1872
Ten artykuł od 2021-05 wymaga zweryfikowania podanych informacji.
Rządzący państwami w 1872
Wydarzenia w Polsce
- 1 stycznia – w Krakowie odbyła się prapremiera dramatu Adama Mickiewicza Konfederaci barscy.
- 2 stycznia – ukazało się pierwsze wydanie „Kuriera Poznańskiego”
- 16 lutego – zatwierdzono statut Akademii Umiejętności w Krakowie.
- 26 maja – otwarto dwutorową linię kolejową Inowrocław-Bydgoszcz.
- 27 października – oddano do użytku dwutorową linię kolejową łączącą Chorzów i Tarnowskie Góry.
- Państwo pruskie przejęło nadzór nad szkolnictwem, co zapoczątkowało jego germanizację w zaborze pruskim.
- Powstało Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy.
Wydarzenia na świecie
- 12 stycznia – Jan IV został cesarzem Etiopii.
- 1 marca – USA: utworzono Park Narodowy Yellowstone.
- 4 marca – Hiszpanie założyli miasto Puerto Princesa na filipińskiej wyspie Palawan.
- 5 marca – Amerykanin George Westinghouse uzyskał patent na kolejowy hamulec pneumatyczny.
- 16 marca – w pierwszym w historii meczu finałowym o Puchar Anglii w piłce nożnej Wanderers F.C. pokonali Royal Engineers A.F.C. 1:0.
- 3 kwietnia – kanadyjski astronom James Craig Watson odkrył planetoidę (119) Althaea.
- 10 kwietnia – francuski astronom Alphonse Borrelly odkrył planetoidę (120) Lachesis.
- 13 kwietnia – amerykański lekarz George Huntington opisał po raz pierwszy w czasopiśmie medycznym chorobę nazwaną później pląsawicą Huntingtona.
- 24 kwietnia – erupcja Wezuwiusza.
- 18 maja – w Lipsku wyjechały na trasy pierwsze tramwaje konne.
- 14 czerwca – w Kanadzie zalegalizowano związki zawodowe.
- 22 czerwca – uruchomiono komunikację tramwajową w Moskwie.
- 18 lipca – w Wielkiej Brytanii wprowadzono zasadę tajności głosowania w wyborach parlamentarnych.
- 5 sierpnia – założono Zgromadzenie Córek Maryi Wspomożycielki.
- 18 września – Oskar II został królem Szwecji i Norwegii.
- 30 listopada – piłka nożna: w Glasgow odbył się pierwszy oficjalny mecz międzypaństwowy, w którym Szkocja zremisowała bezbramkowo z Anglią.
- 4 grudnia:
- József Szlávy został premierem Węgier.
- załoga brytyjskiego brygu „Dei Gratia” dostrzegła dryfujący amerykański statek „Mary Celeste”, jak się okazało bez załogi, której nigdy nie odnaleziono.
- Założenie Uniwersytetu w Kolozsvárze, dzisiejszego Uniwersytetu Segedyńskiego.
- Otwarcie linii kolejowej Tbilisi – Poti.
Urodzili się
- 6 stycznia – Aleksandr Skriabin (ros. Алекса́ндр Никола́евич Скря́бин), rosyjski pianista i kompozytor (zm. 1915)
- 9 stycznia – Maria Klara Nanetti, włoska misjonarka, męczennica, święta katolicka (zm. 1900)
- 11 stycznia:
- Wilfred Baddeley, brytyjski tenisista (zm. 1929)
- Béla Hajts, słowacki nauczyciel, krajoznawca i działacz turystyczny, autor nazwy „Słowacki Raj” (zm. 1926)
- 15 stycznia – Henryk Zemanek, polski generał dywizji (zm. 1936)
- 16 stycznia – Paweł Manna, włoski duchowny katolicki, założyciel Papieskiej Unii Misyjnej, misjonarz, błogosławiony (zm. 1952)
- 18 stycznia – Edward Komar, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy tarnowski (zm. 1943)
- 28 stycznia – Andrija Radović, czarnogórski polityk, dwukrotny premier (zm. 1947)
- 29 stycznia – Helena Sujkowska, polska działaczka socjalistyczna, oświatowa i kobieca, polityk, senator RP, podporucznik, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (zm. 1944)
- 5 lutego – Wiktoria Niegolewska, polska ziemianka, działaczka narodowa, członkini honorowa Związku Powstańców Śląskich (zm. 1927)
- 10 lutego – Jan Radtke, pierwszy polski wójt Gdyni (zm. 1958)
- 12 lutego:
- Theodoor Hendrik van de Velde, holenderski ginekolog, seksuolog (zm. 1937)
- Carry Pothuis-Smit, holenderska feministka i polityczka (zm. 1951)
- 3 marca – Artur Markowicz, polski malarz, litograf pochodzenia żydowskiego (zm. 1934)
- 5 marca – Ludwik Szczepański, polski literat, publicysta, dziennikarz, poeta (zm. 1954)
- 6 marca – Agnes Morton, brytyjska tenisistka (zm. 1952)
- 8 marca – Anna Held, amerykańska aktorka, piosenkarka pochodzenia polskiego (zm. 1918)
- 10 marca – Henri Arthus, francuski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1962)
- 17 marca:
- Bogusław Butrymowicz, polski poeta, tłumacz, historyk literatury (zm. 1965)
- Louis Muskens, holenderski neurolog (zm. 1937)
- 19 marca – Zygmunt Marek, polski polityk, wicemarszałek Sejmu (zm. 1931)
- 31 marca – Aleksandra Kołłontaj (ros. Алекса́ндра Миха́йловна Коллонта́й), rosyjska rewolucjonistka (zm. 1952)
- 1 kwietnia – Tadeusz Joteyko, polski kompozytor, dyrygent i pedagog (zm. 1932)
- 3 kwietnia – Arthur Byron, amerykański aktor filmowy i teatralny (zm. 1943)
- 16 kwietnia – Henryk Galle, polski krytyk i historyk literatury (zm. 1948)
- 19 kwietnia – Alice Salomon, niemiecka działaczka społeczna, feministka pochodzenia żydowskiego (zm. 1948)
- 26 kwietnia – Stanisław Haller, polityk i generał Wojska Polskiego (zm. 1940)
- 28 kwietnia – Adolf Daab, Radny Warszawy, przedsiębiorca budowlany (zm. 1924)
- 1 maja – Hugo Alfvén, szwedzki kompozytor (zm. 1960)
- 3 maja – Símun av Skarði, farerski poeta, polityk i nauczyciel (zm. 1942)
- 10 maja:
- Marcel Mauss, francuski socjolog i antropolog (zm. 1950)
- Tom Pearson, walijski sportowiec (zm. 1957)
- 18 maja:
- Pasquale Jannaccone, włoski ekonomista, polityk (zm. 1959)
- Bertrand Russell, brytyjski logik, matematyk, filozof, działacz społeczny, eseista, laureat Nagrody Nobla (zm. 1970)
- 21 maja:
- Irmgard Henckel von Donnersmarck, niemiecka arystokratka (zm. 1940)
- Teffi, rosyjska pisarka, poetka, dramaturg, eseistka, felietonistka (zm. 1952)
- 28 maja – Marian Smoluchowski, polski fizyk (zm. 1917)
- 31 maja – Charles Greeley Abbot, amerykański astrofizyk i astronom (zm. 1973)
- 6 czerwca – Aleksandra Fiodorowna, ostatnia caryca Imperium Rosyjskiego, żona ostatniego cara Rosji Mikołaja II, wnuczka królowej Wiktorii, święta prawosławna (zm. 1918 rozstrzelana z rodziną przez CzeKa)
- 8 czerwca – Francesco Morano, włoski kardynał (zm. 1968)
- 12 czerwca – Władysław Kunicki, polski nauczyciel, działacz samorządowy, polityk PPS i właściciel gimnazjum w Lublinie (zm. 1941)
- 13 czerwca – Jan Szczepanik, polski nauczyciel, wynalazca zwany „polskim Edisonem” (zm. 1926)
- 15 czerwca – Johanna Gadski, niemiecka śpiewaczka (zm. 1932)
- 18 czerwca – Anna Kaworek, polska zakonnica, współzałożycielka i pierwsza przełożona zakonu michalitek, czcigodna Służebnica Boża (zm. 1936)
- 19 czerwca – Jan Bąkowski, polski malarz (zm. 1934)
- 23 czerwca – Alojzy Orione (Luigi Orione), włoski duchowny katolicki, założyciel zgromadzenia Orionistów, działacz społeczny, święty Kościoła katolickiego (zm. 1940)
- 5 lipca – Henrik Agersborg, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1942)
- 8 lipca – Stanisław Srokowski, polski geograf, założyciel i pierwszy dyrektor Instytutu Bałtyckiego (zm. 1950)
- 12 lipca – Emil Hácha, czeski polityk i prawnik (zm. 1945)
- 16 lipca – Roald Amundsen, norweski badacz polarny (zm. 1928)
- 22 lipca – Witold Łaszczyński, polski pisarz (zm. 1949)
- 3 sierpnia – Haakon VII, król Norwegii (zm. 1957)
- 6 sierpnia – Serafina Emanuela Justa Fernández Ibero, hiszpańska kapucynka od Świętej Rodziny, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
- 13 sierpnia – Richard Willstätter, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1942)
- 17 sierpnia – Traian Vuia, rumuński pionier lotnictwa (zm. 1950)
- 21 sierpnia – Aubrey Beardsley, angielski rysownik, ilustrator (zm. 1898)
- 26 sierpnia – Joseph Taylor Robinson, amerykański polityk, senator ze stanu Arkansas (zm. 1937)
- 28 sierpnia – Dominik Maria z Alboraya, hiszpański amigonianin, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
- 31 sierpnia – Matylda Krzesińska, rosyjska tancerka pochodzenia polskiego (zm. 1971)
- 9 września – Josef Stránský, czeski dyrygent, kompozytor i marszand (zm. 1936)
- 14 września – Mateusz Manterys, polski działacz społeczny, polityk (zm. 1946)
- 16 września – Kathleen Nunneley, nowozelandzka tenisistka (zm. 1956)
- 19 września – Key Pittman, amerykański polityk, senator ze stanu Nevada (zm. 1940)
- 20 września – Walter E. Scott, amerykański hochsztapler (zm. 1954)
- 21 września – Henry Wilde, główny oficer na RMS Titanic (zm. 1912)
- 2 października – Władysław Jabłoński, polski architekt, polityk, prezydent Warszawy (zm. 1952)
- 4 października – Juliusz Tadeusz Tarnawa-Malczewski generał, minister spraw wojskowych w trzecim rządzie Wincentego Witosa (zm. 1940)
- 12 października – Ralph Vaughan Williams, brytyjski kompozytor (zm. 1958)
- 13 października – Cezary Szyszko, polski prawnik, działacz społeczny (zm. 1938)
- 14 października:
- Reginald Doherty, brytyjski tenisista (zm. 1910)
- Ole Østervold, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1936)
- 15 października – Edith Wilson, żona 28. prezydenta USA Thomasa Woodrowa Wilsona (zm. 1961)
- 18 października – Stanisław Smreczyński (senior), polski entomolog, pedagog (zm. 1954)
- 23 listopada – Józef Calasanz Marqués, hiszpański salezjanin, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
- 24 listopada – Lew Michajłow, radziecki działacz partyjny i państwowy (zm. 1928)
- 5 grudnia – Wincenty Styczyński, polski lekarz, polityk, działacz społeczny na Górnym Śląsku (zm. 1922)
- 7 grudnia – Johan Huizinga, holenderski filozof i historyk, autor dzieła Jesień Średniowiecza (zm. 1945)
- 9 grudnia – Thomas W. Hardwick, amerykański polityk, senator ze stanu Georgia (zm. 1944)
- 25 grudnia – Emanuel Twórz, polski lekarz, działacz narodowy i społeczny (zm. 1955)
- 28 grudnia – Maria Amandyna Jeuris, belgijska misjonarka, męczennica, święta katolicka (zm. 1900)
- 29 grudnia – Helena Rolandowa, polska aktorka (zm. 1952)
- 30 grudnia – William Larned, amerykański tenisista (zm. 1926)
- data dzienna nieznana:
- Jakub Major, polski rolnik, społecznik i samorządowiec (zm. 1948)
Zmarli
- 9 stycznia – Henry W. Halleck, amerykański oficer, naukowiec i prawnik (ur. 1815)
- 24 stycznia – William Webb Ellis, pastor anglikański, legendarny twórca gry w rugby (ur. 1806)
- 23 lutego
- Johann Georg Rainer, spiskoniemiecki działacz turystyczny (ur. 1800)
- Jakub Ignacy Waga, polski przyrodnik i botanik (ur. 1800)
- 10 marca – Giuseppe Mazzini, włoski prawnik, dziennikarz, demokrata (ur. 1805)
- 20 marca – Franciszek od Jezusa, Maryi, Józefa Palau y Quer, hiszpański karmelita, błogosławiony katolicki (ur. 1811)
- 2 kwietnia – Samuel Morse, amerykański malarz i wynalazca (ur. 1791)
- 20 kwietnia – Andrej Sládkovič, słowacki poeta romantyczny (ur. 1820)
- 4 czerwca – Stanisław Moniuszko, polski kompozytor (ur. 1819)
- 26 czerwca – Sabina Grzegorzewska, polska pamiętnikarka (ur. 1808)
- 30 czerwca – Cirilo de Alameda y Brea, kardynał, prymas Hiszpanii (ur. 1781)
- 2 lipca – Aleksandr Hilferding, rosyjski slawista (ur. 1831)
- 18 lipca – Benito Juárez, meksykański polityk (ur. 1806)
- 28 lipca – Frederik Kaiser, holenderski astronom (ur. 1808)
- 3 września – Oskar Flatt, polski krajoznawca, autor pierwszej monografii Łodzi „Opis miasta Łodzi...” z 1853 r. (ur. 1822)
- 7 września – Antoni Stolpe, polski kompozytor, pianista (ur. 1851)
- 14 listopada – Maria Merkert, niemiecka zakonnica, założycielka elżbietanek, błogosławiona katolicka (ur. 1817)
- 2 grudnia – Wincenty Pol, polski poeta i geograf (ur. 1807)
- 3 grudnia – Paweł Darasz, polski lekarz, działacz niepodległościowy oraz powstaniec listopadowy (ur. 1811)
- 5 grudnia – Jakub Rarkowski, burmistrz Olsztyna w latach 1836–1865 (ur. 1809)
- 31 grudnia – Aleksis Kivi, fiński pisarz (ur. 1834)
Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 8 lutego
- Ostatki: 13 lutego
- Popielec: 14 lutego
- Niedziela Palmowa: 24 marca
- Wielki Czwartek: 28 marca
- Wielki Piątek: 29 marca
- Wielka Sobota: 30 marca
- Wielkanoc: 31 marca
- Poniedziałek Wielkanocny: 1 kwietnia
- Wniebowstąpienie Pańskie: 9 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 19 maja
- Boże Ciało: 30 maja
Zobacz też
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.