Pietro Nobile

Pietro Nobile
Portret Pietra Nobilego
Pietro Nobile
Data i miejsce urodzenia

10 października 1776
Tesserete

Data i miejsce śmierci

7 listopada 1854
Wiedeń

Miejsce spoczynku

Cmentarz Centralny w Wiedniu

Zawód, zajęcie

architekt, inżynier budownictwa

Alma Mater

Akademia Świętego Łukasza w Rzymie
Akademia Sztuk Pięknych w Wiedniu

Stanowisko

dyrektor szkoły architektury Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu

Multimedia w Wikimedia Commons

Pietro Nobile, także Peter von Nobile (ur. 10 października 1776 w Tesserete, zm. 7 listopada 1854 w Wiedniu) – szwajcarsko-austriacki architekt i inżynier budownictwa, przedstawiciel klasycyzmu, działający przede wszystkim w Trieście, Istrii i Wiedniu. Był urzędnikiem budowlanym monarchii Habsburgów, architektem dworskim oraz wieloletnim dyrektorem szkoły architektury wiedeńskiej Akademii Sztuk Pięknych.[1][2]

Życiorys

Był synem budowniczego Stefana Nobilego i Marianny Ferrario. Około 1785 roku przeniósł się z ojcem do Triestu, gdzie zdobywał pierwsze doświadczenia na budowach oraz uczęszczał do szkoły handlowej i morskiej, w której nauczano przedmiotów matematycznych i technicznych. Kształcił się także pod kierunkiem triesteńskiego architekta Uldarica Mora. W młodości rozważał karierę morską, ostatecznie jednak wybrał architekturę.[1][3]

W 1798 roku otrzymał od władz Triestu stypendium umożliwiające studia w Akademii Świętego Łukasza w Rzymie. Następnie studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu, po czym ponownie przebywał w Rzymie. Poznawał tam architekturę antyczną oraz pisma Witruwiusza, Vignoli i Palladia. Wśród jego nauczycieli i współpracowników wymieniani są Giuseppe Valadier oraz Antonio Canova.[2][3]

Po powrocie do monarchii Habsburgów pracował w wiedeńskim urzędzie budownictwa dworskiego, a w 1807 roku został skierowany do administracji budowlanej w Trieście. Zajmował się projektowaniem dróg i mostów, rozbudową portu, budownictwem publicznym oraz ochroną zabytków antycznych w Trieście, Akwilei, Puli i na Istrii. Od 1813 roku kierował tymczasowo administracją budowlaną Pobrzeża Austriackiego, a w 1817 roku został jej naczelnym dyrektorem.[2][3]

W 1818 lub 1819 roku objął stanowisko dyrektora szkoły architektury Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu, które pełnił do 1849 roku. W 1820 roku powierzono mu także kierowanie departamentem architektonicznym urzędu budownictwa dworskiego. Jako wykładowca dążył do połączenia akademickiego kształcenia artystycznego z wiedzą techniczną i inżynierską.[4][5]

Zmarł 7 listopada 1854 roku w Wiedniu. Został pochowany na cmentarzu św. Marka, skąd jego szczątki przeniesiono później do grobu honorowego na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu.[2]

Twórczość

Nobile łączył klasycystyczne wzorce antyczne z wymaganiami budownictwa urzędowego i inżynieryjnego. Do jego najważniejszych realizacji wiedeńskich należą Świątynia Tezeusza w parku Volksgarten oraz Zewnętrzna Brama Zamkowa przy Heldenplatz. Świątynię Tezeusza wzniesiono jako pomieszczenie dla grupy rzeźbiarskiej Tezeusz i centaur autorstwa Antonia Canovy.[4][6]

W Trieście zaprojektował lub przebudował m.in. kościół Sant’Antonio Taumaturgo, Palazzo Costanzi, Casa Fontana przy Piazza di Cavana oraz Palazzo Biserini. Zajmował się również projektami regulacji placów i ulic oraz dokumentowaniem zabytków starożytnych na obszarze Istrii.[7][8]

Na zlecenie kanclerza Klemensa von Metternicha przeprowadził klasycystyczną przebudowę zamku Kynžvart w Czechach. Prace, realizowane w latach 1820–1839, przekształciły wcześniejszą budowlę barokową w reprezentacyjną letnią rezydencję kanclerza.[9]

Wybrane realizacje

Data urodzenia

W źródłach występuje rozbieżność dotycząca daty urodzenia Nobilego. Dizionario Biografico degli Italiani, współczesne opracowania naukowe i tablica pamiątkowa w Trieście podają 10 października 1776 roku. Österreichisches Biographisches Lexikon oraz część austriackiej literatury podają natomiast 11 października 1774 roku.[1][2][3]

Przypisy

  1. ↑ a b c Enrico Lucchese: Nobile, Pietro. Dizionario Biografico degli Italiani, Istituto dell’Enciclopedia Italiana, 2013. [dostęp 2026-07-18]. (wł.).
  2. ↑ a b c d e Nobile, Peter (1774–1854), Architekt. Österreichisches Biographisches Lexikon. [dostęp 2026-07-18]. (niem.).
  3. ↑ a b c d e Nobile, Pietro. Architektenlexikon Wien 1770–1945, Architekturzentrum Wien. [dostęp 2026-07-18]. (niem.).
  4. ↑ a b Pietro Nobile. Austrian Academy of Sciences. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).
  5. ↑ Pietro Nobile 1776–1854. Neoclassicism between Technique and Beauty. Institute of Art History of the Czech Academy of Sciences. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).
  6. ↑ 200 Jahre Wiener Volksgarten. Wien Museum. [dostęp 2026-07-18]. (niem.).
  7. ↑ a b Palazzo Costanzi. Catalogo dei beni culturali dei Civici Musei di Trieste. [dostęp 2026-07-18]. (wł.).
  8. ↑ Palazzo Biserini. Catalogo dei beni culturali dei Civici Musei di Trieste. [dostęp 2026-07-18]. (wł.).
  9. ↑ a b History. Kynžvart State Chateau. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya