Dolley Madison

Dolley Madison

Portret Dolley Madison, autorstwa Gilberta Stuarta
Data i miejsce urodzenia	20 maja 1768 hrabstwo Guilford
Data i miejsce śmierci	12 lipca 1849 Waszyngton
Pierwsza dama Stanów Zjednoczonych
Okres	od 4 marca 1809 do 4 marca 1817
Poprzedniczka	Martha Jefferson Randolph
Następczyni	Elizabeth Monroe
Multimedia w Wikimedia Commons

Dolley Payne Todd Madison (ur. 20 maja 1768 w hrabstwie Guilford, zm. 12 lipca 1849 w Waszyngtonie) – żona prezydenta Stanów Zjednoczonych Jamesa Madisona oraz pierwsza dama USA w latach 1809–1817.

Dorothy Madison urodziła się 20 maja 1768 roku w hrabstwie Guilford jako córka plantatorów Johna i Mary Payne^[1]. Naukę pobierała od nauczyciela w Scotchtown^[2]. Została wychowana zgodnie z regułami kwakrów^[2]. Rodzina Madisonów była uboga i w 1783 roku przeniosła się do Filadelfii^[2]. Tam popadła w długi, co zmusiło ich do przekształcenia swojego domu w pensjonat^[2]. Pomocy finansowej udzielił im także prawnik John Todd, który zakochał się w Dorothy^[2]. W 1790 Dolley Payne poślubiła Todda i wkrótce potem urodziła dwóch synów^[2]. Trzy lata później, mąż i syn Dolley Todd zmarli w wyniku epidemii żółtej febry^[2].

Dolley Madison była obiektem zainteresowań wielu mężczyzn, m.in. Aarona Burra^[3]. W 1794 roku poznała Jamesa Madisona^[3]. Ich ślub odbył się 15 września 1794 roku w Harewood w Kościele episkopalnym^[4]. Oboje zamieszkali w Filadelfii, mieszkając na początku w domu Jamesa Monroego, a następnie w posiadłości Montpelier w Wirginii^[4]. Już w czasach, gdy Madison był członkiem Izby Reprezentantów jego żona angażowała się w życie towarzyskie stolicy^[5]. W 1801 roku oboje przenieśli się do Waszyngtonu, gdzie Madison został sekretarzem stanu w gabinecie Thomasa Jeffersona^[5]. Dolley Madison pełniła wówczas obowiązki pierwszej damy, gdyż urzędujący prezydent był wdowcem^[5]. Sama w niewielkim stopniu interesowała się polityką, choć wypytywała swojego męża o sytuację w kraju^[6]. Federaliści, przeciwnicy polityczni Madisona, rozsiewali w prasie nieprawdziwe posądzenia o romansowanie Dolley z urzędującym prezydentem^[6]. Kiedy w 1808 Madison kandydował na prezydenta, pojawiły się dodatkowe zarzuty o jej relacjach z dyplomatami i politykami, które miały zapewnić zwycięstwo w głosowaniu Kolegium Elektorów^[6].

Po przeprowadzce do Białego Domu, który nie był jeszcze wykończony, Dolley postanowiła przyspieszyć ukończenie prac^[7]. W tym celu zwróciła się o fundusze do Kongresu i otrzymała 11 tysięcy dolarów^[7]. Za te pieniądze wynajęła architekta wnętrz Benjamina Latrobe’a, wykończyła Wschodnie Skrzydło, a także udekorowała i umeblowała rezydencję^[7]. Następnie aktywnie włączyła się w życie towarzyskie, organizując środowe przyjęcia, na które zapraszani byli nie tylko politycy i dyplomaci, ale także pisarze i artyści^[7]. Z powodu jej otwartości i doskonałej pamięci do nazwisk i twarzy, rozpuszczano plotki, że Dolley Madison flirtuje z obcymi mężczyznami^[8].

Kiedy na przełomie I i II kadencji Madisona, toczyła się niepopularna w USA wojna brytyjsko-amerykańska, Dolley spotykała się z żołnierzami i zagrzewała ich do walki^[8]. Starała się także zyskać poparcie dla swojego męża, które było zachwiane, z powodu rosnącej opozycji wobec działań wojennych^[8]. W tym okresie rzadko organizowała też przyjęcia w Białym Domu, m.in. dlatego, że musiała przejąć część obowiązków współpracownika prezydenta Neda Colesa, a także samego Madisona, którzy byli niedysponowani z powodu choroby^[9]. W 1814, kiedy Brytyjczycy oblegali Waszyngton, Madison nalegał, by jego żona opuściła stolicę^[10]. Gdy 24 sierpnia tr. wojska brytyjskie wkroczyły do miasta, Dolley opuściła Biały Dom i udała się do Falls Church, ratując m.in. oryginał Deklaracji Niepodległości^[11]. Kiedy trzy dni później Brytyjczycy zostali wyparci z Waszyngtonu, Madisonowie powrócili do siedziby prezydenckiej, która nie nadawała się już do zamieszkania^[11]. Przez pewien czas para prezydencka zamieszkiwała w Octagon House przy rogu Pennsylvania Avenue i 18th Street^[11]. Po zakończeniu kadencji prezydenckiej oboje powrócili do Montpelier^[11].

Madison zmarł w 1836 roku^[12]. Rok później jego żona powróciła do Waszyngtonu, by ponownie włączyć się w życie towarzyskie stolicy^[12]. Popadła wówczas w poważne kłopoty finansowe, gdyż musiała płacić kaucje za swojego syna, który często odsiadywał wyroki w więzieniu^[12]. Zmuszona była sprzedać posiadłość w Montpelier, a także notatki męża z Konwencji Konstytucyjnej^[12].

W wieku 79 lat przyjęła chrzest w Kościele episkopalnym^[13]. Zmarła 12 lipca 1849 w Waszyngtonie^[13]. Została pochowana w posiadłości Madisonów w Montpelier^[13].

W 1790 roku wyszła za mąż za Johna Todda^[2]. Z tego związku urodziło się dwóch synów: William i Payne^[2]. W 1793 John i William Todd zmarli na żółtą febrę w czasie jej epidemii w Filadelfii^[2]. 15 września 1794 roku poślubiła w Harewood Jamesa Madisona^[4]. Para nie miała dzieci^[4].

• Longin Pastusiak: Panie Białego Domu. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2012. ISBN 978-83-7780-322-6. (pol.).

• Dolley Payne Todd Madison. Biały Dom. [dostęp 2016-07-04]. (ang.).