U-609

U-609
Ilustracja
Siostrzana jednostka U-609 – U-660(inne języki)
Klasa

okręt podwodny

Typ

VIIC

Historia
Stocznia

Blohm & Voss, Hamburg III Rzesza

Położenie stępki

7 kwietnia 1941

Wodowanie

23 grudnia 1941

 Kriegsmarine
Nazwa

U-609

Wejście do służby

12 lutego 1942

Zatopiony

6 lutego 1943

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu


769 ton
871 ton

Długość

67,1 metra

Szerokość

6,2 metra

Zanurzenie

4,74 metra

Zanurzenie testowe

100 metrów

Rodzaj kadłuba

dwukadłubowy

Materiał kadłuba

stal

Napęd
2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 3200 KM
2 silniki elektryczne o łącznej mocy 750 KM
2 śruby
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu


17-17,6 węzła
7,6 węzła

Zasięg

na powierzchni: 8500 Mm przy 10 węzłach
w zanurzeniu: 80 Mm przy 4 węzłach

Sensory
GHG, S-Gerät(inne języki)
Uzbrojenie
początkowo: 1 działo kal. 88 mm
1 działko plot. kal. 20 mm
14 torped
Wyrzutnie torpedowe

5 × 533 mm

Załoga

44

U-609 – niemiecki okręt podwodny typu VIIC z okresu II wojny światowej. Wyporność okrętu wynosiła 769 ton w położeniu nawodnym i 871 ton pod wodą, a jego główną bronią było 14 torped kalibru 533 mm wystrzeliwanych z pięciu wewnętrznych wyrzutni. Jednostka rozwijała na powierzchni prędkość ponad 17 węzłów, osiągając zasięg 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów.

Jednostka została zwodowana 23 grudnia 1941 roku w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu, a 12 lutego 1942 roku wcielono ją do służby w Kriegsmarine. Pływając w składzie 6. Flotylli U-Bootów(inne języki), okręt odbył cztery patrole bojowe, podczas których zatopił dwa statki o łącznej pojemności 10 288 BRT. 6 lutego 1943 roku na południowy wschód od przylądka Farvel U-609 został zatopiony wraz z całą załogą bombami głębinowymi przez francuską korwetę „Lobelia” (K05)(inne języki).

Projekt i budowa

 Osobny artykuł: Okręty podwodne typu VIIC.

Jednostki typu VIIC były kolejnym ewolucyjnym ulepszeniem najliczniej budowanych w Niemczech okrętów typu VII. Poprzednik – typ VIIB – miał zbyt mały zasięg i za mało miejsca pod pokładem, by móc zainstalować sonar[1][2]. Opracowany w 1938 roku projekt nowego okrętu różnił się od poprzedniej wersji m.in. zwiększoną grubością blach kadłuba sztywnego (z 16 do 18,5 mm, co zwiększyło maksymalną głębokość zanurzenia z 200 metrów do 250–280 metrów), przedłużeniem kadłuba o 60 cm i kiosku o 30 cm oraz powiększeniem zbiorników paliwa o 5,4 m³, co poprawiło zasięg[3][4]. Powiększone rozmiary pozwoliły na instalację aktywnego sonaru S-Gerät(inne języki), uzupełniając pasywny Gruppenhorchgerät (GHG)[1][2]. Do zakończenia wojny do służby weszło 568 okrętów typu VIIC[5][6].

U-609 zamówiono 22 maja 1940 roku[7][8]. Został zbudowany w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu jako jeden z 171 okrętów typu VIIC zamówionych w tej wytwórni[9][10]. U-609 otrzymał numer stoczniowy 109 (Werk 109)[8][11][a]. Stępkę okrętu położono 7 kwietnia 1941 roku, a zwodowany został 23 grudnia 1941 roku[7][8].

Dane taktyczno-techniczne

Wnętrze przedziału silników wysokoprężnych

U-609 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej[12]. Długość całkowita wynosiła 67,1 metra, szerokość 6,2 metra i zanurzenie 4,74 metra[6][13]. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 9,6 metra[6]. Wykonany ze stali pancernej CM 351 o grubości 18,5 mm kadłub sztywny miał 50,5 metra długości i 4,7 metra szerokości[14][15][b]. Podzielony był grodziami na sześć przedziałów wodoszczelnych: (od dziobu): I – przedział torpedowy ze sterami głębokości oraz GHG, II – przedział akumulatorów wraz z pomieszczeniami załogi, magazynem amunicji i toaletą, III – centrala z pomieszczeniem wielofunkcyjnym (mieszczącym drugą baterię akumulatorów, pomieszczenia załogi i kambuz), IV – przedział silników spalinowych, V – przedział silników elektrycznych, VI – rufowy przedział torpedowy ze sterami kierunku i głębokości[18]. Kadłub ciśnieniowy otoczony był kadłubem lekkim wykonanym z blach o grubości 4–8 mm[19]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 769 ton, a w zanurzeniu 871 ton[13][20][c].

Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne Krupp-Germaniawerft F46 z doładowaniem o łącznej mocy 3200 KM przy 470-490 obr./min, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym prądu stałego BBC GG UB720/8 o łącznej mocy 750 KM przy 295 obr./min[11][13]. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby, zapewniając maksymalną prędkość 17–17,6 węzła na powierzchni i 7,6 węzła w zanurzeniu[11][13]. Zasięg wynosił 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym (3250 Mm przy prędkości maksymalnej) oraz 80 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą (130 Mm przy 2 węzłach)[13][21]. Zbiorniki mieściły 113,47 tony paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów AFA 33 MAL 800 E po 62 ogniwa o łącznej pojemności 9160 Ah, masie 62 tony i czasie rozładowania 20 godzin[21]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia okrętu wynosiła 100 metrów, a głębokość zgniecenia 250–280 metrów[11][22].

Okręt wyposażony był w pięć wyrzutni torped kalibru 533 mm (cztery na dziobie i jedną rufową), z łącznym zapasem 14 torped (wymiennie okręt mógł przenosić 26 min typu TMA lub 39 min typu TMB)[23][24]. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 88 mm SK C/35 L/45, z zapasem amunicji wynoszącym 220–250 naboi oraz pojedyncze działko przeciwlotnicze kalibru 20 mm C/38 L/65[6][23]. Jednostka wyposażona też była w pasywny sonar GHG i aktywny S-Gerät(inne języki), a do obserwacji służyły dwa peryskopy Zeissa: bojowy i nocny[11][25].

Załoga okrętu składała się z czterech oficerów oraz 40 podoficerów i marynarzy[21][26][d].

Służba

U-609 został wcielony do służby w Kriegsmarine 12 lutego 1942 roku[7][8]. Dowództwo okrętu objął por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) Klaus Rudloff(inne języki)[28]. U-Boot otrzymał numer poczty polowej M 42 154[8]. Do 31 lipca 1942 roku załoga jednostki przechodziła szkolenie w składzie 5. Flotylli U-Bootów(inne języki), operując z Kilonii[7][27].

Pierwszy rejs bojowy

16 lipca 1942 roku okręt wyszedł z Kilonii, udając się na swój pierwszy wojenny patrol[29], zostając 1 sierpnia przyporządkowany do 6. Flotylli U-Bootów(inne języki) w Saint-Nazaire[7][27]. W dniach 25 sierpnia – 1 września wchodził w skład wilczego stada „Vorwärts”(inne języki)[7][29]. Rankiem 31 sierpnia U-609 wykrył powolny konwój SC-97, o czym natychmiast poinformował radiowo dowództwo[30]. Następnie razem z innymi okrętami stada wykonał atak na płynące w konwoju alianckie statki, odpalając między 10:04 a 10:05 dwie torpedy[31][32]. Jedna z nich trafiła w zbudowany w 1920 roku uzbrojony panamski parowiec „Capira” o pojemności 5625 BRT, płynący z ładunkiem drobnicy, ciężarówek, ciągników, mat stalowych, buldożerów i 250 worków amerykańskiej poczty z Nowego Jorku do Glasgow[31]. Trafiony statek zatonął na pozycji 57°13′N 33°40′W/57,216667 -33,666667, a jego załoga składająca się z 41 marynarzy i 13 artylerzystów opuściła jednostkę w trzech łodziach ratunkowych, a których jedna się wywróciła[31]. 33 rozbitków zostało uratowanych przez brytyjski statek ratowniczy(inne języki) „Perth”, a kolejnych 16 osób podjęła kanadyjska korweta HMCS „Drumheller” (K167)(inne języki)[31]. Druga z wystrzelonych torped trafiła w zbudowany w 1929 roku norweski motorowiec „Bronxville” o pojemności 4663 BRT, transportujący drobnicę i 531 ton materiałów wybuchowych na trasie z Nowego Jorku do Liverpoolu[32]. W wyniku ataku statek zatonął na pozycji 57°13′N 33°40′W/57,216667 -33,666667, a jego cała, licząca 39 osób załoga została uratowana przez statek ratowniczy „Perth”[32]. W drugim ataku U-609 wystrzelił również dwie torpedy, jednak mimo zgłoszenia prawdopodobnego trafienia obie okazały się niecelne[33].

10 września po 57 dniach spędzonych w morzu okręt dotarł do Saint-Nazaire[29][34].

Drugi rejs bojowy

6 października U-609 wyszedł z Saint-Nazaire na swój drugi atlantycki patrol[34][35]. 12 października U-Boot próbował podjąć atak na konwój ONS-136, jednak w wyniku obrzucenia bombami głębinowymi przez okręty eskorty jednostka doznała poważnych uszkodzeń i musiała oddalić się od przeciwnika[35][36]. Między 13 a 16 października U-609 wchodził w skład wilczego stada „Panther”, a 17 października znów został uszkodzony bombami głębinowymi zrzuconymi przez brytyjską korwetę HMS „Celandine” (K75)(inne języki), podczas próby ataku na jednostki konwoju ONS-137[7][35]. Uszkodzony U-609, dzięki zainstalowanemu na pokładzie detektorowi fal radarowych Metox(inne języki), pokonał bezpiecznie Zatokę Biskajską, chroniąc towarzyszący mu również uszkodzony U-254[37].

Okręt powrócił do Saint-Nazaire 22 października, po 17 dniach spędzonych w morzu[34][35].

Trzeci rejs bojowy

Trzeci atlantycki patrol załogi U-Boota rozpoczął się 30 listopada, kiedy to okręt wyszedł z Saint-Nazaire[34][38]. 1 grudnia dowódca U-609 Klaus Rudloff otrzymał awans na stopień kpt. mar. (niem. Kapitänleutnant)[28]. Od 6 do 11 grudnia okręt przyporządkowany był do wilczego stada „Draufgänger”, a między 11 a 18 grudnia wchodził w skład stada „Raufbold”[7][38]. 16 grudnia podczas sztormowej pogody U-609 wystrzelił sześć torped w kierunku statków płynących w konwoju ONS-153(inne języki), jednak żadna nie trafiła[39]. Po bezowocnym 24-dniowym rejsie U-Boot zawinął do bazy w Saint-Nazaire 23 grudnia[34][38].

Czwarty rejs bojowy i utrata okrętu

16 stycznia 1943 roku U-609 wyszedł z Saint-Nazaire na swój czwarty atlantycki patrol[34][40]. Między 19 a 28 stycznia U-Boot wchodził w skład wilczego stada „Landsknecht”, a 1 lutego został przyporządkowany do stada „Pfeil”(inne języki)[7][40].

5 lutego okręt podwodny wykrył konwój SC-118(inne języki) i śledził go przez dobę, wysyłając sygnały radiowe[41]. 6 lutego na południowy wschód od przylądka Farvel, podczas próby ataku na płynące w konwoju statki, U-609 został najpierw ostrzelany ogniem artyleryjskim, a następnie zaatakowany bombami głębinowymi przez francuską korwetę „Lobelia” (K05)(inne języki)[7][27]. W wyniku ataku U-Boot został zatopiony o godzinie 22:04 na pozycji 54°56′N 28°11′W/54,933333 -28,183333 wraz z całą, liczącą 47 osób załogą, po patrolu trwającym 22 dni[7][40][e].

Podsumowanie działalności bojowej

U-609 odbył cztery patrole bojowe, spędzając w morzu 120 dni[34]. W ich trakcie zatopił dwa statki o łącznej pojemności 10 288 BRT, na pokładach których zginęło pięć osób[31][42]. Pełne zestawienie strat przedstawia poniższa tabela[42]:

Data Nazwa Państwo Tonaż[f] Los jednostki
31 sierpnia 1942 „Capira”  Panama 5625 zatopiony
31 sierpnia 1942 „Bronxville”  Norwegia 4663 zatopiony
RAZEM zatopione: 2

Uwagi

  1. ↑ U-609 ↓ podaje, że okręt zbudowano pod numerem stoczniowym 585.
  2. ↑ Stal CM 351 produkcji zakładów Kruppa składała się z 1,23% manganu, 0,3% krzemu, 0,17% węgla, 0,13% chromu oraz 0,1% wanadu i miała następujące parametry: wytrzymałość od 55 do 70 kg/mm², granicę plastyczności 45 kg/mm², ściskanie 60% i rozciąganie 28%[16][17].
  3. ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 242 podaje wyporność 749/851 ton; Rössler 1989 ↓, s. 335 i Miller 2000 ↓, s. 27 761/865 ton, zaś Gogin 2024 ↓ i Showell 2006 ↓, s. 81 769/1070 ton.
  4. ↑ W momencie zatopienia U-609 na jego pokładzie przebywało 47 osób[7][27].
  5. ↑ Borowiak 2009b ↓, s. 382 podaje, że do zatopienia U-609 doszło na pozycji 55°17′N 26°38′W/55,283333 -26,633333.
  6. ↑ Tonaż statków handlowych i innych cywilnych jednostek podany jest w tonach rejestrowych brutto.

Przypisy

  1. ↑ a b Rössler 1989 ↓, s. 115.
  2. ↑ a b Borowiak 2009a ↓, s. 89.
  3. ↑ Rössler 1989 ↓, s. 115–116.
  4. ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 90–91.
  5. ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 94.
  6. ↑ a b c d VIIC ↓.
  7. ↑ a b c d e f g h i j k l U-609 ↓.
  8. ↑ a b c d e Borowiak 2009b ↓, s. 381.
  9. ↑ Blohm & Voss ↓.
  10. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 206.
  11. ↑ a b c d e Gogin 2024 ↓.
  12. ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 78.
  13. ↑ a b c d e Möller i Brack 2004 ↓, s. 73.
  14. ↑ Gröner 1985 ↓, s. 72.
  15. ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 92, 113.
  16. ↑ Rössler 1989 ↓, s. 157.
  17. ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 113.
  18. ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 113, 120–132.
  19. ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 114.
  20. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 209.
  21. ↑ a b c Borowiak 2009a ↓, s. 93.
  22. ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 91.
  23. ↑ a b Borowiak 2009a ↓, s. 92.
  24. ↑ Miller 2000 ↓, s. 27.
  25. ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 126.
  26. ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 242.
  27. ↑ a b c d Borowiak 2009b ↓, s. 382.
  28. ↑ a b Klaus Rudloff ↓.
  29. ↑ a b c patrol 1 ↓.
  30. ↑ Blair 1998 ↓, s. 690.
  31. ↑ a b c d e Capira ↓.
  32. ↑ a b c Bronxville ↓.
  33. ↑ Blair 1998 ↓, s. 691.
  34. ↑ a b c d e f g patrole ↓.
  35. ↑ a b c d patrol 2 ↓.
  36. ↑ Blair 1999 ↓, s. 69.
  37. ↑ Blair 1999 ↓, s. 71.
  38. ↑ a b c patrol 3 ↓.
  39. ↑ Blair 1999 ↓, s. 159–160.
  40. ↑ a b c patrol 4 ↓.
  41. ↑ Blair 1999 ↓, s. 212.
  42. ↑ a b uboatsucc ↓.

Bibliografia

  • Clay Blair: Hitlera wojna U-Bootów. Myśliwi 1939–1942. Warszawa: Wydawnictwo Magnum, 1998. ISBN 83-85852-26-3.
  • Clay Blair: Hitlera wojna U-Bootów. Ścigani 1942–1945. Warszawa: Wydawnictwo Magnum, 1999. ISBN 83-85852-42-5.
  • Mariusz Borowiak: Żelazne rekiny Dönitza. T. 1. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2009. ISBN 978-83-7020-400-6.
  • Mariusz Borowiak: Żelazne rekiny Dönitza. T. 2. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2009. ISBN 978-83-7020-406-8.
  • Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. Robert Gardiner, Roger Chesneau (red.). London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.).
  • Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
  • Ivan Gogin: "VIIC" type seagoing submarines (1940–1944). Navypedia. [dostęp 2024-09-14]. (ang.).
  • Erich Gröner: Die deutschen Kriegsschiffe 1815–1945: U-Boote, Hilfskreuzer, Minenschiffe, Netzleger, Sperrbrecher. T. 3. Koblenz: Bernard & Graefe, 1985. ISBN 3-7637-4802-4. (niem.).
  • Guðmundur Helgason: Blohm & Voss, Hamburg. uboat.net. [dostęp 2024-09-14]. (ang.).
  • Guðmundur Helgason: Bronxville. uboat.net. [dostęp 2024-09-14]. (ang.).
  • Guðmundur Helgason: Capira. uboat.net. [dostęp 2024-09-14]. (ang.).
  • Guðmundur Helgason: Kapitänleutnant Klaus Rudloff. uboat.net. [dostęp 2024-09-14]. (ang.).
  • Guðmundur Helgason: Patrol info for U-609. uboat.net. [dostęp 2024-09-14]. (ang.).
  • Guðmundur Helgason: Patrol info for U-609. uboat.net. [dostęp 2024-09-14]. (ang.).
  • Guðmundur Helgason: Patrol info for U-609. uboat.net. [dostęp 2024-09-14]. (ang.).
  • Guðmundur Helgason: Patrol info for U-609. uboat.net. [dostęp 2024-09-14]. (ang.).
  • Guðmundur Helgason: Patrols by U-609. uboat.net. [dostęp 2024-09-14]. (ang.).
  • Guðmundur Helgason: Ships hit by U-609. uboat.net. [dostęp 2024-09-14]. (ang.).
  • Guðmundur Helgason: Type VIIC. uboat.net. [dostęp 2024-09-14]. (ang.).
  • Guðmundur Helgason: U-609. uboat.net. [dostęp 2024-09-14]. (ang.).
  • David Miller: U-Boats: History, Development and Equipment, 1914–1945. London: Conway Maritime Press, 2000. ISBN 978-0851777900. (ang.).
  • Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: Greenhill Books, 2004. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
  • Eberhard Rössler: The U-Boat: The Evolution And Technical History Of German Submarines. Annapolis: Naval Institute Press, 1989. ISBN 0-87021-966-9. (ang.).
  • Jak P. Mallmann Showell: The U-Boat Century: German Submarine Warfare 1906–2006. London: Chatham Publishing, 2006. ISBN 978-1-86176-241-2. (ang.).
Okręty podwodne typu VIIC

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya