Harmense

Harmense
Geflügelfarm Harmense
Podobóz Auschwitz-Birkenau
Odpowiedzialny

 III Rzesza

Rozpoczęcie działalności

8 grudnia 1941

Zakończenie działalności

styczeń 1945

Terytorium

Polska pod okupacją niemiecką (terytorium anektowane przez III Rzeszę)

Miejsce

Harmęże

Narodowość więźniów

głównie Polacy

Komendanci

SS‑Unterscharführer Bernhard Glaue
SS‑Rottenführer Xaver Eidenchinkt

Położenie na mapie gminy wiejskiej Oświęcim
Mapa konturowa gminy wiejskiej Oświęcim, po lewej znajduje się punkt z opisem „Harmense”
Położenie na mapie okupowanej Polski w latach 1941–1944
Mapa konturowa okupowanej Polski w latach 1941–1944, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Harmense”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko lewej krawiędzi nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Harmense”
Położenie na mapie powiatu oświęcimskiego
Mapa konturowa powiatu oświęcimskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Harmense”
Ziemia50°01′13,3032″N 19°09′34,1456″E/50,020362 19,159485

Harmense (niem. Geflügelfarm Harmense) – niemiecki nazistowski podobóz Auschwitz-Birkenau, zlokalizowany w Harmężach.

Przed powstaniem

Powstanie podobozu poprzedziły wysiedlenia Polaków z terenu wsi wiosną 1941. Władze obozowe postanowiły tam założyć farmę hodowlaną. Początkowo przywożono tam więźniów z obozu macierzystego (w celu przystosowania miejscowości na cele rolnicze) oraz prochy z krematorium, które służyły do wyrównywania dna stawów rybnych i utwardzania bagna[1].

Historia podobozu

Osobny podobóz został założony 8 grudnia 1941, wtedy to do dworku wysiedlonego właściciela majątku ziemskiego przywieziono ok. 50 więźniów, w większości Polaków. Zatrudniono ich przy hodowli drobiu, królików i ryb[2] w majątku o powierzchni 286 hektarów[3]. Kolejna grupa ponad 30 więźniarek trafiła do Harmężów w czerwcu 1942. Umieszczono je w dworku, natomiast mężczyzn przeniesiono do dwóch innych budynków na terenie wsi[2].

17 lipca 1942 podobóz wizytował Heinrich Himmler[3]. Przed wizytą, jak i po niej, w podobozie doszło do licznych zmian: więźniów podzielono na cztery komanda: gospodarcze, hodowli drobiu, królików i ryb. Jednocześnie cały czas na terenie wsi pracowali więźniowie przywożeni z macierzystego obozu wraz z prochami spalonych ofiar. Wykonywali oni najcięższe prace[1].

Pod koniec lata 1943 wszystkich mężczyzn wraz z dotychczasowym komendantem przeniesiono do Wirtschaftshof Budy, podobóz stał się więc wyłącznie żeński[3]. Wśród więźniarek znajdowały się Polki, Żydówki ze Słowacji oraz Niemki[1]. Do ich zadań należało: czyszczenie kurników, przygotowywanie karmy dla kur, opieka nad kaczkami, indykami i gęsiami oraz hodowanie królików rasy angora na wełnę. Warunki bytowe w obozie były lepsze niż w macierzystym, łatwiej było zdobyć dodatkową żywność[2].

18 stycznia 1945 miała miejsce ewakuacja obozu. Więźniarki pieszo dotarły do Wodzisławia Śląskiego, skąd pociągami przewieziono je do KL Bergen-Belsen. Wyposażenie obozu z paroma więźniarkami trafiło do KL Ravensbrück[3].

Jednym z najbardziej znanych więźniów podobozu był Tadeusz Borowski, który poświęcił mu opowiadanie „Dzień na Harmenzach”[1].

Pozostałości

Budynek, w którym mieszkali więźniowie, dziś jest Szkołą Podstawową im. Św. Maksymiliana Marii Kolbego, w samej miejscowości przetrwały również dwa ceglane kurniki[1].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e Adam Cyra, Historia i pozostałości po podobozie w Harmężach – Wprawnym Okiem Historyka [online] [dostęp 2023-03-12] (pol.).
  2. ↑ a b c Harmense / Podobozy / Historia / Auschwitz-Birkenau [online], auschwitz.org [dostęp 2023-03-12].
  3. ↑ a b c d Geoffrey Megargee: Encyclopedia of Camps and Ghettos, 1933–1945. Bloomington: Indiana University Press, 2009, s. 250-252. ISBN 978-0-253-35328-3.
Podobozy Auschwitz
Podobozy przy gospodarstwach rolno-hodowlanych
Podobozy przy zakładach przemysłowych
Podobozy o innych funkcjach

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya