Chloantyt

Chloantyt
ilustracja
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

arsenek niklu (NiAs3)

Twardość w skali Mohsa

5,5–6[1]

Przełam

nierówny, muszlowy[1][2]

Łupliwość

niewyraźna[2], brak[1]

Pokrój kryształu

sześcienny, ośmiościenny, dwunastościenny[3]

Układ krystalograficzny

regularny[1][2]

Klasa krystalograficzna

diploidalna[3]

Właściwości mechaniczne

kruchy[1][2]

Gęstość

6,4–6,9 g/cm³[4]

Właściwości optyczne
Barwa

cynowobiała, stalowoszara[1]

Rysa

szaroczarna[1][2]

Połysk

metaliczny[1][2]

Inne

anizotropia: słaba do wyraźnej[3]

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

2.EC.05[3]

Chloantytminerał z gromady arsenków, należy do minerałów rzadkich[4]. Nazwa pochodzi od gr. chloantes (khloantes) – zielonkawy, nawiązując do charakterystycznych nalotów, którymi pokrywa się minerał podczas wietrzenia[4].

Właściwości

Krystalizuje w układzie regularnym. Tworzy kryształy o postaci sześcianu, czasami ośmiościanu lub dwunastościanu rombowego[4][2]; zwykle narosłe[1]. Często występuje w formie bliźniaków[1]. Zazwyczaj występuje w skupieniach zbitych, skorupowych, wrosłych, narosłych[2], wpryśniętych, ziarnistych, nerkowatych[1], groniastych, żyłek, impregnacji i powłok[4]. Jest kruchy i nieprzezroczysty[1]. Podczas wietrzenia pokrywa się zielonym nalotem kwiatu niklowego (annabergit)[4]. Jest izomorficzny ze skutterudytem, z którym tworzy ciągły roztwór stały (ogniwem pośrednim jest smaltyn)[4]. Niekiedy zawiera kobalt, żelazo, bizmut[4]. Rozpuszcza się w kwasie azotowym[1].

Występowanie

Występuje w utworach hydrotermalnych[2] (średnich i wysokich temperatur) oraz również kontaktowo-metasomatycznych[4]. Najczęściej występuje w żyłach kruszców: srebra, niklu, kobaltu, bizmutu, uranu[1][4]. Towarzyszą mu nikielin, saffloryt, rammelsbergit, proustyt, argentyt, galena, arsen rodzimy, smaltyn, skutterudyt, maucheryt, kobaltyn, arsenopiryt, piryt, chalkopiryt, baryt, kalcyt, rodzime srebro i bizmut, fluoryt i kwarc[1][2][4][3].

Miejsce występowania

NiemcySaksonia, Annaberg, Wittichen, Schwarzwald, Turyngia, Hesja, Austria – Schladming, Czechy – Jachymov, Hiszpania – Gistan w Huesca, FrancjaAlzacja, Maroko – Bou Azzer, KanadaOntario, USANew Jersey[1][4][3].

W Polsce stwierdzony na Dolnym Śląsku koło Wałbrzycha w żyłach kalcytowych wśród gnejsów, w Miedziance, w Kowarach oraz w okolicach Lubina[4][3].

Zastosowanie

  • Stanowi podrzędną rudę niklu.
  • Interesuje kolekcjonerów.
  • Piękne kryształy (ponad 2 cm) pochodzą z Niemiec i Maroka.

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p Walter Schumann, Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 182, ISBN 978-83-7020-313-9.
  2. a b c d e f g h i j Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 140, ISBN 978-83-7073-816-7.
  3. a b c d e f g Nickelskutterudite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-18] (ang.).
  4. a b c d e f g h i j k l m Jerzy Żaba, Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów, Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 89-90, ISBN 978-83-8293-231-7.

Bibliografia

  • J.Żaba – Ilustrowany słownik skał i minerałów – Videograf II, 2003

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya