Psałterz
Psałterz (w średniowiecznej łacinie psalterium) – wydana oddzielnie księga zawierająca 150 biblijnych psalmów[1] używana jako modlitewnik, śpiewnik, bądź też przeznaczona do celów liturgicznych w chrześcijaństwie lub judaizmie. Średniowieczna łacińska nazwa księgi (Psalterium) oznacza strunowy szarpany instrument muzyczny z płaskim pudłem rezonansowym (samo słowo zaś pochodzi z gr. koine – psaltērion to starogrecka harfa). Niektóre psałterze w wersji Septuaginty, jak np. Psałterz synajski, zawierają też dodatkowe kantyki znane jako Ody[2].
Pierwotnie Księga Psalmów została spisana w języku hebrajskim. Jednak późniejsze rękopisy bądź wydania drukowane w językach narodowych były tłumaczone z łacińskiej Wulgaty w Kościele Zachodnim bądź z greckiej Septuaginty w Kościele Wschodnim. Kościoły protestanckie powróciły do tłumaczeń z języka hebrajskiego.
Najstarszym znanym polskim psałterzem jest pochodzący z drugiej połowy XIV wieku trójlingwiczny (polsko-niemiecko-łaciński) Psałterz floriański. Kolejnym samodzielnym tłumaczeniem był Psałterz puławski z drugiej połowy XV wieku. W XVI wieku pojawiło się kilka nowych przekładów psałterzy, a wśród nich pierwsze polskie tłumaczenie wierszowane Jakuba Lubelczyka (1558) i wierszowana parafraza – Psałterz Dawidów Jana Kochanowskiego (1579). Rymowany Psałterz Dawida opublikował również Franciszek Karpiński (1786)[3].
Wybrane psałterze
- Psałterz Blanki Kastylijskiej
- Psałterz Harleya
- Psałterz Henryka VIII
- Psałterz Huntera
- Psałterz Ingeborgi
- Psałterz Roberta de Lisle
- Psałterz kopenhaski
- Psałterz szkocki
- Psałterz z Corbie
- Psałterz z St Albans
- Szkocki Psałterz metryczny
Przypisy
- ↑ psałterz, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2023-03-18].
- ↑ Władysław Kopaliński: psalterium; psałterz. [w:] Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych [on-line]. slownik-online.pl. [dostęp 2018-11-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-02)].
- ↑ Popularna Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa Fogra: Psałterz. portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2013-08-12].
| Księga pierwsza | |
|---|---|
| Księga druga | |
| Księga trzecia | |
| Księga czwarta | |
| Księga piąta | |
| Grupy psalmów |
|
| Inne terminy | |
| Psalmy apokryficzne |
| obrzędy liturgiczne |
| ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| paramenty liturgiczne | |||||||
| księgi liturgiczne | |||||||
| bielizna kielichowa | |||||||
| szaty liturgiczne | |||||||
| strój chórowy | |||||||
| szaty papieskie | |||||||
| powiązane pojęcia |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.