Gleiwitz II
| Podobóz Auschwitz-Birkenau | |
Pomnik upamiętniający istnienie obozu | |
| Odpowiedzialny | |
|---|---|
| Rozpoczęcie działalności |
maj 1944 |
| Zakończenie działalności |
18 stycznia 1945[1] |
| Miejsce |
Gliwice |
| Liczba więźniów |
(stan na jesień 1944) ponad tysiąc więźniów i więźniarek[2] |
| Narodowość więźniów |
głównie Żydzi z Polski, Czechosłowacji, Węgier, Jugosławii, Grecji, Francji, Belgii, Holandii, Austrii i Niemiec. |
| Komendanci |
SS-Oberscharführer Bernhard Becker |
| Wyzwolony przez | |
Położenie na mapie Gliwic | |
Położenie na mapie Rzeszy Niemieckiej (Republiki Weimarskiej i III Rzeszy w granicach sprzed 1938) | |
Gleiwitz II – niemiecki nazistowski podobóz Auschwitz-Birkenau, zlokalizowany w Gliwicach.
Historia
Wiosną 1944, z inicjatywy zarządu Deutsche Gasrusswerke GmbH, utworzono w Gliwicach dwa obozy pracy przymusowej. Były zlokalizowane przy ulicy Pszczyńskiej, tuż przy fabryce sadzy przemysłowej[1].
Pierwszy z obozów był przeznaczony dla niewolników, głównie Polaków, a drugi – dla Żydów, nosił nazwę Rü Lager Degusa (Rüstenlager), Gleiwitz-Steigern lub Zwangsarbeiterlager Degusa Gleiwitz-Steigern Deutsche Gasrusswerke GmbH[1].
3 maja 1944 obóz stał się podobozem Auschwitz-Birkenau, a nazwę zmieniono na Arbeitslager Gleiwitz II[3][1].
18 stycznia 1945 obóz został rozwiązany, więźniów wyprowadzono na trasę ewakuacyjną, lecz po przejściu 20 kilometrów zawrócono, a więźniowie zostali wywiezieni koleją na zachód[2] – mężczyźni do Sachsenhausen, a kobiety do Ravensbrück[1][2].
Po wojnie w miejscu obozu mieściły się Zakłady Chemiczne „Carbochem”[1].
Więźniowie
Na początku do obozu przybyło ok. 260 mężczyzn i ok. 250 kobiet[2][1]. W maju 1944 do Gliwic przyjechał transport około dwóch tysięcy Żydów z Węgier[4].
Więźniowie mieszkali w siedmiu drewnianych barakach, z których 3 znajdowały się po wydzielonej płotem stronie żeńskiej, a cztery po stronie męskiej[2].
Praca
Więźniowie pracowali głównie przy rozbudowie fabryki sadzy, naprawie maszyn oraz w pobliskich zakładach Borsig Koks-Werke, a więźniarki przy obsłudze generatorów sadzy w wysokich temperaturach (które wynosiły około 60–70 °C[5]) oraz w gęstych oparach olejów. Musiały też wynosić w kubłach o temperaturze 300 °C[1] oleiste odpady, przez co dochodziło do ciężkich poparzeń[1]. Inne więźniarki musiały pakować do worków tłustą, klejącą się do skóry, trudną do zmycia sadzę, która doprowadzana była przez rury z hali produkcyjnej[2][6].
Pamięć po obozie
Na terenie dawnego obozu w 1979 został postawiony pomnik. Monument ma kształt prostopadłościanu z pozostawionym trójkątnym otworem, nawiązującym do obozowych oznaczeń więźniów. Na tablicy umieszczono napis: „Na tym terenie w latach drugiej wojny światowej istniał hitlerowski obóz – filia obozu koncentracyjnego KL Auschwitz-Birkenau. Pamięci ofiar nazizmu. Towarzystwo Opieki nad Majdankiem. Towarzystwo Przyjaciół Gliwic. Gliwice 1979”[1]
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j Monument – Arbeitslager Gleiwitz II (Pszczyńska Street). sztetl.org.pl. (ang.).
- ↑ a b c d e f Gleiwitz II. Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau. [dostęp 2021-02-19]. (pol.).
- ↑ B. Tracz: Gliwice na trasie marszu śmierci [in:] Żydzi Gliwiccy. s. 259–260.
- ↑ AL Gleiwitz II – Geocaching Opencaching Polska [online], opencaching.pl [dostęp 2021-02-19].
- ↑ Gliwice – Obóz pracy Arbeitslager Gleiwitz II przy ulicy Pszczyńskiej. Atrakcje turystyczne Gliwic. Ciekawe miejsca Gliwic [online], www.polskaniezwykla.pl [dostęp 2021-02-19].
- ↑ „W Gliwicach byliśmy traktowani o wiele gorzej niż w Oświęcimiu”. [online], Przystanek Historia [dostęp 2021-02-19] (pol.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.