Gołębowo
| wieś | |
 Widok na Gołębowo i dolinę Warty od zachodu | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2009) |
104[2] |
| Strefa numeracyjna |
61 |
| Kod pocztowy |
64-605[3] |
| Tablice rejestracyjne |
POB |
| SIMC |
0591389 |
Położenie na mapie gminy Oborniki  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego  | |
Położenie na mapie powiatu obornickiego  | |
 52°36′32″N 16°51′52″E/52,608889 16,864444[1]
| |
Gołębowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Oborniki.
Historia
Wieś związana była pierwotnie z Wielkopolską. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od drugiej połowy XV wieku. Wymieniona została w łacińskim dokumencie z 1485 jako "Golambkowo", 1494 "Golabyowo, Golabowo", 1496 "Golambowo", 1498 "Golabyno", 1563 "Goląmbow"[4].
Miejscowość była wsią szlachecką należącą początkowo do rodu Gołaskich, którzy od nazwy sąsiedniej wsi Gołaszyn przyjęli odmiejscowe nazwisko, a później także do Worowskich i Ocieskich. W 1485 leżała w powiecie poznańskim Korony Królestwa Polskiego. W 1508 należała do parafii św. Ducha koło Obornik (w Starej Wsi koło Obornik)[4].
Archiwalne dokumenty historyczne odnotowały informacje o wsi. W 1485 Szczepan z Gołaszyna zapisał swojej żonie Dorocie po 200 kop groszy posagu na częściach majątku w Gołaszynie i Gołębowie. W 1494 zapisał drugiej żonie Annie córce zmarłego Ludgerza wójta w Obornikach po 150 grzywien posagu i wiana na połowie swych części w Tworkowie, Gołaszynie i Gołebowie. W tym roku Feliks Gołaski, brat Szczepana, sprzedał swojemu bratu Sędziwojowi 1/6 Gołaszyna oraz 1/3 Gołębowa za 100 grzywien. W 1495 Sędziwój Gołaski zapisał swojej żonie Annie po 400 grzywien posagu oraz wiana na częściach w Popowie Kościelnym w powiecie gnieźnieńskim, na 1/4 Gołaszyna i na 1/4 Gołębowa. Zapisał także plebanowi w Zajączkowie Maciejowi Staręskiemu czynsz roczny w wysokości 5 grzywien z Gołaszyna oraz połowę Gołębowa z prawem wykupu za 60 grzywien. W 1496 Sędziwój i Szczepan z Gołaszyna sprzedali Stanisławowi Worowskiemu Gołębowo za 250 grzywien i zobowiązali się uwolnić je od roszczeń innych osób. W 1497 Stanisław Worowski zapisał żonie Barbarze córce zmarłego Jana Wilkowskiego po 50 kóp groszy posagu oraz wiana na połowie Gołębowa, a także zapisał Dorocie Łoskuńskiej, zakonnicy z Owińsk, siostrze swej żony Barbary, czynsz roczny w wysokości jednej grzywny z prawem wykupu za 12 grzywien. W 1536 Piotr Ocieski zapisał żonie Katarzynie córce zmarłego Mikołaja Trzebieńskiego po 600 florenów polskich posagu i wiana na połowach wsi Ocieszyn i Gołębowo[4].
Miejscowość odnotowano również w historycznych rejestrach poborowych dzięki czemu zachował się obraz miejscowości z przełomu XV i XVI wieku. W 1498 wieś nie zapłaciła poboru. W latach 1508-1580 pobrano podatki z Gołębowa: w 1508 i 1563 z jednego łana, a w 1510 z jednego półłanka[4]. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim.
We wsi znajdują się pozostałości zespołu dworskiego: dwór murowany Chorzemskich z początków XIX wieku (przebudowany w 1921, renowatorem był Andrzej Degórski), park krajobrazowy z 1. połowy XIX wieku, obora, stodoła, budynek mieszkalny, kuźnia i brama[5]. Sam dwór ozdobiony ryzalitem w wielkim porządku, monogramem JCH i datą 1921. Od strony ogrodowej napis na portyku, zgodny z wielkopolskim etosem pracy organicznej: Wiara i praca to nasza moc.
Początkowo Gołębowo stanowiło część majątku w Ocieszynie, a potem się uniezależniło. W 1926 dobra liczyły 341 ha.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 34743.
- ↑ WWW gminy Oborniki - Statystyki. s. 47. [dostęp 2010-04-28].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 323 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ a b c d Chmielewski 1982 ↓, s. 536-537.
- ↑ praca zbiorowa, Zabytki architektury i budownictwa w Polsce, Województwo poznańskie 32, cz. 2, Ośrodek Dokumentacji Zabytków, Warszawa, 1998, s.448, ISBN 83-86334-37-1
Bibliografia
- Stefan Chmielewski: Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu, cz. I (A – H), hasła „Gołębowo”. Wrocław: Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1982, s. 536-537. ISBN 83-04-00938-2.
- Marcin Libicki, Piotr Libicki, Dwory i pałace wiejskie w Wielkopolsce, wyd. Rebis, Poznań, 2010, s.111, ISBN 978-83-7301-243-1
Linki zewnętrzne
- Gołębowo, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.
- Gołębowo, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 673.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.