Golleschau

Ten artykuł dotyczy podobozu KL Auschwitz. Zobacz też: Goleszów (niem. Golleschau)
Golleschau
Arbeitslager Golleschau
Podobóz Auschwitz-Birkenau
Ilustracja
Miejsce straceń
Odpowiedzialny

 III Rzesza

Rozpoczęcie działalności

lipiec-sierpień 1942

Zakończenie działalności

21 stycznia 1945

Terytorium

Polska pod okupacją niemiecką (terytorium anektowane przez III Rzeszę)

Miejsce

Goleszów

Liczba więźniów

1008 (stan na: 17 stycznia 1945)

Narodowość więźniów

głównie Żydzi

Liczebność personelu

około 51 SS-manów

Komendanci

SS Oberscharführer Erich Picklapp
SS Oberscharführer Hans Mirbeth
SS Oberscharführer Horst Czerwiński

Położenie na mapie gminy Goleszów
Mapa konturowa gminy Goleszów, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Golleschau”
Położenie na mapie okupowanej Polski w latach 1941–1944
Mapa konturowa okupowanej Polski w latach 1941–1944, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Golleschau”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Golleschau”
Położenie na mapie powiatu cieszyńskiego
Mapa konturowa powiatu cieszyńskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Golleschau”
Ziemia49°44′05,68″N 18°43′58,52″E/49,734911 18,732922

Golleschau (niem. Arbeitslager Golleschau) – niemiecki nazistowski podobóz Auschwitz-Birkenau, zlokalizowany w Goleszowie.

Historia

Latem 1942 roku cementownię w Goleszowie przejęło SS. Z racji braków pracowniczych postanowiono sprowadzić więźniów pobliskiego obozu KL Auschwitz[1]. Powstał jako jeden z pierwszych podobozów[2], na początku przywieziono 21 Polaków, którzy mieli za zadanie przystosować cementownię na potrzeby obozu. Pod koniec 1942 roku do Goleszowa zaczęły przybywać kolejne transporty więźniów, w większości narodowości żydowskiej[1].

Obóz

Obóz znajdował się na terenie cementowni, odgrodzony był specjalną taśmą pełniącą funkcję ogrodzenia. Na potrzeby mieszkalne przeznaczono budynek dawnych pieców, naprzeciwko wybudowano barak dla SS i cztery wieże strażnicze[1]. Więźniowie spali na trzypiętrowych pryczach, podobnych do tych z macierzystego obozu[3].

Więźniowie

Większość więźniów w obozie stanowili Żydzi, przebywało w nim również kilkudziesięciu Niemców i Polaków. Początkowo ich liczba wynosiła od 400 do 500, od wiosny 1944 roku po przybyciu transportów z Żydami węgierskimi, czeskimi i polskimi ich liczba zwiększyła się do ponad 1,1 tysiąca[1]. W księdze ewidencyjnej odnotowano 2348 więźniów, ich liczba może być jednak większa[2].

Więźniowie byli kierowani do przeróżnych prac na terenie cementowni i pobliskiego kamieniołomu. Jedni przez osiem godzin dziennie wykopywali wapień, inni transportowali go do cementowni, gdzie był on kruszony i pakowany[4]. Budowali oni również kolejkę linową do transportu kamienia, która została uruchomiona dopiero po zakończeniu wojny[1].

Według szacunków co miesiąc w obozie umierało od 15 do 20 więźniów (zabici przez strażników, dobici zastrzykiem fenolu lub popełniający samobójstwo[2]), pozostali niezdolni do pracy byli odsyłani do obozu macierzystego, gdzie ginęli w komorach gazowych[4].

Kierownictwo obozu

Komendantami obozu byli: Erich Picklapp, Hans Mirbeth oraz Horst Czerwiński. Mieli oni do dyspozycji około 51 esesmanów, zastąpionych pod koniec 1944 roku żołnierzami Wermachtu[2]. Wielokrotnie dochodziło do przypadków znęcania się nad więźniami, znane są historie o wyrzuceniu z drugiego piętra żydowskiego dziecka[3] oraz o celowym wypchnięciu więźnia poza wyznaczoną strefę obozową w celu usprawiedliwienia egzekucji rzekomą próbą ucieczki[4].

Ewakuacja

17 stycznia 1945 roku w obozie znajdowało się 1008 więźniów[5]. Wtedy to rozpoczęto ewakuację ocalałych więźniów, która trwała do 21 stycznia. Prowadzono ich pieszo do Wodzisławia Śląskiego, po drodze zginęła połowa z nich[3]. Trafili oni do obozów: Sachsenhausen i Flossenbürg[2]. Zupełnie inaczej potoczyły się losy ostatniego transportu. Ze względu na brak stacji docelowej, pociąg z więźniami krążył przez 10 dni przez Morawy i Śląsk. Wreszcie, podczas postoju na jednej ze stacji, postanowiono zapytać właściciela pobliskiej fabryki zbrojeniowej, Oskara Schindlera, czy nie jest to oczekiwany transport pracowników. Skłamał on, że tak, co pozwoliło na ocalenie pozostałych w wagonach Żydów (znaleźli się oni potem na tzw. Liście Schindlera, zob. Schindlerjuden(inne języki))[1].

Upamiętnienie

W miejscu egzekucji więźniów obozu i więzienia cieszyńskiego postawiono tablicę pamiątkową[5]. Oprócz tego przez teren dawnej cementowni prowadzi ścieżka edukacyjna[6], a w centrum miejscowości w Gminnym Ośrodku Kultury znajduje się Izba Oświęcimska z pamiątkami i zdjęciami pochodzącymi z Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu[4].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f n, Podobóz KL Auschwitz – Arbeitslager Golleschau w Goleszowie [online], SlowTravel.pl, 12 października 2020 [dostęp 2023-03-11] (pol.).
  2. ↑ a b c d e Golleschau / Podobozy / Historia / Auschwitz-Birkenau [online], Auschwitz-Birkenau [dostęp 2023-03-11].
  3. ↑ a b c Podobóz Arbeitslager Golleschau – trudna lekcja historii | Gazetacodzienna [online], gazetacodzienna.pl [dostęp 2023-03-11].
  4. ↑ a b c d Redakcja, Dramat Golleschau [online], Wisła Nasze Miasto, 24 listopada 2006 [dostęp 2023-03-11] (pol.).
  5. ↑ a b Tablica pamiątkowa – miejsce straceń obozu Golleschau | Wirtualny Sztetl [online], Wirtualny Sztetl [dostęp 2023-03-11].
  6. ↑ Goleszowianie zachowają pamięć o więźniach Golleschau, podobozu Auschwitz [online], Nauka w Polsce [dostęp 2023-03-11] (pol.).
Podobozy Auschwitz
Podobozy przy gospodarstwach rolno-hodowlanych
Podobozy przy zakładach przemysłowych
Podobozy o innych funkcjach

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya