Erytryn
 Erytryn z Maroka | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Inne nazwy |
kwiat kobaltowy[1] |
|---|---|
| Skład chemiczny |
uwodniony arsenian kobaltu(II) Co3(AsO4)2·8H2O |
| Twardość w skali Mohsa |
1,5–2,5[2] |
| Przełam |
nierówny[3] |
| Łupliwość | |
| Pokrój kryształu |
słupkowy, igiełkowy, tabliczkowy[5], pręcikowy, listewkowy[4], pryzmatyczny[6], pryzmatyczny[2] |
| Przezroczystość | |
| Układ krystalograficzny |
jednoskośny[3] |
| Klasa krystalograficzna |
pryzmatyczna[2] |
| Gęstość | |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
karmazynowa, brzoskwiniowoczerwona, purpurowoczerwona, purpurowa, różowoczerwona, fioletowa, bezbarwny[1][7], różowa[3] |
| Rysa | |
| Połysk |
szklisty, na płaszczyznach łupliwości perłowy, matowy w naskorupieniach[3], w skupieniach ziemisty, diamentowy[5], półszklisty, woskowy[2] |
| Współczynnik załamania | |
| Inne |
dwójłomność: 0,072–0,073[6][2] pleochroizm: widoczny[6] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
8.CE.40[2] |
_-_Bou_Azzer,_Atlas,_Maroko.jpg)
Erytryn (kwiat kobaltowy) – minerał z gromady arsenianów. Należy do minerałów bardzo rzadkich.
Nazwa pochodzi od gr. erythros = czerwony, nawiązując do barwy minerału[8].
Właściwości
Tworzy skupienia zbite, ziarniste, blaszkowe, promieniste, pręcikowe, rozetkowe, nerkowate, ziemiste, igiełkowe, krzaczaste, kuliste, naskorupienia i naloty[8][5]. Wykształca kryształy igiełkowe i płytkowe[3]. Kryształy wykazują charakterystyczne zbrużdżenia, równoległe do wydłużenia słupów. Niekiedy występują w postaci szczotek krystalicznych. Jest krajalny, giętki, przezroczysty do przeświecającego[4]. Czasem pokryty jest zielonkawoszarymi nalotami. Rozpuszczalny w kwasie solnym[5]. Nie posiada luminescencji, nie jest radioaktywny ani nie wykształca form bliźniaczych[6]. Charakteryzuje się silnym pleochroizmem[5]. Tworzy kryształy mieszane z annabergitem oraz z köttigitem[9].
Występowanie
Powstaje jako minerał wtórny w strefie utleniania (wietrzenia) arsenowych złóż kruszcowych zawierających kobalt, nikiel i arsen[9][3][5]. Współwystępuje m.in. z: annabergitem, konichalcytem, kobaltynem, malachitem, azurytem, kwarcem, aragonitem, skutterudytem[9], safflorytem i bizmutem rodzimym[3][5][2].
Miejsce występowania
- Na świecie: Niemcy (Schwarzland, Rudawy)[5] – bardzo ładne okazy, Francja – Allemont, Kanada – Cobalt, Ontario, USA – Idaho, Kalifornia, Nowy Meksyk, Meksyk – Alamos, Iran, Austria, Chile, Maroko – Bou Azzer, Mibladen, Kornwalia[5], Demokratyczna Republika Konga, Iran, Australia, Włochy – Elba, Azerbejdżan[5], Cap Calamita, Czechy – Jachymov[8][4].
- W Polsce: w okolicach Kowar (Rudawy Janowickie), Sieroszowic k. Lubina, Złotego Stoku[5], Ciechanowic k. Jeleniej Góry, Kletna i Dziećmorowic k. Wałbrzycha[9].
Zastosowanie
Znaczenie naukowe (wykorzystywany jako wskaźnik w poszukiwaniu kruszców kobaltu, niklu i srebra), ma znaczenie kolekcjonerskie.
Przypisy
- ↑ a b c d Żaba 2003 ↓, s. 127.
- ↑ a b c d e f g h i Erythrite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-08-28] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h Rupert Hochleitner: Minerały, kamienie szlachetne skały. Multico Oficyna Wydawnicza, 2022, s. 30. ISBN 978-83-7073-816-7.
- ↑ a b c d Jerzy Żaba: Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 128. ISBN 978-83-8293-231-7.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n Walter Schumann, Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 184, ISBN 978-83-7020-313-9.
- ↑ a b c d e Erythrite.
- ↑ webmineral.com: Erythrite. [dostęp 2014-07-09].
- ↑ a b c Jan Parafiniuk, Atlas minerałów, Multico Oficyna Wydawnicza, 2019, s. 192, ISBN 978-83-7073-845-7 [dostęp 2025-02-16].
- ↑ a b c d Eligiusz Szełęg, MINERAŁY I SKAŁY POLSKI, Multico Oficyna Wydawnicza, 2023, s. 174, ISBN 978-83-7763-668-8.
Bibliografia
- Jerzy Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów. Katowice: Videograf II, 2003, s. 127-128. ISBN 83-7183-174-9.
Linki zewnętrzne
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.