Ustarbowski
Ustarbowski (Sołtan odmienny, Sułtan, Syrokomla odmienny, Syrokomla vel Siromla Światła, Abdank odmienny) – kaszubski herb szlachecki. Przez Tadeusza Gajla utożsamiany z herbem Sołtan[1], różnił się od niego drobnym szczegółem i należał do zupełnie innej, oddalonej geograficznie rodziny. Nie jest jednak wykluczone pokrewieństwo obu rodzin.
Opis herbu
Opis z wykorzystaniem klasycznych zasad blazonowania:
W polu czerwonym łękawica srebrna z takimż krzyżem podwójnym zaćwieczonym i gwiazdą złotą ponad nim. Klejnot: nad hełmem w koronie trzy pióra strusie. Labry: czerwone, podbite srebrem.
Najwcześniejsze wzmianki
Herb wymieniany jako Sołtan w szeregu herbarzy począwszy od XVI wieku.
Rozróżnienia herbu Sołtan i Ustarbowski dokonał Alfred Znamierowski. Drobnym szczegółem różniącym te dwa herby (oprócz oddalenia geograficznego używających ich rodziny), jest według niego położenie gwiazdy. Tutaj jest ona nad krzyżem, zaś w herbie Sołtan zaćwieczona na krzyżu.
Herbowni
Ustarbowski (Ostarbowski, Ustarbowsky, Usterbowski, błędnie Netarbowski) z przydomkiem Pięta (Fersen). Ustarbowscy z przydomkiem Freyhold używali herbu Freyhold.
Ustarbowskim Piętom przypisywano też herb Ostoja Pruska (zapewne błędnie). Jakichś Ustarbowskich odnotowano również w Galicji w XVIII wieku z herbem Leliwa.
Pierwotnym herbem Piętów-Ustarbowskich był herb własny (Pięta), bardzo podobny do Leliwy.
Rodzina Ustarbowskich
Rodzina wywodząca się z gniazda Ustarbowo. Na początku XV wieku wieś należała do rycerzy Michała i Pięty. W 1526 dobra w Ustarbowie i Zbychowie posiadali bracia Jakub, Marcin i Seweryn (Sewert) Piętowie zaś w Tokarach Mateusz i Jakub Piętowie. Nazwisko Ustarbowski pojawia się w 1552 (Andrzej, Jan, Maciej i Marcin Ustarbowscy Piętowie w Bieszkowicach). Nazwisko Ustarbowski i Pięta będą następnie występować naprzemiennie albo łącznie. Kolejne wzmianki pochodzą z lat 1570 (Jan, Andrzej, Piotr Piętowie w Ustarbowie, Dąbrówce, Zbychowie, Lubaniu, Tokarach i Bieszkowicach). W wieku XVI Piętowie oprócz nazwiska Ustarbowski nosili też nazwiska Lubański, Tokarski, Zbiechowski i Węsierski, zachowując danwe rodowe jako przydomek albo drugi człon nazwiska. Według herbarza Dachnowskiego z XVII wieku Ustarbowscy po wsi zowią się Lubańscy i Viserscy, Piętowie, Sułtanowie. Zapis ten może wskazywać, że Ustarbowscy i Sołtanowie są jednak spokrewnieni. Przydomek Sułtan jest jednak przypisywany Ustarbowskim bez żadnego potwierdzenia w źródłach. Podwójne nazwisko wzmiankowane jest np. w 1648 (Wawrzeniec Netarbowski Pięta). W wiekach XVIII-XIX Ustarbowscy używali także przydomków Fersen i Freyhold. Fersen to prawdopodobnie tłumaczenie nazwiska Pięta na niemiecki (Pięta = Ferse). Natomiast Freyhold to prawdopodobnie oddzielna rodzina osiadła w Ustarbowie (nosiła także inny herb, Freyhold). Ustarbowscy byli rodziną średniozamożną, posiadali części licznych wiosek: Czeczewo, Gowino, Pierszczewo, Przewóz, Tokary, Kłanino, Łężyce, Radoszewo, Zbychowo, Żelewo, Liniewko, Lubanie, Mały Podleś, Sobącz, Stawiska, Brodnica Górna. Kłanino pozostawało w ich rękach do 1838, byli jego ostatnimi polskimi właścicielami. Rodzina pełniła też funkcje publiczne. Wymienić można tutaj następujących przedstawicieli:
- Adam Pięta-Ustarbowski, ławnik pucki 1591-1601,
- Maciej vel Mateusz Ustarbowski, ławnik pucki 1621-39,
- Jan, ławnik pucki 1639,
- Jan Chryzostom Ustarbowski, ławnik pucki 1668-74,
- Jan Władysław, ławnik pucki 1718-34,
- Piotr (zm. 1726),
- Aleksander, ławnik pucki 1733-46,
- Filip, ławnik mirachowski 1608-1625,
- Jan, ławnik mirachowski 1764-1770.
W roku 1772 przysięgę królowi pruskiemu składał Antoni Ustarbowski herbu Abdank z Przewozu. Jeden Ustarbowski osiadł przed 1658 na części wsi Siemirowice i dał początek gałęzi mieszkającej tutaj do początku XIX wieku. To prawdopodobnie ci Ustarbowscy nosili przydomek Freyhold, który mogli przyjąć służąc w pruskiej armii, jako wyraz odcięcia się od polskich korzeni. Współcześnie Ustarbowscy mieszkają w Trójmieście (około 100 osób) i powiatach puckim oraz wejherowskim (około 100 osób).
Przypisy
- ↑ Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku : ponad 4500 herbów szlacheckich 37 tysięcy nazwisk 55 tysięcy rodów. L&L, 2007, s. 334. ISBN 978-83-60597-10-1.
Linki zewnętrzne
- Herb Ustarbowski z listą nazwisk w elektronicznej wersji Herbarza polskiego Tadeusza Gajla
Bibliografia
- Przemysław Pragert: Herbarz szlachty kaszubskiej T.3. Gdańsk: Wydawn. BiT, 2009, s. 192-196, 283. ISBN 978-83-927383-6-7.
| Herby | |
|---|---|
| Elementy herbu | |
| Oznaki godności | |
| Inne | |
| Działy heraldyki |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.