Betliar

Betliar
	Flaga
Państwo	Słowacja
Kraj	koszycki
Powiat	Rożniawa
Starosta	Július Farkašovský
Powierzchnia	24,67 km²
Wysokość	343 m n.p.m.
Populacja (2024)
• liczba ludności	917
• gęstość	37,16 os./km²
Nr kierunkowy	058
Kod pocztowy	049 21
Tablice rejestracyjne	RV
	Położenie na mapie kraju koszyckiego Betliar
	Położenie na mapie Słowacji Betliar
	48°42′12,582″N 20°30′33,412″E/48,703495 20,509281
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Betliar – wieś (obec) na Słowacji w zachodniej części kraju koszyckiego, w powiecie Rożniawa.

Położenie

Leży na wysokości ok. 340 m n.p.m. w północnej części Kotliny Rożniawskiej, u podnóży Rudaw Spiskich (a konkretnie: Gór Wołowskich). Znajduje się w dolinie rzeki Slanej, jednak większość zwartej zabudowy wsi rozłożona jest wzdłuż jej lewobrzeżnego dopływu, jakim jest Betliarsky potok.

Historia

Istniał już w XIII w. jako osada górników, poszukujących cennych kruszców w okolicznych górach^[4]. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1330^[5]. W kolejnych wiekach została ona dosiedlona przez osadników wołoskich. W wiekach XVIII-XIX w okolicy rozwinęło się górnictwo rud żelaza, a w samej wsi hutnictwo i przetwórstwo żelaza. Należała ona wówczas do możnego rodu szlacheckiego Andrássych, właścicieli zamku w niedalekiej Krásnej Hôrce^[4].

Demografia

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 940 osób, w tym 466 kobiet i 474 mężczyzn^[6].

W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco^[7]:

Słowacy – 94,96%
Czesi – 0,59%
Niemcy – 0,4%
Romowie – 0,79%
Rusini – 0,1%
Ukraińcy – 0,4%
Węgrzy – 1,68%

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco^[7]:

Katolicy rzymscy – 32,31%
Ewangelicy – 41,9%
Prawosławni – 0,4%
Ateiści – 19,37%
Nie podano – 3,66%

Zmiany liczby ludności w miejscowości Betliar od 1996 roku.
Źródło: Štatistický úrad Slovenskej republiky

Zabytki

Pałac Andrássych (słow. Kaštieľ v Betliari, Kaštieľ Andrášiovcov v Betliari) - pałac rodziny Andrássych z początku XVIII w., otoczony rozległym parkiem w stylu angielskim, obecnie muzeum;
Kościół p.w. św. Elżbiety - rzymskokatolicki, murowany, pierwotnie gotycki z XIV w.;
Kościół ewangelicki - tzw. tolerancyjny z 1794 r.

Przypisy

↑ Lista wybranych wójtów, burmistrzów gmin i miast w wyborach do organów gminy. Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. (słow.).
↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2025-03-31]. Ustawienia: om7014rr_obc: AREAS_SK, om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter).
↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne). www.statistics.sk. [dostęp 2025-03-31]. Ustawienia: om7101rr_obc: AREAS_SK.
↑ ^a ^b Jozef Ďurček a kolektív: Slovenské rudohorie. Volovské vrchy a Čierna hora. Bratislava: Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, 1988, s. 212-213, seria: Turistický sprievodca ČSSR č. 30.
↑ Statystyki ogólne miejscowości. Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09]. (ang.).
↑ Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców. Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-20)]. (słow.).
↑ ^a ^b Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001. Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09]. (ang.).

[1] Lista wybranych wójtów, burmistrzów gmin i miast w wyborach do organów gminy. Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. (słow.).

[2] Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2025-03-31]. Ustawienia: om7014rr_obc: AREAS_SK, om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter).

[3] Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne). www.statistics.sk. [dostęp 2025-03-31]. Ustawienia: om7101rr_obc: AREAS_SK.

[ts30-4] Jozef Ďurček a kolektív: Slovenské rudohorie. Volovské vrchy a Čierna hora. Bratislava: Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, 1988, s. 212-213, seria: Turistický sprievodca ČSSR č. 30.

[5] Statystyki ogólne miejscowości. Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09]. (ang.).

[6] Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców. Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-20)]. (słow.).

[spis-7] Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001. Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]