Toplyga
| Państwo | |
|---|---|
| Dyscyplina | |
| Organizator rozgrywek |
Narodowe Stowarzyszenie Klubów Piłkarskich |
| Data założenia |
1922 (1990) |
| Założyciel | |
| Poprzednia nazwa |
1. Lyga (1990–1991) |
| Partner TV | |
| Rozgrywki | |
| Liczba drużyn |
10 |
| Zwycięzca |
Mistrz Litwy |
| Niższy poziom ligowy | |
| Puchary | |
| Zwycięzcy | |
| Pierwszy zwycięzca |
LFLS Kowno (1922) |
| Obecny zwycięzca |
FK Kauno Žalgiris (2025) |
| Najwięcej zwycięstw |
Žalgiris Wilno (11) |
| Strona internetowa | |
Toplyga (zapis stylizowany: TOPLYGA[1], od lutego 2026), A lyga (2001–2025) – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich na Litwie, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 1990 roku i zarządzana przez Narodowe Stowarzyszenie Klubów Piłkarskich (lit. Nacionalinė futbolo klubų asociacija, NFKA), a wcześniej przez Litewski Związek Piłki Nożnej (LFF). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i przeznaczone są dla 8 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Litwy, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do I lygi (II ligi litewskiej).
Historia
Mistrzostwa Litwy w piłce nożnej rozgrywane są od 1990 roku, przed rozpadem ZSRR w 1991. Wcześniej od 1922 roku organizowane mistrzostwa Litwy każdego roku, z wyjątkiem sezonu 1940/1941 z powodu okupacji radzieckiej. Po wkroczeniu wojsk niemieckich dwa sezony odbyły się podczas II wojny światowej. W okresie od 1945 do 1989 roku najsilniejsze kluby Litewskiej SRR – Žalgiris Wilno, Atlantas Kłajpeda i Inkaras Kowno – uczestniczyły w krajowych mistrzostwach ZSRR. W 1990 roku został reaktywowany Litewski Związek Piłki Nożnej i odrodzone mistrzostwa Litwy[2]. Przed rokiem 1999 mistrzostwa odbywały się systemem "jesień-wiosna", a od 1999 odbywają się zgodnie z systemem "wiosna-jesień" w 4 rundy. W 2013 roku liga liczyła 9 drużyn, od 2014 – 10 drużyn, od 2016 – 8 drużyn, a w 2020 6 drużyn[3]. W 2021 liczba drużyn zwiększona do 10.
System rozgrywek
Obecny format ligi zakładający podział rozgrywek na 4 koła obowiązuje od sezonu 2000.
Rozgrywki składają się z 36 kolejek spotkań rozgrywanych pomiędzy drużynami systemem kołowym. Każda para drużyn rozgrywa ze sobą cztery mecze – dwa w roli gospodarza, dwa jako goście. Od sezonu 2021 w lidze występuje 10 zespołów. W przeszłości liczba ta wynosiła od 6 do 16. Drużyna zwycięska za wygrany mecz otrzymuje 3 punkty (do sezonu 1994/95 2 punkty), 1 za remis oraz 0 za porażkę.
Zajęcie pierwszego miejsca po ostatniej kolejce spotkań oznacza zdobycie tytułu Mistrzów Litwy w piłce nożnej. Mistrz Litwy kwalifikuje się do eliminacji Ligi Mistrzów UEFA. Druga oraz trzecia drużyna zdobywają możliwość gry w Lidze Europy UEFA. Zwycięzca Pucharu Litwy startuje w eliminacjach do Ligi Konferencji Europy UEFA lub, w przypadku, w którym zdobywca krajowego pucharu zajmie pierwsze miejsce w lidze – możliwość gry w eliminacjach do Ligi Konferencji Europy otrzymuje również czwarta drużyna klasyfikacji końcowej. Zajęcie ostatniego miejsca wiąże się ze spadkiem drużyny do I lygi. Przedostatnia drużyna w tabeli walczy w barażach play-off z drugą drużyną I lygi o utrzymanie w najwyższej lidze.
W przypadku zdobycia tej samej liczby punktów, klasyfikacja końcowa ustalana jest w oparciu o wynik dwumeczu pomiędzy drużynami, w następnej kolejności w przypadku remisu – różnicą bramek w pojedynku bezpośrednim, następnie ogólnym bilansem bramkowym osiągniętym w sezonie, większą liczbą bramek zdobytych oraz w ostateczności losowaniem.
Skład ligi w sezonie 2025
| Uczestnicy poprzedniej edycji | |||
|---|---|---|---|
| ŽAL | Žalgiris Wilno |
Wilno | 1 |
| HEG | FC Hegelmann | Kowno | 2 |
| KAU | Žalgiris Kowno | Kowno | 3 |
| DFK | DFK Dainava | Olita | 4 |
| BAN | Banga Gorżdy |
Gorżdy | 5 |
| DZI | Džiugas Telsze | Telsze | 6 |
| SIA | FA Šiauliai | Szawle | 7 |
| PAN | FK Poniewież | Poniewież | 8 |
| po barażach | |||
| SŪD | Sūduva Mariampol | Mariampol | 9 |
| TRA | TransINVEST Halin | Halin | 10 |
| RIT | FK Riteriai | Troki | 1 |
|
Oznaczenia:
| |||
Lista sezonów
Statystyka
Tabela medalowa
Mistrzostwo Litwy zostało do tej pory zdobyte przez 14 różnych drużyn. 8 z nich zostało mistrzami od wprowadzenia obecnych zasad rozgrywek od sezonu 1990.
Stan po zakończeniu sezonu 2025.
| Lp. | Klub | Miejsca na podium | Zwycięskie sezony | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | FK Žalgiris | 11 | 13 | 5 | 1991, 1991/92, 1998/99, 2013, 2014, 2015, 2016, 2020, 2021, 2022, 2024 |
| 2. | FBK Kaunas | 8 | 2 | 1 | 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2006, 2007 |
| 3. | Ekranas Poniewież | 7 | 4 | 5 | 1992/93, 2005, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 |
| 4. | Kovas Kowno | 6 | 4 | 1 | 1924, 1925, 1926, 1933, 1935, 1936 |
| 5. | KSS Kłajpeda | 6 | 3 | 0 | 1928, 1929, 1930, 1931, 1937, 1937/38 |
| 6. | LFLS Kowno | 5 | 6 | 2 | 1922, 1923, 1927, 1932, 1942 |
| 7. | FK Sūduva | 3 | 4 | 5 | 2017, 2018, 2019 |
| 8. | FK Kareda | 2 | 2 | 1 | 1996/97, 1997/98 |
| 9. | Inkaras Kowno | 2 | 0 | 1 | 1994/95, 1995/96 |
| 10. | LGSF Kowno | 1 | 1 | 4 | 1938/39 |
| 11. | Žalgiris Kowno | 1 | 1 | 3 | 2025 |
| 12. | FK Poniewież | 1 | 0 | 1 | 2023 |
| ROMAR Możejki | 1 | 0 | 1 | 1993/94 | |
| Sirijus Kłajpeda | 1 | 0 | 1 | 1990 | |
| 15. | MSK Kowno | 1 | 0 | 0 | 1934 |
| Tauras Kowno | 1 | 0 | 0 | 1942/43 | |
| 16. | Atlantas Kłajpeda | 0 | 3 | 5 | |
| 17. | FK Riteriai | 0 | 2 | 3 | |
| 18. | MSK Panevėžys | 0 | 2 | 0 | |
| FC Hegelmann | 0 | 2 | 0 | ||
| 20. | LDS Szawle | 0 | 1 | 3 | |
| Vėtra Wilno | 0 | 1 | 3 | ||
| 22. | KSK Kultus Kowno | 0 | 1 | 1 | |
| Panerys Wilno | 0 | 1 | 1 | ||
| Sportverein Pojegi | 0 | 1 | 1 | ||
| Kruoja Pokroje | 0 | 1 | 0 | ||
| Lietuvos Makabi Wilno | 0 | 1 | 0 | ||
| Sportverein Szawle | 0 | 1 | 0 | ||
| 28. | Freya Kłajpeda | 0 | 0 | 3 | |
| 29. | Gubernija Szawle | 0 | 0 | 2 | |
| 30. | Banga Kowno | 0 | 0 | 1 | |
| FA Szawle | 0 | 0 | 1 | ||
| KSS Telsze | 0 | 0 | 1 | ||
| LFLS Wilno | 0 | 0 | 1 | ||
| LFLS-2 Kowno | 0 | 0 | 1 | ||
| LGSF Wilno | 0 | 0 | 1 | ||
| Makabi Szawle | 0 | 0 | 1 | ||
| MTV Szawle | 0 | 0 | 1 | ||
| Spielvereinigung Kłajpeda | 0 | 0 | 1 | ||
| Sveikata Kibarty | 0 | 0 | 1 | ||
| Šaulys Wiłkomierz | 0 | 0 | 1 | ||
| Švyturys Kłajpeda | 0 | 0 | 1 | ||
Przypisy
- ↑ Naujasis Lietuvos futbolo čempionato pavadinimas – TOPLYGA
- ↑ Lithuania 1990 – RSSSF.
- ↑ Rafał Kobza: Oficjalnie: A Lyga 2020 wystartuje z 6 drużynami!. baltyckifutbol.pl, 2020-02-26. [dostęp 2020-02-28]. (pol.).
Bibliografia
- Oficjalna strona TOPLYGA (lit.)
- Tabele ligowe w bazie League321 (ang.)
- Oficjalna strona LFF (lit.)
- Archiwum wyników meczów i tabel w bazie RSSSF (ang.)
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.