Ravi Shankar

Ravi Shankar
	; Ravi Shankar (1969)
Imię i nazwisko	Rabindra Shankar Chowdhury
Data i miejsce urodzenia	7 kwietnia 1920 ; Waranasi
Data i miejsce śmierci	11 grudnia 2012 ; San Diego
Instrumenty	sitar
Gatunki	klasyczna muzyka indyjska
Wydawnictwo	Angel, Dark Horse, HMV, Private Music
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Pandit Ravi Shankar (dewanagari रवि शंकर, właśc. Rabindra Shankar Chowdhury, ur. 7 kwietnia 1920 w Waranasi, zm. 11 grudnia 2012 w San Diego)^[1] – indyjski kompozytor i wirtuoz gry na sitarze. Wzbudził uznanie Zachodu dla muzyki indyjskiej, zwłaszcza dla związanej z tradycją północnych Indii^[2].

Życiorys

W dzieciństwie wraz z młodszym bratem Udayem Shankarem (tancerzem) i ojcem przeniósł się do Europy. W 1930 przeprowadził się do Paryża^[3]. W 1938 powrócił do Indii i zaczął kształcić się jako muzyk. Jego mistrzem był Ustad Baba Allauddin Khan.

W 1954 pierwszy raz publicznie wystąpił poza Indiami, grając na sitarze w Związku Radzieckim, a potem w Europie Zachodniej i w USA. Szerszej publiczności, zwłaszcza młodzieżowej, stał się znany szczególnie od czasu, kiedy członek grupy The Beatles, George Harrison zainteresował się grą na sitarze w 1965. Wskutek kontaktu z Harrisonem Ravi Shankar został zaproszony w 1967 do występu na festiwalu muzyki pop w Monterey w Kalifornii, występował również w Woodstock w 1969. 5 czerwca 1972 George Harrison i Ravi Shankar zostali uhonorowani przez UNICEF nagrodą Child is Father to the Man w podziękowaniu za ich wkład w pomoc dotkniętemu głodem Bangladeszowi.

Ravi Shankar współpracował z wieloma muzykami zachodnimi, m.in. z Philipem Glassem, Yehudi Menuhinem, czy z wirtuozem fletu Jean-Pierre Rampalem. Był ambasadorem muzyki i kultury hinduskiej w świecie zachodnim^[2]. Ravi Shankar raz odwiedził Polskę i dał jeden koncert w filharmonii w Warszawie (1989).

Komponował ragi, muzykę filmową i baletową; stworzył także dwa koncerty na sitar.

Dzieci

Gdy Ravi Shankar miał 21 lat, ożenił się z 14-letnią córką swojego guru Ustad Baby Allauddina Khana, Annapurną Devi, która również grała na sitarze. Z tego małżeństwa miał syna, Shubhendrę Shankara (1942–1992), który był malarzem i sitarzystą.

Następnie związał się ze swoją promotorką koncertów w Ameryce, Sue Jones, z którą miał córkę - Norę Jones.

Później poślubił Sukanyę Kotiyan, z którą miał drugą córkę, sitarzystkę Anoushkę, urodzoną w 1981.

Ordery i odznaczenia

Rycerz Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego (2001)^[4]
Komandor Legii Honorowej (Francja, 2000)
Komandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja)^[5]
Order Bharat Ratna (Indie, 1999)
Order Padma Vibhushan (Indie,1981)
Order Padma Bhushan (Indie, 1967)

Przypisy

↑ Stephen Slawek: Shankar, Ravi. [w:] Oxford Music Online. Grove Music Online [on-line]. 2014-01-31. [dostęp 2018-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-08)]. via Oxford University Press. (ang.).
↑ ^a ^b Ravi Shankar, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2018-08-08] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
↑ ZofiaZ. Lissa ZofiaZ., ElżbietaE. Dziębowska ElżbietaE., Encyklopedia muzyczna PWM, Kraków: Polskie Wydawn. Muzyczne, 1979, ISBN 83-224-0112-4, OCLC 7551528 [dostęp 2020-02-06] .
↑ Ravi Shankar. [w:] Opus3artists.com [on-line]. [dostęp 2010-05-03]. (ang.).
↑ Happy Birthday, Ravi Shankar, Renowned Indian Musician. [w:] Findingdulcinea.com [on-line]. [dostęp 2010-05-03]. (ang.).

Bibliografia

Ravi Shankar [online], allmusic.com [dostęp 2012-12-12] (ang.).
RobertR. Sankowski RobertR., Ravi Shankar, mistrz indyjskiego sitaru, nie żyje [online], wyborcza.pl, 12 grudnia 2012 [dostęp 2013-12-12] (pol.).
AllanA. Kozinn AllanA., Ravi Shankar, Indian Sitarist, Dies at 92 [online], nytimes.com, 12 grudnia 2012 [dostęp 2012-12-12] (ang.).
RobertR. Thomason RobertR., Ravi Shankar, Grammy-winning Indian sitar virtuoso, dies at 92 [online], articles.washingtonpost.com, 12 grudnia 2012 [dostęp 2013-06-03] [zarchiwizowane z adresu 2013-07-22] (ang.).
DonD. Heckman DonD., He introduced Indian music to much of the Western world [online], articles.latimes.com, 12 grudnia 2012 [dostęp 2013-06-03] [zarchiwizowane z adresu 2018-10-25] (ang.).
ReginaldR. Massey ReginaldR., Ravi Shankar obituary [online], guardian.co.uk, 12 grudnia 2012 [dostęp 2013-04-24] (ang.).
AndrewA. Buncombe AndrewA., A 'national treasure’: Sitar virtuoso Ravi Shankar dies aged 92 [online], independent.co.uk, 12 grudnia 2012 [dostęp 2013-04-24] (ang.).
Ravi Shankar [online], telegraph.co.uk, 12 grudnia 2012 [dostęp 2013-04-24] (ang.).

[Oxford_Music_Online-1] Stephen Slawek: Shankar, Ravi. [w:] Oxford Music Online. Grove Music Online [on-line]. 2014-01-31. [dostęp 2018-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-08)]. via Oxford University Press. (ang.).

[Encyclopedia_Britannica-2] Ravi Shankar, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2018-08-08] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).

[3] ZofiaZ. Lissa ZofiaZ., ElżbietaE. Dziębowska ElżbietaE., Encyklopedia muzyczna PWM, Kraków: Polskie Wydawn. Muzyczne, 1979, ISBN 83-224-0112-4, OCLC 7551528 [dostęp 2020-02-06] .

[4] Ravi Shankar. [w:] Opus3artists.com [on-line]. [dostęp 2010-05-03]. (ang.).

[5] Happy Birthday, Ravi Shankar, Renowned Indian Musician. [w:] Findingdulcinea.com [on-line]. [dostęp 2010-05-03]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

1960–1969	Bing Crosby (1963) Frank Sinatra (1965) Duke Ellington (1966) Ella Fitzgerald (1967) Irving Berlin (1968)
1970–1979	Elvis Presley (1971) Louis Armstrong (1972) Mahalia Jackson (1972)
1980–1989	Fred Astaire (1981) Chuck Berry (1984) Charlie Parker (1984) Leonard Bernstein (1985) Benny Goodman (1986) The Rolling Stones (1986) Andrés Segovia (1986) Roy Acuff (1987) Benny Carter (1987) Enrico Caruso (1987) Ray Charles (1987) Fats Domino (1987) Woody Herman (1987) Billie Holiday (1987) B.B. King (1987) Isaac Stern (1987) Igor Strawinski (1987) Arturo Toscanini (1987) Hank Williams Sr. (1987) Fred Astaire (1989) Pablo Casals (1989) Dizzy Gillespie (1989) Jascha Heifetz (1989) Lena Horne (1989) Leontyne Price (1989) Bessie Smith (1989) Art Tatum (1989) Sarah Vaughan (1989)
1990–1999	Nat King Cole (1990) Miles Davis (1990) Vladimir Horowitz (1990) Paul McCartney (1990) John Lennon (1991) Marian Anderson (1991) Bob Dylan (1991) Kitty Wells (1991) Jimi Hendrix (1992) James Brown (1992) John Coltrane (1992) Muddy Waters (1992) Chet Atkins (1993) Little Richard (1993) Thelonious Monk (1993) Bill Monroe (1993) Pete Seeger (1993) Fats Waller (1993) Bill Evans (1994) Aretha Franklin (1994) Artur Rubinstein (1994) Patsy Cline (1995) Peggy Lee (1995) Henry Mancini (1995) Curtis Mayfield (1995) Barbra Streisand (1995) Dave Brubeck (1996) Marvin Gaye (1996) Georg Solti (1996) Stevie Wonder (1996) Bobby Blue Bland (1997) The Everly Brothers (1997) Judy Garland (1997) Stéphane Grappelli (1997) Buddy Holly (1997) Charles Mingus (1997) Oscar Peterson (1997) Frank Zappa (1997) Bo Diddley (1998) The Mills Brothers (1998) Roy Orbison (1998) Paul Robeson (1998) Johnny Cash (1999) Sam Cooke (1999) Otis Redding (1999) Smokey Robinson (1999) Mel Tormé (1999)
2000–2009	Harry Belafonte (2000) Woody Guthrie (2000) John Lee Hooker (2000) Mitch Miller (2000) Willie Nelson (2000) The Beach Boys (2001) Tony Bennett (2001) Sammy Davis Jr. (2001) Bob Marley (2001) The Who (2001) Count Basie (2002) Rosemary Clooney (2002) Perry Como (2002) Al Green (2002) Joni Mitchell (2002) Etta James (2003) Johnny Mathis (2003) Glenn Miller (2003) Tito Puente (2003) Simon & Garfunkel (2003) Van Cliburn (2004) The Funk Brothers (2004) Ella Jenkins (2004) Sonny Rollins (2004) Artie Shaw (2004) Doc Watson (2004) Eddy Arnold (2005) Art Blakey (2005) The Carter Family (2005) Morton Gould (2005) Janis Joplin (2005) Led Zeppelin (2005) Jerry Lee Lewis (2005) Jelly Roll Morton (2005) Joe Willie „Pinetop” Perkins (2005) The Staple Singers (2005) David Bowie (2006) Cream (2006) Merle Haggard (2006) Robert Johnson (2006) Jessye Norman (2006) Richard Pryor (2006) The Weavers (2006) Joan Baez (2007) Booker T. and the M.G.’s (2007) Maria Callas (2007) Ornette Coleman (2007) The Doors (2007) The Grateful Dead (2007) Bob Wills (2007) Burt Bacharach (2008) The Band (2008) Cab Calloway (2008) Doris Day (2008) Itzhak Perlman (2008) Max Roach (2008) Earl Scruggs (2008) Gene Autry (2009) The Blind Boys of Alabama (2009) The Four Tops (2009) Hank Jones (2009) Brenda Lee (2009) Dean Martin (2009) Tom Paxton (2009)
2010–2019	Leonard Cohen (2010) Bobby Darin (2010) David „Honeyboy” Edwards (2010) Michael Jackson (2010) Loretta Lynn (2010) André Previn (2010) Clark Terry (2010) Julie Andrews (2011) Roy Haynes (2011) Dolly Parton (2011) The Ramones (2011) George Beverly Shea (2011) Juilliard String Quartet (2011) The Kingston Trio (2011) George Jones (2012) Diana Ross (2012) Antônio Carlos Jobim (2012) Ravi Shankar (2013) Charlie Haden (2013) Lightnin' Hopkins (2013) Carole King (2013) The Beatles (2014) Armando Manzanero (2014) Kris Kristofferson (2014) The Isley Brothers (2014) Clifton Chenier (2014) Bee Gees (2015) Buddy Guy (2015) George Harrison (2015) Pierre Boulez (2015) Ruth Brown (2016) Celia Cruz (2016) Earth, Wind & Fire (2016) Herbie Hancock (2016) Jefferson Airplane (2016) Linda Ronstadt (2016) Run-D.M.C. (2016) Shirley Caesar (2017) Ahmad Jamal (2017) Charley Pride (2017) Jimmie Rodgers (2017) Nina Simone (2017) Sly Stone (2017) The Velvet Underground (2017) Hal Blaine (2018) Neil Diamond (2018) Emmylou Harris (2018) Louis Jordan (2018) The Meters (2018) Queen (2018) Tina Turner (2018) Black Sabbath (2019) George Clinton i Parliament (2019) Billy Eckstine (2019) Donny Hathaway (2019) Julio Iglesias (2019) Sam & Dave (2019) Dionne Warwick (2019)
2020–2029	Chicago (2020) Roberta Flack (2020) Isaac Hayes (2020) Iggy Pop (2020) John Prine (2020) Public Enemy (2020) Sister Rosetta Tharpe (2020) Grandmaster Flash and the Furious Five (2021) Lionel Hampton (2021) Marilyn Horne (2021) Salt-n-Pepa (2021) Selena (2021) Talking Heads (2021) Bonnie Raitt (2022) Bobby McFerrin (2023) Nirvana (2023) Ma Rainey (2023) Slick Rick (2023) Nile Rodgers (2023) The Supremes (2023) Ann Wilson (2023) Nancy Wilson (2023) Laurie Anderson (2024) The Clark Sisters (2024) Gladys Knight (2024) N.W.A (2024) Donna Summer (2024) Tammy Wynette (2024) Frankie Beverly (2025) The Clash (2025) Bobby Jones (2025) Taj Mahal (2025) Prince (2025) Roxanne Shante (2025) Frankie Valli (2025) Cher (2026) Whitney Houston (2026) Chaka Khan (2026) Fela Kuti (2026) Carlos Santana (2026) Paul Simon (2026)