Jeremejevit

Jeremejevit

Jeremejevit z Namibii
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	Al6B5O15(F,OH)3
Twardość w skali Mohsa	6,5–7,5[1]
Przełam	muszlowy[1]
Łupliwość	brak[1]
Pokrój kryształu	pryzmatyczny, wydłużony[1], spłaszczony
Przezroczystość	przezroczysty[1], przeświecający
Układ krystalograficzny	heksagonalny[1]
Klasa krystalograficzna	dwupiramidalna[1]
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość	3,25–3,5 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa	ciemnoniebieska, niebieskozielona, bladożółta, czasem brązowa; bezbarwny
Rysa	biała[1]
Połysk	szklisty[1]
Współczynnik załamania	1,63–1,653[1]
Inne	dwójłomność: 0,013[1] pleochroizm: bezbarwny do jasnoniebiesko-fioletowego dyspersja (optyka): wyraźna
Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza	6.AB.15[1]

Jeremejevit – bardzo rzadki minerał boranu glinu ze zmiennymi jonami fluorkowymi i wodorotlenkowymi^[1].

Przez 100 lat był uważany za jeden z najrzadszych kamieni szlachetnych na Ziemi^[2].

Jeremejevit można łatwo pomylić z akwamarynem^[3].

Należy do grupy minerałów cyklokrzemianowych, a jego wzór chemiczny to Al₆B₅O₁₅(F,OH)₃^[4]. Krystalizuje w układzie heksagonalnym^[1]. Wykształca kryształy o pokroju pryzmatycznym, spłaszczonym^[3] i wydłużonym^[1]. Kryształy bardzo rzadko występują w matriksie^[3]. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego i kruchym^[3][5]. Posiada białą rysę oraz szklisty połysk^[1]. Jest piezoelektryczny^[1][5]. Rozpuszczalny w kwasie siarkowym^[3]. Nadaje mu się zwykle szlif bagietkowy^[5].

Występuje w pegmatytach granitowych^[6], skałach magmowych^[3], skałach wulkanicznych, głazach granitowych^[1] lub wyrzutach wulkanicznych^[3]. Współwystępuje najczęściej z albitem, gipsem, turmalinem, ortoklazem, szerlem, foitit, pseudobrookitem, sanidynem, miką, skaleniem, fluorytem, mikroklinem, kwarcem dymnym, rutylem, cookeitem, topazem oraz kwarcem^[4][7][6].

Przykładowe okazy

Po raz pierwszy został opisany w 1883 roku w odłamkach skalnych górze Soktui w Górach Adun-Chilon, na Syberii (Kraj Zabajkalski)^[5][2]. Został nazwany na cześć Pawła Władimirowicza Jeremiejewa, rosyjskiego mineraloga, inżyniera i profesora, który jako pierwszy zebrał okazy^[1][2]. Jeremiejew początkowo uważał, że minerał ten to akwamaryn ze względu na jego niebieski kolor, ale badania wykazały, że był to zupełnie nowy, odrębny gatunek minerału^[4]. Odkrycie drugiego wystąpienia jeremejevitu, pierwotnie mylonego z akwamarynem, miało miejsce w Namibii (Erongo) w 1973 roku, okazy te charakteryzują się piękną niebieską barwą i doskonałą przezroczystością^[5][2], związane z granitowymi pegmatytami. Później także potwierdzono je w górach Pamiru w Tadżykistanie^[5][2] (Górski Badachszan) i w 2000 roku wokręgu Eifel w Niemczech^[8] (Nadrenia-Palatynat)^[5][2]. Również na Pustyni Namib stwierdzono występowanie jeremejevitów^[4]. Spotykany jest także w Zimbabwe (Kopalnia Sandawana), Austrii (Styria), Afganistanie, Malezji (Mandalaj) i na Madagaskarze^[4]. Na rynku kamieni szlachetnych obecnie^[kiedy?] ceni się najbardziej okazy pochodzące z farmy Ameib w Namibii^[3]. Dodatkowo, w Niemczech (Emmelberg)^[5] stwierdzono ostatnie znane złoże jeremejewitu, występujące w skałach wulkanicznych, związanego często ze skaleniami. W 2011 w Birmie (Mogok) odkryte zostały okazy występujące w kolorze żółtym lub bezbarwnym^[4][3].