Stryszek

Stryszek
niestandaryzowana kolonia wsi
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Powiat

bydgoski

Gmina

Nowa Wieś Wielka

Sołectwo

Brzoza

Część miejscowości

Brzoza

Strefa numeracyjna

52

Tablice rejestracyjne

CBY

SIMC

nie nadano[1]

Położenie na mapie gminy Nowa Wieś Wielka
Mapa konturowa gminy Nowa Wieś Wielka, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Stryszek”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Stryszek”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Stryszek”
Położenie na mapie powiatu bydgoskiego
Mapa konturowa powiatu bydgoskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Stryszek”
Ziemia53°02′45″N 18°00′07″E/53,045833 18,001944[1]

Stryszek – niestandaryzowana kolonia wsi Brzoza w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, gminie Nowa Wieś Wielka[1].

W latach 1975–1998 Stryszek należał do województwa bydgoskiego.

Położenie

Stryszek położony jest na północno-zachodnim krańcu gminy Nowa Wieś Wielka, w pobliżu przecięcia dróg krajowych: nr 10 Bydgoszcz-Toruń i nr 25 Bydgoszcz-Inowrocław. Miejscowość otacza Puszcza Bydgoska. Pod względem fizycznogeograficznym leży w obrębie Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej w mezoregionie Kotlina Toruńska[2].

Charakterystyka

Stryszek to dawna karczma, potem wieś i leśniczówka, od końca XIX wieku w składzie wsi i sołectwa Brzoza. Stanowi skupisko kilku domów położone wzdłuż drogi łączącej Brzozę z Bydgoszczą. W 2008 roku w pobliżu miejscowości ukończono budowę wielopoziomowego węzła drogowego dróg ekspresowych S5 / S10, który początkowo nazwano „Stryszek”, później „Bydgoszcz Południe”. Obrzeżem miejscowości przebiega linia kolejowa nr 131 Bydgoszcz-Inowrocław.

Historia

Stryszek jest miejscowością o XVII-wiecznych tradycjach osadniczych. W okresie przedrozbiorowym wraz z kompleksem Puszczy Bydgoskiej wchodził w skład domeny monarszej należącej do starostwa bydgoskiego[3]. Około 1700 r. na polanie leśnej przy drodze wiodącej z Bydgoszczy do Nowej Wsi powstała karczma zamkowa, zwana gościńcem. W lustracji starostwa bydgoskiego z 1712 roku, która dokumentowała stan zniszczeń po III wojnie północnej wspomniano, że „gościniec Stryszek nazwany, pustkami bez gospodarza stoi”[4]. Przed 1717 r. gościniec został spalony. Z inwentarzu starostwa i wójtostwa bydgoskiego z 1753 r. wynika, że w Stryszku została na nowo zbudowana karczma wraz z dwoma domami, w których mieszkali Antoni Buszkiewicz i Kazimierz Sczesny z rodzinami[5]. Podatki należne wójtowi (czynsz, pogłówne, dziesięcina, gajowe) wynosiły ponad 70 złotych polskich rocznie[5]. W 1767 r. gospodarze otrzymali nowe kontrakty czynszowe z rąk wójta bydgoskiego. We wsi uprawiano 30 morgów „roli piaszczystej”[5].

Gdy po I rozbiorze Polski osada znalazła się w Królestwie Prus, została wcielona przez pruski rząd do domeny Bydgoszcz. Odnotowano ją na mapie topograficznej Friedricha von Schröttera (1798-1802). Spis miejscowości rejencji bydgoskiej z 1833 r. podaje, że w osadzie Strzyske mieszkało 42 osób (28 ewangelików, 14 katolików) w 4 domach[6]. Według opisu Jana Nepomucena Bobrowicza z 1846 r. Stryszek (Strzyszki) należała do rządowej domeny bydgoskiej[7]. Kolejny spis z 1860 r. podaje, że w Stryszku mieszkało 53 osób (33 ewangelików, 20 katolików) w 6 domach. Najbliższa szkoła elementarna znajdowała się w Przyłękach. Miejscowość należała do parafii katolickiej i ewangelickiej w Bydgoszczy[8].

Według mapy z 1854 roku zabudowa osady istniała w sąsiedztwie traktu łączącego Bydgoszcz z Brzozą. W 1872 r. przez Stryszek poprowadzono linię kolejową łączącą Inowrocław z Bydgoszczą. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego dla roku 1884 podaje, że Stryszek (Strzyżki) był wsią i leśniczówką w powiecie bydgoskim. Mieszkało tu 93 osób (70 ewangelików, 23 katolików) w 11 domach. Areał wsi wynosił 61 ha, z tego 20 ha ziemi uprawnej i 12 ha łąk. Najbliższa poczta i stacja kolejowa znajdowała się w Chmielnikach. Leśniczówka Stryszek wchodziła w skład Nadleśnictwa Glinki[9].

W II połowie XIX wieku osadę włączono w skład gromady wiejskiej Brzoza, co zachowano również po 1920 roku. Dalsze dzieje Stryszka związane były głównie z dziejami sołectwa Brzoza[10].

W okresie międzywojennym miejscowość znalazła się w obrębie powiatu bydgoskiego[10]. Od marca 1945 r. osada i leśnictwo Stryszek wchodziły w skład gromady Białebłota w gminie Bydgoszcz-wieś[10]. Podczas reformy administracyjnej z 25 września 1954 r. Stryszek włączono do nowo utworzonej gromady Brzoza[10]. W 1962 r. gromadę Brzoza zniesiono i przyłączono do gromady Nowa Wieś Wielka, z wyjątkiem miejscowości Prądki i Przyłęki, które znalazły się w gromadzie Białebłota. 1 stycznia 1973 r. z gromady Nowawieś Wielka wykształciła się gmina Nowa Wieś Wielka. W skład tej gminy wchodzi również sołectwo Brzoza ze Stryszkiem[a].

Uwagi

  1. ↑ w 1962 roku w skład sołectwa Brzoza wchodziły: wieś Brzoza, osady Piecki i Stryszek, stacja kolejowa Chmielniki oraz leśnictwa Brzoza i Zielonka

Przypisy

  1. ↑ a b c Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 132236.
  2. ↑ Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy. Praca zbiorowa pod red. Józefa Banaszaka, Wydawnictwo Tanan. Bydgoszcz 1996
  3. ↑ Żmidziński Franciszek: Przemiany w gospodarce wiejskiej starostwa bydgoskiego w latach 1661-1772. [w:] Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Prace Wydziału Nauk Humanistycznych. Seria C. Nr 13. Prace Komisji Historii IX. Warszawa-Poznań 1973
  4. ↑ Guldon Zenon: Opisy starostwa bydgoskiego z lat 1661-1765. Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Źródła do dziejów Bydgoszczy nr 2. Bydgoszcz 1966
  5. ↑ a b c Kabaciński Ryszard: Inwentarze starostwa i wójtostwa bydgoskiego z lat 1753-1766 roku. [w:] Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Źródła do dziejów Bydgoszczy. Nr 9. Warszawa-Poznań 1977
  6. ↑ Verzeichniss aller Ortschaften des Bromberger Regierungs-Bezirks mit einer geographisch-statistischen Uebersicht. Bromberg 1833
  7. ↑ Jan Nepomucen Bobrowicz: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜stwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 427.
  8. ↑ Verzeichniss sämmtlicher Ortschaften des Regierungs-Bezirks Bromberg. Bromberg 1860
  9. ↑ http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/489 dostęp 6-10-2014
  10. ↑ a b c d Łukasz Myszka, Gmina Nowa Wieś Wielka. Z dziejów samorządu terytorialnego – do 2002 roku, Bydgoszcz: Bydgoski Dom Wydawniczy Margrafsen, 2006, ISBN 83-89734-14-1, OCLC 749214986.
Gmina Nowa Wieś Wielka
Wsie
Osady
Osada leśna
Nazwa nieoficjalna

Herb gminy Nowa Wieś Wielka

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya