Upaniszady (dewanagari उपनिषद्, trl. Upaniṣad, ang. Upanishads) – najpóźniejsze, bo pochodzące z VIII–III w. p.n.e., teksty, należące do wedyjskiego objawienia...

Upaniszada Bṛyhadāraṇjaka (dewanagari बृहदारण्यक उपनिषद्, Bṛihadāraṇyaka upaniṣad, pol. Wielka leśna upaniszada) – upaniszada należąca do grupy najstarszych...

nawet, według niektórych, szeroko pojmowanego politeizmu czy ateizmu. Upaniszady, Wedy i inne święte księgi hinduistyczne takie jak Bhagawadgita czy Bhagawatapurana...

obrządku. Z każdą sanhitą wiążą się młodsze teksty: brahmany, aranjaki i upaniszady. Czasem mianem „Weda” określa całą taką grupę tekstów. Najwcześniejszy...

Upaniszada Maha (trl. mahopaniṣad, Wielka Upaniszada) – jedna z grupy upaniszad kanonicznych wskazujących na szczególną rolę wyrzeczenia (sannjasy). Zawiera...

autorów Upaniszad, wiedzy o atmanie nie można przyswoić inaczej, jak tylko poprzez powściągnięcie zmysłów i uspokojenie umysłu. W Upaniszadach znajduje...

Upaniszada Muktika (trl. Muktikopaniṣad) – upaniszada datowana na koniec XIV w. Podzielona została na dwie części, z której druga omawia procesy zachodzące...

Upaniszady Jogi (trl. Yogopaniṣad) – grupa upaniszad powstałych w większości w XIV i XV wieku o tematyce jogicznej. Upaniszada Muktika wymienia tu 108...

Upaniszada Atharwasiras (अथर्वसिरस् उपनिषत्, upaniszada głowy Atharawana) – upaniszada Paśupatów wskazująca na postać Rudry jako esencję całego stworzenia...

zarówno traktat Hathajoga-Pradipika, jak i Śiwapurana czy Joga-Kundali-Upaniszada.Traktat Śiwasanhita (3.13 i następne) powiada: „Bez wątpienia guru jest...

Maja Wedanta Juga Mantra Bhakti Wegetarianizm Święte pisma Wedy Brahmany Upaniszady Bhagawadgita Ramajana Mahabharata Shikshapatri Waćanamrut Purany Aranjaki...

Moczulski) – 3.07 "Pod żaglami świateł" (J.Zieliński - L.A.Moczulski) – 3.39 "Upaniszada" (J.Zieliński - L.A.Moczulski) – 4.53 "Oddychać i kochać" (J.Zieliński...

Śweśwatara, Upaniszadę Kauśitakai, Upaniszadę Mahanarajana i Upaniszadę Dźabala (autentyczność bhaśji do Upaniszady Kauśitaki, Upaniszady Nrisimhatapani...

mahamantra bidźamantra (sylaba, mantra nasienna) Mantra pochodząca z Upaniszady Bryhadaranjaka (1.3.28): असतोमा सद्गगमय। तमसोमा ज्योतिर् गमया। मृत्योर्मामृतं...

Dewimahatmja, Gita, Jogasutry, Manusmryti, Natjaśastra, Purany, Smryti, Upaniszady, Wedy, śastry sutry Sri Guru Granth Sahib Agama Pięcioksiąg konfucjański...

Razem z powstaniem Śwetaśwataropaniszady (jest to jedna z najpóźniejszych Upaniszad; zajmuje miejsce w śiwaizmie takie, jak Bhagawadgita w wisznuizmie), która...

lub rzeczywistość, jak na przykład ideę „duszy”. Przykładowo hinduskie Upaniszady charakteryzują Atmana (duszę, ja) jako dewa (bóstwo), co prowadzi do twierdzeń...

ortodoksyjnych systemów (sad-darśana), opierający się na interpretacji myśli Upaniszad oraz Bhagawadgity w świetle Wedantasutry autorstwa Badarajany. Wedanta...

palącym słońcem pomiędzy czterema wielkimi ogniskami, lecz w okresie Upaniszad termin ten staje się coraz bardziej rozmyty, oznacza już ogólnie wszelkie...

rytuałów, które były szczególnie ważne w wedyzmie. Osobny artykuł: Upaniszady. W Upaniszadach świat opisywany jest jako ułuda czy iluzja (maja). Prawdziwy jest...

Jamesa, koncepcji czasu Henriego Bergsona oraz tradycji mistycznych, m.in. upaniszad i buddyzmu zen, w których dostrzegał podobne intuicje o naturze poszerzonej...

istotę wszystkiego, co istnieje. W systemie filozoficznym wedanty oraz w Upaniszadach Brahman stanowi centralny element, utożsamiany z jednią przekraczającą...

Kryszna (dewanagari कृष्ण, trl. kṛṣṇa, ang. Krishna) – bóg w hinduizmie. W Bhagawadgicie opisany jest jako Najwyższa Istota i Najwyższy bóg. Kryszna i...

podlegając prawu karmy. Pierwsze wzmianki o atmanie znaleźć można już w Upaniszadach. Atman to dusza w swej czystej postaci, w odróżnieniu od uwikłanej w...

zawierają dzieła zaliczane do klasy mokszaśastra. Zalicza się do nich: wedy, upaniszady, brahmany, tantry oraz liczne gity, purany i sutry. Tradycje głoszące...

hymnów wedyjskich nakaz wielbienia jednego Boga, spekulacje metafizyczne Upaniszad, dewocyjność ruchów bhakti oraz teorie i metody sankhji-jogi, znalazły...

Maja Wedanta Juga Mantra Bhakti Wegetarianizm Święte pisma Wedy Brahmany Upaniszady Bhagawadgita Ramajana Mahabharata Shikshapatri Waćanamrut Purany Aranjaki...

Wedzie – w Rygwedzie oraz w późniejszych tekstach wedyjskich – np. w Upaniszadach) – istnieje tam, obok antropomorficznych dewów porównywanych czasem z...

Maja Wedanta Juga Mantra Bhakti Wegetarianizm Święte pisma Wedy Brahmany Upaniszady Bhagawadgita Ramajana Mahabharata Shikshapatri Waćanamrut Purany Aranjaki...

aryjskiego powstały kolejne religijne teksty indyjskie – brahmany, aranjaki i upaniszady. We współczesnym hinduizmie teksty wedyjskie są słabo znane i nie przywiązuje...

części, kobietę i mężczyznę. Patron stanu kapłańskiego i twórca rytuału. Upaniszada Ćhandogja opisuje Pradźapatiego jako nauczyciela przywódców dew i asurów...

miłości Boga. Maha Mantra wymieniona jest po raz pierwszy w Kali Santarana Upaniszad (VIII–III wiek p.n.e.), kiedy Brahma poucza Naradę, że złe efekty kali...

subtelne w hinduizmie, jedna z powłok istoty ludzkiej przedstawiane w upaniszadach jako miasto o ośmiu bramach. Klasyfikacja jego elementów składowych jest...

myślicieli: Humboldta, Schellinga i Schopenhauera, którzy pasjonowali się Upaniszadami. Rozważania na temat reinkarnacji zawarł np. Juliusz Słowacki w swoim...

Schoenborn. Francuz Abraham Hyacinthe Anquetil-Duperron przełożył wybór upaniszad z języka perskiego na łacinę w pracy Oupnek'hat, opublikowanej w latach...

znaczeń moksza, mukti, kaiwalja. Termin nirwana pojawia się w późnych upaniszadach kilkakrotnie. Epos Mahabharata zawiera sporadyczne wystąpienia nirvāṇa...

między Kaurawami i Pandawami po 800 p.n.e. – w Indiach powstały starsze upaniszady 782 p.n.e. – założono miasto Erywań 771 p.n.e. – chińska dynastia Zhou...

Dalszy ciąg komentarzy do Wed nawiązujący bezpośrednio do Brahmanów. Upaniszady – rozprawy o treści filozoficznej, często o charakterze nauki tajemnej...

Tłumaczył na polski kluczowe dla hinduizmu teksty – fragmenty Rigwedy i Upaniszad oraz Bhagawadgitę, jak również teksty buddyjskie m.in. Dhammapadę (jako...

mędrców Upaniszad pojmują na sposób psychologiczny, jako akt psychicznego urzeczywistnienia. Metodą praktyki wznoszącej adepta, która preferują Upaniszady jest...

Maitri – indyjska stacja antarktyczna Maitri – Ruch Solidarności z Ubogimi Trzeciego Świata „Maitri”, ruch katolicki Maitri – tytuł jednej z Upaniszad...

awadhuta. Awadhutopaniszad ma numer 79 według kanonu Muktika. Jest to upaniszada z grupy sannjasa kojarzona z Czarną Jadźurwedą (Krysznajadźurweda). Avadhutagita...

buddyzmem i hinduską filozofią oraz pomógł mu w dogłębnym zrozumieniu Upaniszad, które Yeats pod koniec życia wydał po angielsku. W Mirebeau pod Poitiers...

zaczątki spekulacji filozoficznych, które kontynuowane są w brahmanach i upaniszadach. Szczególnie znany jest hymn 129 – Nasadija (od pierwszych słów hymnu:...

opierające się na Wedach (głównie Jadźurwedzie i Atharwawedzie), brahmanach, upaniszadach i przenikających do już późnego wedyzmu wierzeniach ludowych. Nazwa pochodzi...

Maja Wedanta Juga Mantra Bhakti Wegetarianizm Święte pisma Wedy Brahmany Upaniszady Bhagawadgita Ramajana Mahabharata Shikshapatri Waćanamrut Purany Aranjaki...

munich i keśina – a nie wspominają o mnichach i klasztorach. Natomiast upaniszady, będące w opozycji do rytualistycznego braminizmu, wymieniają cały szereg...

z królem Jadu. Upaniszada Dattatreja poświęcona jest objaśnieniom znaczenia postaci i właściwych dla czci Dattatreji mantr. Upaniszada ta należy do tradycji...

wewnętrznej (prana), bliższych filozofii jogi (jogadarśanie) i praktykom okresu Upaniszad. Przystąpienie do adźapajogi ma charakter ceremonialny poprzez inicjację...

teistyczną odnajdujemy w jodze, interpretację panenteistyczną w Rygwedzie i upaniszadach. Interpretacja panenteistyczna oznacza tutaj, zgodnie z Rygwedą, że Bóg...

Kudelska: Dlaczego istnieje raczej „Ja” niż „to”? Ontologia podmiotu w Upaniszadach. Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, s. 85...

wedyjskich i niektórym bogom (np. Agniemu). Natomiast w okresie Brahmanów i Upaniszad ryszi postrzegani byli jako klasa istot wyraźnie odrębna od bogów (dewa)...

Upaniszad. W hinduizmie pojęcie odnoszące się do Brahmana, a oznaczające „nie to, nie to...” lub „ani to, ani tamto...”. Wywodzi się ono z Upaniszad które...

między nimi. Tekst sanskrycki, zawierający fragmenty Rygwedy (3.62.10), Upaniszady Mundaka (1.1.4-6) oraz Bhagawadgity (13.7-11). Tekst hebrajski, zawierający...

ideologii Zachodu). Podobne koncepcje znalazły odbicie np. w staroindyjskich Upaniszadach, pochodzących z VIII–III w. p.n.e., w których Atman i Brahman – jaźń...

(2021)) i ponad 80 artykułów naukowych. Tłumaczka fragmentów Rygwedy, upaniszad i Mahabharaty ("Światło słowem zwane. Wypisy literatury staroindyjskiej"...

(adhjaja), czterdziesta lekcja została dodana znacznie później i jest to upaniszada Iśa (Iśoupaniszada). Krysznajadźurweda – zawiera nie tylko jadźusy, ale...

kontekście pojęcie prany (prana – tchnienie życia). Pojawia się ono już w upaniszadach i oznacza „siłę życiową” człowieka, tkwiącą w sercu. Gdy zaniknie, lekarzowi...

macierzystej uczelni. Tam w 1995 obroniła pracę doktorską Kosmologia Upaniszad napisaną pod kierunkiem Beaty Szymańskiej-Aleksandrowicz, w 2003 uzyskała...

wyjściowe to: tradycja nathów śiwaizm kaszmirski (Śiwasutry) adwajtawedanta upaniszady Jogawasisztha Absolut Amrytanubhawa przedstawia jako dwie wzajemnie uzupełniające...

(sansara) oraz związanej z nią sumie ludzkich uczynków (karma) (Aranjaki i Upaniszady). B. Avari: Starożytne Indie. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego...

i prakryti są trzema ciałami Brahmy, trzema jego mieszkaniami. Tekst upaniszady Ćhandogja (VIII.1.1) a za nią Jogasutra (III.34) wspominają miasto Brahmy...

się głównie na Bhagawadgicie i Bhagawatapuranie oraz innych Puranach i Upaniszadach, takich jak Iśopaniszada. Głównymi pismami teologicznymi są Pańczaratra...

uniwersytetów w Kilonii i Getyndze. Badacz buddyzmu, Rygwedy, brahmanów, upaniszad, Mahabharaty. Był członkiem zagranicznym Królewskiej Holenderskiej Akademii...

Mistyczna anatomia ciała ludzkiego hathajogi obecna jest w najstarszych upaniszadach – np. Ćhandogjopaniszada [VIII 6.6] mówi o istotnych dla hathajogi niefizycznych...

(początkowo: „moc ofiarna”), którego na mocy ekwiwalencji magicznej od czasu upaniszad, a później dzięki refleksji metafizycznej utożsamiono z atmanem (duszą...

z powodzeniem próbował nawracać Adi Śankara. Tradycja posługuje się upaniszadami przynależącymi do tradycji Atharwawedy: Ganapatitapanijopaniszad Ganapatopanishad...

część ścieżki dźwiękowej filmu Matrix Rewolucje. Słowa pieśni wzięte są z Upaniszad. Tytuł i muzyka nawiązują do czwartej części dramatu muzycznego Richarda...

rozważań jest wyzwolenie. Gity nawiązują do doktryn przedstawionych w Upaniszadach. Ich tytuły tworzone są dwuczłonowo, początkowa część to imię bóstwa...

tradycji Samawedy, zawierająca analizy technik rytuału ofiarnego i tekst Upaniszady Ćhandogja. Ćhandogja to objaśnienia czynności chandogā, gdzie chandogā...

(sowa) z gotry Kaśjapa. Wczesne nauki nawiązują do koncepcji z brahmanów i Upaniszad, jednak wajsieszikowie po V w. byli zazwyczaj związani z śiwaizmem. Cechuje...

zatytułowanych Potęga mitu (The Power of Myth), oparta jest na indyjskich Upaniszadach; wpływ na Campbella wywarła też zapewne powieść Babbitt Sinclair Lewisa...

wedanty. Pochodził z Bengalu. Najstarszy komentator wedanty. Bazując na upaniszadach łączył tezy monizmu (adwajta) i iluzji (maja). Prawdopodobnie nie znał...

– zaczątki myśli filozoficznej były obecne już w braminizmie (wczesne upaniszady), rozwinęły się natomiast na gruncie hinduistycznym lub w religiach wywodzących...

Maja Wedanta Juga Mantra Bhakti Wegetarianizm Święte pisma Wedy Brahmany Upaniszady Bhagawadgita Ramajana Mahabharata Shikshapatri Waćanamrut Purany Aranjaki...

wczesnych upaniszadach, gdzie występuje też w złożeniach jako pradźńa ananda i pradźńa ana lub w: Upaniszadzie Aitreja – świadomość, Upaniszadzie Kauszitaki...

najjajikowie (trl. naiyāyika) dążyli do wyzwolenia, podobnie jak zwolennicy Upaniszad. Znana była jako śiwaicka doktryna paśupatów (pāśupataśāstra). Cechuje...

मुक्ति) – termin filozofii indyjskiej oznaczający wyzwolenie w doktrynach Upaniszad oraz wedanty. Rozróżnić można następujące trzy rodzaje mukti: kramamukti...

ciągłej ekstazy duchowej. I rzeczywiście, źródłem jego twórczości były Upaniszady, księgi wschodu i przyroda, a każdy wiersz, jak pisał Dyboski, to wykład...

potraktowali dosłownie i materialnie. Kapalikowie wspominani są już w upaniszadzie Matrajani (jako kāpālin) i w inskrypcji z VII w., która wzmiankuje boga...

ego) ćitta Taki pogląd na strukturę antahkarany reprezentują autorzy upaniszad. Antahkarana traji to organ złożony z trzech przynależnych indywiduum...

Talmud, Konfucjusza, Buddę, Lao-tse, Buszido, Koran, Beniamina Franklina i Upaniszady – razem ze dwieście katalogów cnót. Ku naszemu zaskoczeniu niemal z każda...

życia Swaminarajana, sceny ze świętych pism: Mahabharata, Ramajana i Upaniszady oraz salę kinową. Show Wodny Sat-Chit-Anand jest miejscem pokazów światło-dźwięk...

(porządkiem świata). Inne teksty religijne również mają fragmenty filozoficzne (Upaniszady, Bhagawadgita i Brahmasutry). Mniej więcej w tym samym czasie co nauki...

tradycją. Ich inspiracje stanowiło europejskie oświecenie i zapisy z Upaniszad oraz filozofii Wedanty. Prekursorem prądu był pisarz Ram Mohan Roy (Rammohun...

książek. Napisał również komentarz do Bhagawadgity (1962), do trzech upaniszad (1949) i do Heraklita. Pisał po angielsku i w języku bengali. Meditations...

Maja Wedanta Juga Mantra Bhakti Wegetarianizm Święte pisma Wedy Brahmany Upaniszady Bhagawadgita Ramajana Mahabharata Shikshapatri Waćanamrut Purany Aranjaki...

ascetycznych w religii hinduistycznej bywa obejmowana określeniem religii Jaźni. Upaniszady prezentują jaźń, jak i jej siedzibę w symbolu twierdzy. Zależnie od rozpatrywanego...

zawierającymi opisy obrzędów ofiarnych Brahmanami, a spekulacjami filozoficznymi Upaniszad. Nazwa „teksty pustkowi” (czasami mylnie tłumaczona jako „teksty leśne”)...

Sprawczą jest połączona forma Lakszmi Narajana, będąca opisywanym przez Upaniszady Brahmanem Do najważniejszych jego prac należą: Siddhitraja składająca...

religijnych hinduizmu. Odpowiednio byłyby to: sanhity – brahmany – aranjaki – upaniszady. Śmierć i samobójstwo w religii Indii, Karolina Krysińska, Człowiek i...

miała znaczny wpływ na powstanie kultu Rudry/Śiwy, pierwsze redakcje Upaniszad oraz prawdopodobnie na rozwój praktyk medytacyjnych. Sublimacja ta jednak...

Wiradź („królujący, rządzący, jaśniejący”, „ten, który błyszczy”) – w mitologii indyjskiej imię dla połowicznej istoty boga, personifikacji prapoczątku...

uznawane za objawione (śruti) – wedy (sanhity), brahmany, aranjaki i upaniszady. W okresie klasycznym rozwijała się obok literatury religijnej także literatura...

Prawdopodobnie jest to związane z doktryną ahinsy, która pojawia się już w upaniszadach, a dodatkowo zostaje wzmocniona przez buddyzm i dźinizm. Ważnym momentem...

Kudelska: Dlaczego istnieje raczej „Ja” niż „to"? Ontologia podmiotu w Upaniszadach. Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, s. 209...

Poznanie wyzwalające w Upaniszadach, zaś doktorat z indianistyki w 1945 za pracę Mistyczne uświadomienie absolutu podług Upaniszad. W obu przypadkach promotorem...

w 1988 roku obroną pracy magisterskiej pt. Kenopaniṣad na tle innych Upaniszad klasycznych. W latach 1981–1982 był stypendystą rządu Indii w Nowym Delhi...

kulcie sił przyrody, wiedzę natury filozoficzno-religijnej czerpali z Upaniszad (komentarzy do Wed). Ich motywem przewodnim były rozważania o brahmanie...

Kudelska: Dlaczego istnieje raczej „Ja” niż „to”? Ontologia podmiotu w Upaniszadach. Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, s. 189...

Gopala-wirudawali (poemat o Krysznie) Bhawartha-suczaka-czampu Gopala-tapani Upaniszad (o Krysznie jako Najwyższej Osobie Boga) Komentarz do Brahma-samhita Komentarz...

łaciny i greki, również arabski, perski i sanskryt. Rozpoczął tłumaczenie Upaniszad dla Schellinga, a następnie kontynuował badania nad sanskrytem pod kierunkiem...

Bhaktivedanta Book Trust, Paris 1980, Vaduz 1981, 1982, 1986. Upaniszady, Katha Upaniszad. Kontrola autorytatywna (miasto): J9U: 987007467886905171 Encyklopedie...

zgodnie z którymi dym kadzidła wdychano po ucztach. W hinduizmie od czasów upaniszad popularyzowano interioryzację ofiary w procesie indywidualnej sadhany...

Wiwarany do Jogasutr, trójjęzyczne sanskrycko-łacińsko-polskie wydanie 13 Upaniszad w dwustulecie wydania Oupnek'hat Anquetil-Duperrona). Na podstawie jogi...

buddyzmu oraz dżinizmu fragmenty wed: Rygweda Atharwaweda najstarsze upaniszady: Brihadaranjaka Ćhandogja Kapila (VIII w. p.n.e.) – mityczny twórca systemu...

avec l'Europe (Paryż, 1798). Anquetil-Duperron przełożył także zbiór 60 upaniszad z języka perskiego na łacinę w pracy Oupnek'hat, opublikowanej w dwóch...

inside (performance: Marta Ostajewska, video: Aleksandra Chciuk), wystawa Upaniszady, ODA, Piotrków Trybunalski Udział w projekcie How many roads, Łódzkie...

Paul Thieme badał wszystkie aspekty filologii sanskrytu. Znał Wedy, Upaniszady, Śastry, poezję i eposy indyjskie. Zajmował się również językami irańskimi...

chodzi tu o "szczególną idealizację" Władimira Sołowjowa, o atmana z upaniszady Bryhadaranjaka, czy też o stan intelektualny, który ukochanej osobie nadaje...

modlitwę hinduską. Tekst to część Bryhadaranjakopaniszadu (jednej z wielu upaniszad) i jest przetłumaczony tutaj: Wielu Cylonów także łączy wiara, jednak...

Maja Wedanta Juga Mantra Bhakti Wegetarianizm Święte pisma Wedy Brahmany Upaniszady Bhagawadgita Ramajana Mahabharata Shikshapatri Waćanamrut Purany Aranjaki...

zasadę twórczą i granice poznania. Zapowiada wątki rozwijane później w upaniszadach (Jednia/Brahman) i w systemie sāṅkhya (różnicowanie się z nierozróżnialnego...

Maja Wedanta Juga Mantra Bhakti Wegetarianizm Święte pisma Wedy Brahmany Upaniszady Bhagawadgita Ramajana Mahabharata Shikshapatri Waćanamrut Purany Aranjaki...

hinduistyczną doktryną adwajta. W kolejnych latach podjął pracę nad przekładem upaniszad, który się ukazał w 1897. Cztery lata później opublikował wspomnienia...

Wydawnictwo BRAMA, 2004, s. 262. ISBN 83-914652-5-X. Brihadaranjaka II.2.3.. W: Upaniszady. Marta Kudelska (tł. i wstęp). Wyd. 2. Kraków: Oficyna Literacka, 1998...

baulów i sufich. Również o jedności znaczeń istoty nauczania sufizmu i Upaniszad oraz filozofii sankhji przekazanej przez rysziego Kapilę. Część swoich...