Chrupaczki

Chrupaczki
{{{alt grafiki}}}
Zdjęcie poglądowe
Rodzaj

pieczywo

Kuchnia

regionalna kuchnia podkarpacka

Miejsce powstania

Ulanów

Obróbka żywności

pieczenie

Składniki

mąka pszenna, skwarki, mleko, cukier, drożdże

Uwagi

Pieczywo tradycyjne przypisane tylko do miasta Ulanowa.

Chrupaczki, regionalne ciasto w formie niewielkich, dowolnego kształtu placków z razowej mąki pszennej, pieczone na drożdżach z dodatkiem jaj, mleka, skwarek i cukru[1].

Historia

Chrupaczki to tradycyjny wypiek ulanowskiej kuchni, nawiązujący bezpośrednio do zawodu flisaka[1]. Jak pisał Michał Janik, regionalista pochodzący z Ulanowa w lwowskiej gazecie "Lud" w 1904 roku, flisacy ulanowscy wyodrębnili swoje zawodowe nazewnictwo, zwyczaje i obyczaje, pieśni oraz wyżywienie.

Nadaremnie pani majstrowa piecze smaczne chrupaczki (rodzaj mazurków) dla zjednania małżonka i inny wikt zamieszcza w rajzetaszu, boć trudno przecież nie pamiętać o kolegach, zwłaszcza gdy takie jest prawo zwyczajowe.

Michał Janik, Gazeta "Lud" art. Flisacy

Z kolei

Ulanowskim retmanom żony przygotowywały na drogę specjalne ciasto, które nie wysychało, tzw. chrupaczki. Było ono pieczone na drożdżach z mielonej na żarnach pszennej mąki, z dodatkiem jaj, mleka, słoniny i cukru.

Maria Misińska, Tradycyjny spław drewna w Polsce (druga połowa XIX wieku i wiek XX), wydanej w Łodzi w 1962 ,s.98

Z powyższych informacji należy wnioskować, że chrupaczki były przeważnie pożywieniem retmanów, jako bogatszej części społeczności flisackiej. Służyły jako przegryzka podczas przebywania na wodzie[2]. Wybuch II wojny światowej zatrzymał spławy drewna, a tym samym zostały powoli zapominane dawne tradycje, w tym również te dotyczące kuchni flisackiej. Obecnie odtworzone, są tradycyjnym produktem przywróconym po wielu latach do współczesnej rzeczywistości flisaków z Ulanowa. Są stałym elementem kultywowanej tradycji, podawane podczas spotkań i różnych uroczystości flisackich[1][3].

Składniki

Razowa mąka pszenna, mleko, skwarki ze świeżej słoniny, drożdże, cukier[4].

Przygotowanie

Ciasto zostaje zagniecione z mąki, mleka, i pozostałych składników, następnie wyrabia się je aż będzie sprężyste. Po wyrobieniu zostaje odstawione do wyrośnięcia. Następnie jest formowane na niewielkie placki o dowolnym kształcie grubości ok. 2 cm i pieczone[4][5][6].

Charakterystyka

  • kolor złocisty o zarumienionej skórce, na przekroju brązowy,
  • grubość ok. 2 cm,
  • kształt dowolny
  • wielkość dowolna
  • smak słodkawy o zapachu smażonej słoniny,
  • cechuje je wilgotność, długotrwała świeżość oraz wysoka kaloryczność[6][1],

Nagrody i wyróżnienia

Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w dniu 4 kwietnia 2007 w kategorii: Wyroby piekarnicze i cukiernicze w woj. podkarpackim[1].

Otrzymały w 2014 „Perłę” – najwyższe wyróżnienie w konkursie „ Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów”, na najlepszy polski regionalny produkt żywnościowy[5].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ a b c d e Chrupaczki - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi [dostęp 2024-10-09] (pol.).
  2. ↑ Z. Surowaniec, Echo dnia [online], Chrupaczki od majstrowej [dostęp 2024-10-09].
  3. ↑ Flisactwo z Ulanowa [online], KulturaLudowa.pl, 29 grudnia 2015 [dostęp 2024-10-09] (pol.).
  4. ↑ a b Ziemia ulanowska Nr 26 s. 27
  5. ↑ a b Niżańskie specjały [online], Powiatowe Biuro Informacji Turystycznej w Nisku [dostęp 2024-10-09] (pol.).
  6. ↑ a b Chrupaczki [online], www.polskasmakuje.pl [dostęp 2024-10-09].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya