Wikiprojekt:Filozofia

Wikiprojekt Filozofia - miejsce, w którym gromadzimy swoje pomysły na to, co dalej począć z artykułami filozoficznymi. Wszelkie sugestie prosimy śmiało wpisywać w dyskusji projektu.

Na Wikipedii jest mnóstwo artykułów zawierających przestarzałe, nie działające odnośniki zewnętrzne. Bardzo często stanowią one źródła dla artykułów i wymagają pilnej naprawy! Pod poniższym linkiem znajduje się lista haseł zawierających martwe linki, z kategorii Filozofia oraz jej podkategorii:

• Artykuły z kategorii "Filozofia" (i podkategorii) zawierające martwe linki

Ważne! Przed rozpoczęciem weryfikacji martwych linków, uważnie przeczytaj instrukcje, jak to robić!

Uczestnicy projektu proszeni są o umieszczenie na swojej stronie użytkownika szablonu: {{user projekt filozofia}}

Ten wikipedysta jest uczestnikiem Projektu Filozofia.

Wikipedysta:Akasora; Wikipedysta:Basia-92; Ganeś; HumaRojo; Wikipedysta:Koliat; Minimus; MarcinTaw; Kwark; Zhuquo;

• Filozofia kultury;

• Brakujące hasła ogólne: Filozofia Wschodu (d:Q307043); Filozofia współczesna (d:Q943303); Filozofia XVII wieku; Filozofia XVIII wieku; Filozofia XIX wieku; Filozofia XX wieku; zob. "Filozofia według państw" na Wikipedii w innych językach (Filozofia niemiecka, Filozofia angielska, Filozofia włoska, Filozofia rosyjska i in.); obecnie przekierowania: Filozofia żydowska, realizm (filozofia);
• Wikipedia:Propozycje tematów/Filozofia
• Brakujące hasła z licznymi interwiki: wolność prasy; obiektywność (filozofia); klasa pracująca; krytyczne myślenie; sprawiedliwość społeczna (obecnie przekierowanie); analiza filozoficzna; renesans XII wieku; wolność polityczna; Tezy o Feuerbachu (utwór); O wolności (utwór); epistemologia konstruktywistyczna; wolności obywatelskie;subiektywność; dobro wspólne; światowa rewolucja; Pochodzenie rodziny, własności prywatnej i państwa (utwór); sposób produkcji (marksizm); sceptycyzm naukowy; Ideologia niemiecka (utwór); Rękopisy ekonomiczne i filozoficzne (utwór); idealizm absolutny; filozofia czasu; Struktura rewolucji naukowych (utwór); etyka cnót; liberalny konserwatyzm (obecnie przekierowanie); American Philosophical Society; filozofia marksistowska; Inny (filozofia); radykalizm polityczny; tyrania większości; Ludzkie, arcyludzkie (utwór); rewolucja komunistyczna; filozofia starożytnej Grecji; głęboka ekologia; wolność myśli; odwaga;

• angielska Wikipedia: wolna wola (z zastrzeżeniami); Filozofia umysłu; Hilary Putnam; Transhumanizm; Mary Wollstonecraft; A Vindication of a Rights of Men; Howard Adelman; Al-Kindi (z zastrzeżeniami); Ayn Rand; Chryzyp; Jerry Fodor; Periyar E. V. Ramasamy; Ramprasad Sen; Larry Sanger; Idries Shah; Sun Zi; Eckhart Tolle; CrimethInc.; Filozofia cynicka; Władza. Nowa analiza społeczna (utwór Russela); stoicyzm; dwupoziomowy utylitaryzm (Two-level utilitarianism); podtrzymywalność (sustainability); Problem wolnej woli u Alvina Plantingi (Alvin Plantinga's free will defense); sumienie; O pociechach filozofii (Boecjusza); eliminatywizm; Stadia rozwoju moralnego Kohlberga;
• niemiecka Wikipedia: złota zasada; Rudolf Steiner; Jehuda ben Isaak Abravanel; Gaston Bachelard; Francis Bacon (filozof); Ernst Cassirer; Wilhelm von Conches; Kartezjusz; Epiktet; Jan Szkot Eriugena; Marsilio Ficino; Awicebron; Gotthard Günther; Immanuel Kant; John Locke; Paul Lorenzen; Karol Marks; Charles Sanders Peirce; Pitagoras; Carl Schmitt; Ludwig Wittgenstein; Sokrates; Arthur Schopenhauer;

Powiązany z tym wikiprojektem artykuł Deskrypcja został zgłoszony do poczekalni i toczy się nad nim dyskusja.

---

Jeżeli możesz, to odnieś się do sugestii zawartych w zgłoszeniu lub popraw artykuł. Jeżeli artykuł nie jest powiązany z tym wikiprojektem, usuń szablon z tej strony.

Strona Ekocentryzm została zgłoszona do rubryki „Czy wiesz” eksponowanej na stronie głównej.
Pomóż nam go sprawdzić: oceń zgłoszoną nominację artykułu. W tej dyskusji mogą pojawić się ewentualne komentarze i zastrzeżenia (nominacje wygasają po 30 dniach).

Jest Kategoria:Relacje, a jej artykuły mają bardzo różne oznaczenia. Czasem zmienna definiująca relację to:

• ${\displaystyle R}$ lub ${\displaystyle {\mathcal {R}}}$ – por. zasada abstrakcji, praporządek, acykliczność, relacja trychotomiczna, domknięcie przechodnie i Relacja_równoważności#Przykłady;
• ${\displaystyle \rho }$ – „zwykłe” ro, por. relacja zwrotna, relacja symetryczna;
• ${\displaystyle \varrho }$ – „ozdobne” ro, por. relacja, relacja przechodnia, relacja przeciwsymetryczna, relacja antysymetryczna, relacja spójna, relacja pusta i relacja pełna.

Moim zdaniem warto to ujednolicić, bo konsekwencja to królowa zasad – wprowadza harmonię, a to jeden z kluczy to estetyki. Osobiście popieram oznaczenie przez ${\displaystyle R}$ – w pewnym sensie najprostsze:

• w polskim tekście alfabet łaciński to podstawowe, domyślne źródło symboli, a jakieś inne – np. greckie – potrzebują dobrego powodu, którego tutaj nie widzę;
• logika relacji jest wykładana nie tylko ścisłowcom, ale też prawnikom i filozofom – oni mogą rzadziej znać alfabet grecki; zresztą ścisłowcy po maturze też niekoniecznie znają to ro.

Nie wiem, który zwyczaj przeważa w źródłach. Wikipedia chyba nie jest „więźniem” tych źródeł w takich sprawach jak oznaczenia – nie musi się trzymać najpopularniejszych. Ten sam wpis poszedł na Wikiprojekt:Matematyka --Tarnoob (dyskusja) 08:27, 4 lut 2026 (CET)odpowiedz

• ptta.pl – Powszechna Encyklopedia Filozofii (PEF). To jest często tomistyczny beton, ale nie tylko to.
• filozofuj.eu – por. Filozofuj!

Kanały na YouTube wrzucające czasem coś o filozofii:

• Copernicus – prowadzony przez Uniwersytet Jagielloński (UJ);
• RadioNaukowe – Karolina Głowacka; sama nie jest filozoficzną autorytetką, ale prowadzi wywiady z doktorami „wzwyż”, czyli np. z profesorstwem czasem też. Były wywiady m.in. z M.K. Hellerem i z innymi filozofami nauki;
• Instytut Dziedzictwa Europejskiego Andegavenum – kolejny tomistyczny beton, z naciskiem na filozofię społeczno-polityczną, ale jest też np. trochę logiki i klasycznej metafizyki;
• Bakcyl Filozofii – przeciwwaga. Pan Adrian Kuźniar to dla ortodoksyjnej prawicy pewnie libek, lewak i satanistyczny libertyn, bo np. broni tam prawa do aborcji;
• Wojciech Sady – inny kanał autorski, czasem kąśliwy do religii, nie tylko chrześcijańskiej. Ma sporo o filozofii nauki;
• FilozoficznyWroclaw – prowadzi to Uniwersytet Wrocławski;
• Filozofia Tak Bardzo – to nie jest samodzielny autorytet, ale czasem zaprosi „jakiegoś autoryteta”;
• Wiedza w Głosie – jak wyżej.

• Stanford Encyclopedia of Philsophy (SEP) – ma swoje własne szablony: Szablon:SEP, Szablon:SEP2 i Szablon:SEP3. Ma artykuły m.in. o logice matematycznej i szerzej o podłożu matematyki, np. o informatyce teoretycznej i o filozofii matematyki.
• Internet Encyclopedia of Philosophy (IEP) – jak wyżej: Szablon:IEP, Szablon:IEP2 i Szablon:IEP3.
• Routledge Encyclopedia of Philosophy (REP) – tu jeszcze nie ma szablonów, a sporo artykułów jest za paywallem.
• mathgenealogy.org – Mathematics Genealogy Project swój Szablon:MathGenealogy. W tym gronie matematyków jest sporo logików i zdarzają się też inni filozofowie, np. Nicholas Rescher, en:Alexander Pruss i jacyś praojcowie nowożytnej nauki.
• rationalwiki.org – RationalWiki nie jest autorytetem, ale może podsuwać pomysły, np. ma sporo wartościowych rzeczy o logice i argumentacji.
• lesswrong.com – jak wyżej. Nie pamiętam (ja: Wikipedysta:Tarnoob), o co dokładnie mieli kosę z RationalWiki.
• yourlogicalfallacyis.com – podobny podsuwacz pomysłów.

Kanały na YouTube wrzucające czasem coś o filozofii:

• Closer to Truth – popularyzacja „nauki fundamentalnej”, tj. fizyka fundamentalna + neuronauki + interpretacje tego wszystkiego i spekulacje metaficzno-religijne.
• The Institute of Art and Ideas – podobna tematyka i podobny kaliber gości, np. nobliści jak Roger Penrose. CtT ma głównie wywiady, a IAI jest komplementarne – ma raczej debaty i dyskusje panelowe.
• Sabine Hossenfelder – Sabine Hossenfelder ma całą playlistę o filozofii nauki, konkretniej o metodologii, epistemologii i ontologii.
• Sean Carroll – Sean M. Carroll to podobny przypadek. Ma mniej reklam, mniej narzekania na superstruny i chyba też mniej antyakademickich clickbaitów.
• Lex Fridman miewa wywiady z filozofami.