Sal Mineo
Sal Mineo (1973) | |
| Imię i nazwisko |
Salvatore Mineo Jr. |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Lata aktywności |
1951–1976 |
| Strona internetowa | |
Salvatore Mineo Jr. (ur. 10 stycznia 1939 w Bronksie, zm. 12 lutego 1976 w Hollywood) – amerykański aktor. Odtwórca roli Johna „Platona” Crawforda w melodramacie Buntownik bez powodu (1955), za którą w wieku 17 lat otrzymał nominację do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego. Laureat Złotego Globu za rolę drugoplanową Dova Landaua w dramacie historycznym Exodus (1960).
Życiorys
Urodził się w nowojorskim Bronksie jako syn Josephine (z domu Alvisi) i Salvatore „Sala” Mineo Seniora[1][2]. Pochodził z rodziny sycylijskich emigrantów; jego ojciec urodził się we Włoszech, a jego matka była pochodzenia włoskiego i urodziła się w Stanach Zjednoczonych[3]. Miał dwóch starszych braci – Victora (ur. 1936) i Michaela (ur. 1937) oraz młodszą siostrę Sarinę (ur. 1943). W wieku ośmiu lat został członkiem ulicznego gangu w Bronksie, a mając 10 lat został aresztowany za kradzież i w ramach resocjalizacji skierowany na kurs aktorski[4]. Uczęszczał do Quintano School for Young Professionals[5]. Ukończył nowojorską Christopher Columbus High School[6].
Matka Mineo już w młodym wieku zapisała go do szkoły tańca i aktorstwa. W 1951 po raz pierwszy wystąpił na scenie Broadwayu w sztuce Tennessee Williamsa Tatuowana róża[7][8] u boku Maureen Stapleton, Eli’ego Wallacha i Martina Balsama. Wystąpił w roli młodego księcia Chulalongkorna w broadwayowskim musicalu Król i ja z Yulem Brynnerem[9]. Po raz pierwszy trafił na mały ekran w roli Lesa w komediodramacie Hallmark Channel Wizja ojca Flanagana (The Vision of Father Flanagan, 1952). W wieku 16 lat zadebiutował kinową rolą początkującego gangstera Jerry’ego Florei w dramacie kryminalnym noir Prywatna wojna majora Bensona (Six Bridges to Cross, 1955) u boku Tony’ego Curtisa i zagrał postać kadeta pułkownika Sylvestra Dusika w komedii wojskowej Prywatna wojna majora Bensona (The Private War of Major Benson, 1955)[10] z Charltonem Hestonem. Przełomem okazała się kreacja wrażliwego nastolatka „Platona”, przyjaciela Jamesa Deana, w kultowym melodramacie Nicholasa Raya Buntownik bez powodu (1955), za którą otrzymał nominację do Oskara[11][12]. Jako ponury i niechętny do współpracy z rodziną i doradcami zawodowymi Dino Manetta, który został zwolniony ze szkoły poprawczej w serialu CBS Studio One (1956) zdobył nominację do Emmy[13]. Rola Dova Landaua w dramacie historycznym Ottona Premingera Exodus (1960) o ocalałych z Holokaustu Żydach, którzy po zakończeniu II wojny światowej starają się stworzyć własne państwo przyniosła mu Złoty Glob i drugą nominację do Oscara[13].
Na początku 1962 pozował nago podczas kilku sesji, a zdjęcia trafiły ostatecznie na wystawę Nowy Adam (1963) w Richard Feigen Gallery w Nowym Jorku i Chicago (1964)[14][15].
W 1969 w Coronet Theatre przy La Cienega Boulevard w Los Angeles w dramacie więziennym Fortuna i męskie oczy zagrał rolę Rocky’ego, więziennego tyrana, który gwałci naiwnego 17–letniego więźnia Smitty’ego (w tej roli Don Johnson)[16], a następnie zadebiutował na Off-Broadwayu jako reżyser tej sztuki[17]. W 1976 w San Francisco wystąpił w przedstawieniu komediowym P.S. Your Cat Is Dead w roli biseksualnego włamywacza, Mineo zyskało znaczny rozgłos dzięki wielu pozytywnym recenzjom; wraz ze sztuką przeniósł się do Los Angeles[18][19].
W 1972 w wywiadzie oficjalnie ujawnił swój biseksualizm[20][21].
12 lutego 1976, gdy wracał z próby przedstawienia w Hollywood, został napadnięty na ulicy i zamordowany w wieku 37 lat[22].
Filmografia
Filmy
- 1955: Buntownik bez powodu (Rebel Without a Cause) jako John Crawford („Platon”)
- 1956: Między linami ringu (Somebody Up There Likes Me) jako Romolo
- 1956: Olbrzym (Giant) jako Angel Obregón II
- 1960: Exodus jako Dov Landau
- 1962: Najdłuższy dzień (The Longest Day) jako szeregowy Martini
- 1964: Jesień Czejenów (Cheyenne Autumn) jako „Czerwona Koszula”
- 1965: Opowieść wszech czasów (The Greatest Story Ever Told) jako Uriasz
- 1971: Ucieczka z Planety Małp (Escape from the Planet of the Apes) jako dr Milo
Seriale
- 1957: The Ed Sullivan Show w roli samego siebie
- 1964: Doktor Kildare (Dr. Kildare) jako Carlos Mendoza
- 1965: Prawo Burke’a (Burke’s Law) jako Lew Dixon
- 1968: Hawaii Five-O jako Bobby George
- 1970: Mission: Impossible jako Mel Bracken
- 1975: Columbo jako Rachman Habib
- 1975: Hawaii Five-O jako Eddie
Nagrody
| Rok | Nagroda | Kategoria | Film |
|---|---|---|---|
| 1961 | Złoty Glob | Najlepszy aktor drugoplanowy[13] | Exodus (1960) |
Przypisy
- ↑ Antonio Méndez Casanova: Guía del cine clásico: Protagonistas. Vision Libros, 2006. ISBN 978-84-9821-388-1.
- ↑ Michael Gregg Michaud: Sal Mineo: A Biography. Three Rivers Press, 2011. ISBN 978-0-307-71667-5.
- ↑ Sal Mineo Biography. Official Website. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-05-26)]. (ang.).
- ↑ Kim Newman: 501 gwiazd filmowych. Steven Jay Schneider (red.). Warszawa: Wydawnictwo MWK, 2008, s. 453. ISBN 978-83-61065-23-4.
- ↑ Mike Katz, Crispin Kott: Rock and Roll Explorer Guide to New York City. Rowman & Littlefield, 2018-06-01. ISBN 978-1-4930-3704-9.
- ↑ Robin Wood: Sal Mineo Actors and Actresses. Film Reference, 1976-02-12. (ang.).
- ↑ Peter J. Holliday: Sal Mineo (1939–1976). GLBTQ. (ang.).
- ↑ Sal Mineo. Internet Broadway Database. (ang.).
- ↑ Sal Mineo Biography. AllMovie. (ang.).
- ↑ Sal Mineo. Rotten Tomatoes. (ang.).
- ↑ Jason Colavito: It’s Time We Let James Dean Be the Queer Icon He Is. „Esquire”, 2021-09-30. (ang.).
- ↑ Katey Rich: Hollywood’s First Gay Teenager and His Two Tragic Endings. „Vanity Fair”, 2022-06-02. (ang.).
- ↑ a b c Sal Mineo Awards. AllMovie. (ang.).
- ↑ The New Adam. Harold Stevenson. (ang.).
- ↑ Carol Vogel: Exposure for a Nude. „The New York Times”, 2005-09-30. (ang.).
- ↑ Philip Moore: The Play That Broke the Barriers. The Gay & Lesbian Review. (ang.).
- ↑ Sal Mineo. Internet Off-Broadway Database. (ang.).
- ↑ James Ellroy: James Ellroy: Cracking the Case of Murdered Actor Sal Mineo. „The Hollywood Reporter”, 2018-12-21. (ang.).
- ↑ Sal Mineo Knifed to Death in Hollywood. „The New York Times”, 1976-02-14. (ang.).
- ↑ Boze Hadleigh interview with Sal Mineo, 1972. SalMineo. (ang.).
- ↑ Cause Célèbre—A Review Of Sal Mineo: A Biography & Interview With The Author. BoyCulture, 2011-02-12. (ang.).
- ↑ Jeremy Kinser: Plato’s Retreat. „Advocate”, 2011-01-10. (ang.).
Bibliografia
- International Dictionary of Films and Filmmakers. red. Tom Pendergast, Sara Pendergast. Wyd. 4. T. 3: Actors and Actresses. Farmington Hills, MI: St. James Press, 2000, s. 835. ISBN 1-55862-452-X. (ang.).
- H. Paul Jeffers: Sal Mineo. Carroll & Graf Publishers Inc., 2001-11-30. ISBN 0-7867-0777-1.
Linki zewnętrzne
- Sal Mineo w bazie IMDb (ang.)
- Sal Mineo w bazie Filmweb
- Sal Mineo w bazie Notable Names Database (ang.)
- Sal Mineo w bazie Discogs.com (ang.)
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.