MUD

Zobacz też: inne znaczenia.

MUD (ang. Multi-User Dungeon) – akronim oznaczający komputerowe gry fabularne, które są rozgrywane przez Internet przy użyciu interfejsu tekstowego. Tzw. świat, czyli scenariusz gry i definicje postaci użytkowników, jest umieszczony na serwerze, do którego może być podłączonych wiele osób w tym samym czasie. Po połączeniu gracz steruje swoją postacią przy pomocy zestawu komend i opcji umożliwiających m.in. decydowanie, w którą stronę postać ma się udać lub jaką akcję podjąć. Program obsługujący grę na serwerze wysyła graczom słowne opisy wirtualnego świata gry zgodnie z jej scenariuszem: pomieszczeń, przedmiotów oraz postaci sterowanych przez komputer, zwanych mobami (od ang. mobile – ruchomy^[1]), NPC-ami lub po prostu potworami. Gracze mogą wchodzić ze sobą w interakcje za pomocą odpowiednich komend, w tym komunikować się ze sobą np. mówiąc do siebie lub krzycząc.

Większość MUD-ów toczy się w światach fantasy. Niektóre MUD-y osadzone są w zupełnie odmiennych realiach, np. w klimacie SF czy też postapokaliptycznym. Gracze wcielają się w rycerzy, magów lub inne, typowe dla danej stylistyki świata postacie. Celem gry jest zazwyczaj osiąganie kolejnych poziomów doświadczenia poprzez rozwiązywanie zadań czy też zabijanie potworów.

Większość MUD-ów to przedsięwzięcia niekomercyjne, realizowane jako hobby przez grupy zapaleńców. Największy wzrost popularność MUD-ów nastąpił w USA po 1980 roku, kiedy względnie tanie domowe komputery z modemami umożliwiły łączenie się ze specjalnymi BBS-ami. W Europie rozwój MUD-ów koncentrował się w ośrodkach akademickich, takich jak University of Essex w Colchesterze, uniwersytet w Glasgow, uniwersytet (politechnika) Chalmers w Göteborgu i in.

W MUD-y można grać za pomocą standardowego klienta wykorzystującego protokół telnetu, chociaż istnieje wiele klientów mudowych, posiadających dodatkowe funkcje – np. automatyczne logowanie, definiowane przez użytkownika skróty komend, kolory, automatyczne tworzenie mapy itd., i oddzielających linię komend od ekranu komunikatów serwera. Niektóre z tych klientów dysponują też własnymi protokołami, funkcjonującymi jako nakładki na telnet.

W 1999 roku ukazała się gra zatytułowana Otchłań, która była przeznaczona do rozgrywki jednoosobowej^[2]. Twórcy określili ją mianem „single user dungeon” (SUD)^[3].

Jest to protokół używany w MUD-ach, który sprawia, że informacje otrzymywane przez klienta od serwera widnieją w postaci linków, na które można kliknąć, by wykonać daną akcję, bez wpisywania odpowiedniej komendy^[4]. MXP bazuje na protokole telnet. By protokół MXP działał, musi być on zaimplementowany zarówno po stronie serwera, jak i klienta.

 Osobny artykuł: Klasyfikacja MUD-ów.

• Serwis dotyczący MUD-ów. [dostęp 2025-12-28]. (ang.).