Goszczyna

Goszczyna
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

oławski

Gmina

Domaniów

Liczba ludności (III 2011)

224[2]

Strefa numeracyjna

71

Kod pocztowy

55-216[3]

Tablice rejestracyjne

DOA

SIMC

0874348

Położenie na mapie gminy Domaniów
Mapa konturowa gminy Domaniów, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Goszczyna”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Goszczyna”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Goszczyna”
Położenie na mapie powiatu oławskiego
Mapa konturowa powiatu oławskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Goszczyna”
Ziemia50°52′03″N 17°11′25″E/50,867500 17,190278[1]

Goszczyna (niem. Gusten[4]) – wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów[5].

Informacje ogólne

Wieś jest położona 12 kilometrów od Oławy[6], 6 kilometrów od siedziby gminy w Domaniowie i 29 kilometrów od Wrocławia[7]. Przez teren wsi przebiega droga wojewódzka nr 396[8].

Nazwa

W ciągu swojego istnienia wieś nosiła następujące nazwy[6][9]:

  • 1245: Gostny, Gostin
  • 1372: Kostenow
  • 1392: Gostenaw (lub Gostenau)
  • do 1945: Gusten (niemiecka nazwa wsi)
  • do 1945: Gostynów (polska nazwa wsi[9])
  • 1945-1947: Gostynie (nazwa wsi nadana po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku[4][10])

9 września 1947 ustalono obecnie obowiązującą polską nazwę miejscowości – Goszczyna[4][5][6].

Heinrich Adamy w swoim dziele dotyczącym nazw miejscowości na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r., wywodził niemiecką nazwę wsi Gusten od polskiego Gostinow, którego znaczenie podawał w języku niemieckim jako "Gastwirtschaft" lub "Wirtshaus". Nazwę wsi zaliczał do grupy nazw wsi wywodzących się od funkcji wsi albo budynków rządowych lub publicznych[11].

Podział administracyjny

W okresie pruskim Goszczyna należała i była siedzibą gminy oraz urzędu stanu cywilnego[6]. Wieś znajdowała się od 1816 r. na terenie powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk[12]. Od 1919 r. znajdowała się na terenie wydzielonej prowincji Dolny Śląsk[13].

Po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku wieś należała w latach 1945-1954 do gminy Kurów[14]. W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Goszczyna[15][16], a po jej zniesieniu w gromadzie Ośno w latach 1960-1972[17]. Od 1973 r. wieś znajduje się na terenie gminy Domaniów[18][19]. Do 1975 r. wieś znajdowała się w powiecie oławskim województwa wrocławskiego[20]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 była podporządkowana urzędowi rejonowemu w Oławie[21].

Historia

Wieś założona w XIII w. w układzie owalnicy poszerzonej na wschodzie. W XV w. Goszczyna wchłonęła obszar opuszczonej wsi Schloßwitz[6]. W okresie od XIII do XVII w. była własnością książąt oławskich z dynastii Piastów śląskich[22], a po przejęciu władzy nad Śląskiem przez Prusy po wojnach śląskich w połowie XVIII w. wieś należała do urzędu królewskiego w Oławie[6].

Na początku XIX w. we wsi funkcjonowała karczma i kuźnia, a w połowie XIX w. odnotowano we wsi oprócz karczmy również cztery przędzalnie lnu, dwóch handlarzy ziarnem, siedem sklepów spożywczych oraz jedenaście zakładów rzemieślniczych. W 1845 r. odnotowano hodowlę 1010 owiec, a także pszczół oraz uprawę lnu. W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 506 ha, z czego pola uprawne stanowiły 485 ha. Dochód netto z podatku gruntowego z pól wynosił 40,34 marek niemieckich za hektar[6].

Do 2025 r. we wsi funkcjonowała szkoła podstawowa[23][24]. Szkoła ta była od 2013 r. prowadzona przez fundację „Świat Dzieci i Dorosłych”, która przejęła szkołę od gminy Domaniów[25][26]. Do szkoły tej uczęszczało w roku szkolnym 2024/25 59 uczniów w 9 oddziałach[27].

Teraźniejszość

We wsi znajduje się świetlica wiejska[28]. Znajduje się też remiza Ochotniczej Straży Pożarnej w Goszczynie, która nie jest umieszczona w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym[29][30]. We wsi funkcjonuje koło gospodyń wiejskich, ujęte w Krajowym Rejestrze Kół Gospodyń Wiejskich prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa[31][32]. We wsi funkcjonuje również Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej[33].

Zabytki

Na wykazie zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się następujące zabytki[34]:

  • historyczny układ ruralistyczny wsi
  • budynek szkoły
  • zespół mieszkalno-gospodarczy (zagroda) nr 1, składający się z domu mieszkalnego, stodoły, obory i budynku gospodarczego.
  • domy mieszkalne nr 4 i 5
  • dom mieszkalny nr 9 z oborą
  • dom mieszkalny nr 16
  • dom mieszkalny nr 18 z zabudowaniami gospodarczymi
  • dom mieszkalny nr 20
  • dom mieszkalny nr 21 ze stodołą
  • budynek mieszkalno-gospodarczy przy budynku nr 25
  • budynek gospodarczy nr 27
  • zespół mieszkalno-gospodarczy (dawny folwark) między nr 27-29, składający się z dwóch obór i domu mieszkalnego (dawnego budynku gospodarczego).
  • budynek mieszkalno-gospodarczy przy budynku nr 35
  • transformator we wschodniej części wsi.

Demografia

W 1783 r. we wsi mieszkało 168 osób. W 1819 r. mieszkało w Goszczynie 218 osób, w 1830 r. 207 mieszkańców, w 1845 r. 302 mieszkańców, w 1871 r. 346 mieszkańców, w 1885 r. 354 mieszkańców, w 1895 r. 293 mieszkańców, w 1905 r. także 293 mieszkańców, a w 1925 r. 321 mieszkańców.[6] W 1933 roku w miejscowości mieszkało 301 osób[35][36], w 1935 r. także 301 osób[6], a w 1939 – 284 osoby[37][36][6]. W roku 2009 mieszkało tu 221 osób[38][39], a w roku 2011 – 224 osoby[2]. W 2023 r. wieś zamieszkiwało 217 osób[40].

W 1925 r. na 321 mieszkańców wsi 144 było mężczyznami, a 177 kobietami. 287 mieszkańców wsi było ewangelikami, a 28 było katolikami. Ewangelicy podlegali zborowi w Witowicach (Weigwitz), a katolicy parafii w Wiązowie (Wansen)[6].

Liczba ludności Goszczyny

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 35360.
  2. ↑ a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., kwiecień 2014, s. 324 [zarchiwizowane 2014-05-27].
  4. ↑ a b c Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 9 września 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. (M.P. z 1947 r. Nr 124, poz. 778 (ISAP)).
  5. ↑ a b Goszczyna, [w:] Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy w Domaniowie, bip.gminadomaniow.pl [dostęp 2026-08-11] (pol.).
  6. ↑ a b c d e f g h i j k Klaus Kunze, Familienforschung Ohlau: Gusten Kreis Ohlau [online], www.klauskunze.com [dostęp 2026-07-14] (niem.).
  7. ↑ Mapa Goszczyna - Goszczyna plan miasta, Goszczyna na mapie [online], www.fajnewczasy.pl [dostęp 2026-07-22] (pol.).
  8. ↑ Droga wojewódzka nr 396: Bierutów - Oława - Strzelin [online], conadrogach.pl [dostęp 2026-07-18] (pol.).
  9. ↑ a b Gostynów, [w:] Filip Sulimierski i inni red., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. II (Derenek – Gżack), dir.icm.edu.pl, Warszawa 1881, s. 751 [dostęp 2026-07-14] (pol.).
  10. ↑ Obwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska
  11. ↑ Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit., wyd. 2, Śląska Biblioteka Cyfrowa, Breslau 1888, s. 79 [dostęp 2026-07-14] (pol. • niem.).
  12. ↑ Gusten Kr. Ohlau, [w:] Erich Uetrecht, Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, wyd. 5, t. 1, www.meyersgaz.org, Leipzig–Wien 1912, s. 688 [dostęp 2026-07-14] (ang. • niem.).
  13. ↑ Jürgen Frantz, Kreis Ohlau | AGOFF [online], Arbeitsgemeinschaft Ostdeutscher Familienforscher, 1 czerwca 2014 [dostęp 2026-07-14] (niem.).
  14. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  15. ↑ Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, isap.sejm.gov.pl, 25 września 1954 [dostęp 2026-08-11] (pol.).
  16. ↑ Uchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71)
  17. ↑ Uchwała Nr 25 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 sierpnia 1959 r. w sprawie zniesienia, utworzenia, zmiany granic oraz przeniesienia siedzib niektórych gromad w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 1959 r., Nr. 8, Poz. 34), zatwierdzona uchwałą Rady Ministrów Nr 458/59 z dnia 27 listopada 1959 r. w sprawie zatwierdzenia uchwał Wojewódzkich Rad Narodowych w Białymstoku, Koszalinie, Poznaniu i Wrocławiu w przedmiocie połączenia, zniesienia i utworzenia niektórych gromad
  18. ↑ Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych., isap.sejm.gov.pl, 29 listopada 1972 [dostęp 2026-07-14] (pol.).
  19. ↑ Uchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165)
  20. ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
  21. ↑ Rozporządzenie Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1990 r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania urzędów rejonowych. [online], isap.sejm.gov.pl, 1 sierpnia 1990 [dostęp 2026-07-14] (pol.).
  22. ↑ Goszczyna, [w:] Damian Dąbrowski, Pałace Śląska, www.palaceslaska.pl, marzec 2012 [dostęp 2026-08-11] (pol.).
  23. ↑ Uchwała Nr XIII/66/25 Rady Gminy Domaniów z dnia 10 marca 2025 r. w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w Goszczynie (dostęp 2026-08-11)
  24. ↑ Strategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 18 i 153
  25. ↑ Krzysztof A. Trybulski, Fundacja przejmie szkołę w Goszczynie [online], tuolawa.pl, 6 marca 2013 [dostęp 2026-08-11] (pol.).
  26. ↑ Rodzice walczą o szkołę w Goszczynie - Olawa24.pl [online], olawa24.pl, 9 kwietnia 2022 [dostęp 2026-07-14] (pol.).
  27. ↑ Strategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 153
  28. ↑ Strategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 158
  29. ↑ Strategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 160
  30. ↑ Ochotnicza Straż Pożarna w Goszczynie, [w:] Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Oławie - Portal Gov.pl, Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Oławie [dostęp 2026-07-14] (pol.).
  31. ↑ Strategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 162
  32. ↑ Krajowy Rejestr Kół Gospodyń Wiejskich [online], krkgw.arimr.gov.pl [dostęp 2026-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2024-02-16].
  33. ↑ NZOZ - Goszczyna [online], ŚwiatPrzychodni.pl [dostęp 2026-07-22] (pol.).
  34. ↑ dawne województwo wrocławskie - Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu [online], wosoz.ibip.wroc.pl [dostęp 2026-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2026-06-07].
  35. ↑ Stan na 16 czerwca 1933 roku.
  36. ↑ a b Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Ohlau. 2006. [dostęp 2014-06-12]. (niem.).
  37. ↑ Stan na 17 maja 1939 roku.
  38. ↑ BDL :: Bank Danych Lokalnych. Główny Urząd Statystyczny, 2014. [dostęp 2014-06-12]. (pol.).
  39. ↑ Stan na 1 stycznia 2009 roku.
  40. ↑ Raport o stanie gminy Domaniów..., s. 4

Bibliografia

Gmina Domaniów
Wsie
Osady

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya