne położenie)”
Położenie na mapie powiatu będzińskiego
Mapa konturowa powiatu będzińskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Browar Gambrinus (przypuszczalne położenie)”
Ziemia50°19′36,66″N 19°07′35,33″E/50,326850 19,126480

Browar Gambrinus – browar założony w Będzinie, w 1879 r. przez rodzinę Sercarzy.

Browar ten założony został w 1879 r. na prawym brzegu rzeki Czarnej Przemszy, u podnóża Góry Zamkowej (nieco później powstał będziński browar "Korona"). W literaturze jako datę założenia spotyka się również rok 1874, jednak na planie Będzina z 1877 r. brak jest adnotacji o jego istnieniu, mimo zaznaczenia kilku mniej istotnych elementów zabudowy miejskiej. Od początku swego istnienia należał do żydowskiej rodziny Sercarzy. Jako właściciel figurował Dawid Sercarz (1839-1924), natomiast jego synowie Izydor (1867-1930) i Maurycy (1881-1943) zajmowali odpowiednio stanowiska kierownika technicznego i handlowego[potrzebny przypis].

Browar Gambrinus, podobnie jak browar Korona, od samego początku swego istnienia był zakładem o znacznej produkcji wykraczającej poza lokalne rynki zbytu. Świadczą o tym wielkość produkcji i asortyment produkowanych piw (Lagrowe, Pilzeńskie, Salwator, Kulmbachskie), a jakości dowodzą medale: srebrny – Paryż 1904 r. oraz złoty – Liège 1905. Pierwszym znakiem firmowym były stylizowane litery D i S w kole (analogia z browarem Korona). W 1911 r. powołano towarzystwo akcyjne o kapitale 200 000 rubli (roczny obrót browaru wynosił ok. 200 000 rubli) i od tej pory nazwa zakładu brzmiała: Browar "Gambrinus" T.A. w Będzinie. Zarząd stanowili Dawid, Izydor i Maurycy Sercarzowie. Browar produkował wówczas ok. 150 tys. wiader piwa, zatrudniał 40 robotników i posiadał składy firmowe w Radomsku, Częstochowie, Zawierciu i Olkuszu.

W latach 30. browar nadal należał do znaczniejszych w kraju (produkcja ok. 25 tys. hl rocznie (składy w Siemianowicach, Żywcu, Bielsku, Częstochowie, Dziedzicach, Katowicach, Kielcach, Krakowie, Królewskiej Hucie, Lipinach, Lublińcu, Łodygowicach, Olkuszu, Rybniku, Skale, Tarnowskich Górach, Zawierciu i Wolbromiu), a swego rodzaju wizytówką zakładu były piwa jasne i ciemne o ekstraktywności 18%. Mimo swej pozycji browar nie posiadał w tym okresie jednolitego znaku firmowego, tym niemniej dbano o wizerunek zakładu wydając materiały reklamowe w postaci: szkła firmowego, podstawek pod kufle (tzw. Wafle), tablic reklamowych.

Okres wojny zakład przeszedł bez znaczniejszych zniszczeń, zmieniono natomiast nazwę na Brauerei Gambrinus A.G. in Bendzin.

Od 1945 do 1971 r. (tj. do jego likwidacji) wchodził w skład tych samych przedsiębiorstw co browary Zamkowy i Sosnowiec. W latach 50. XX w. duże partie piwa z Państwowego Browaru Gambrinus w Będzinie wysyłano do odbudowującej się Warszawy. W 1951 r. pojawił się nowy znak firmowy, którym aż do likwidacji były trzy liście z szyszką chmielową. Od 1951 do 1967 r. browar był siedzibą Będzińskich Zakładów Piwowarsko-Słodowniczych. W całym okresie powojennym browar produkował trzy gatunki piwa – dwa jasne o ekstraktywności 9° i 12° oraz ciemne o ekstraktywności 11°. W latach 60. XX w. asortyment ograniczał się do piwa jasnego 12°. Rynek zbytu w okresie powojennym obejmował obszar dzisiejszych powiatów: będzińskiego, olkuskiego, tarnogórskiego i zawierciańskiego.

Browar zaprzestał produkcji w 1971 r., a jego zabudowania zostały wyburzone w 1973 r. Spowodowane to było rozbudową browaru w Tychach (pod który zakład będziński wówczas należał), wyeksploatowaniem urządzeń browarniczych oraz faktem, iż przystąpiono również do przebudowy centrum Będzina w celu usprawnienia dojazdu do budowanej Huty "Katowice". Miasto straciło wówczas częściowo swój zabytkowy charakter, gdyż nową drogę poprowadzono przez będziński rynek (wyburzono dwie pierzeje oraz m.in. dzielnicę Zawodzie, w tym i browar Gambrinus), na którego miejscu obecnie znajduje się główne skrzyżowanie tzw. "nerka". Po browarze został jedynie ślad w postaci nazwy ulicy Browarnej.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya